ผู้ที่มีราคจริต โทสจริต พุทธิจริต วิตกจริต เหล่านี้ อยากทราบว่าแต่ละคนจะเจริญกรรมฐานได้คนละเท่าไร คือ กรรมฐานอะไรบ้าง ?

ผู้ที่มี ราคจริต จะเจริญกรรมฐานได้ ๒๑ คือ
- กรรมฐานที่เหมาะแก่จริตมี ๑๑ คือ อสุภะ ๑๐, กายคตาสติ ๑
- กรรมฐานที่เหมาะสมแก่บุคคลทั่วไปไม่ว่าจริตใดอีก ๑๐ คือ ภูตกสิณ ๔, อากาสกสิณ ๑, อาโลกกสิณ ๑, อรูปกรรมฐาน ๔

ผู้ที่มี โทสจริต จะเจริญกรรมฐานได้ ๑๘ คือ
- กรรมฐานที่เหมาะแก่จริตมี ๘ คือ วัณณกสิณ ๔ (มีนีลกสิณ เป็นต้น), อัปปมัญญา ๔
- กรรมฐานที่เหมาะสมแก่บุคคลทั่วไปไม่ว่าจริตใดอีก ๑๐ คือ ภูตกสิณ ๔, อากาสกสิณ ๑, อาโลกกสิณ ๑, อรูปกรรมฐาน ๔

ผู้ที่มี พุทธิจริต จะเจริญกรรมฐานได้ ๑๔ คือ
- กรรมฐานที่เหมาะแก่จริตมี ๔ คือ มรณานุสสติ ๑, อุปสมานุสสติ ๑, อาหาเรปฏิกูลสัญญา ๑, จตุธาตุววัตถาน ๑
- กรรมฐานที่เหมาะสมแก่บุคคลทั่วไปไม่ว่าจริตใดอีก ๑๐ คือ ภูตกสิณ ๔, อากาสกสิณ ๑, อาโลกกสิณ ๑, อรูปกรรมฐาน ๔

ผู้ที่มี วิตกจริต จะเจริญกรรมฐานได้ ๑๑ คือ
- กรรมฐานที่เหมาะแก่จริตมี ๑ คือ อานาปานัสสติ ๑
- กรรมฐานที่เหมาะสมแก่บุคคลทั่วไปไม่ว่าจริตใดอีก ๑๐ คือ ภูตกสิณ ๔, อากาสกสิณ ๑, อาโลกกสิณ ๑, อรูปกรรมฐาน ๔