(ก) วิสัชนาและแสดงองค์ธรรม ข้อ (ก) บุคคลวาระ
วิสัชนา: นตฺถิ.
คำแปล: ไม่มี
แสดงองค์ธรรมและการจำแนกโกฏฐาส:
ในอนุโลมปุจฉา ยสฺส รูปกฺขนฺโธ นุปฺปชฺชิตฺถ เป็นสันนิฏฐานบท ตสฺส เวทนากฺขนฺโธ นุปฺปชฺชิตฺถ เป็นสังสยบท
- องค์ธรรมของสันนิฏฐานบท: ไม่มี เมื่อองค์ธรรมของสันนิฏฐานบทไม่มีแล้ว องค์ธรรมของสังสยบทก็ไม่มีเหมือนกัน
ฉะนั้นคำถามบทนี้เป็น โมฆปัญหา ถามว่า รูปขันธ์ไม่เคยเกิดแก่บุคคลใด, เวทนาขันธ์ก็ไม่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นใช่ไหม? พระองค์จึงทรงแก้โดยปฏิเสธวิสัชนาว่า นตฺถิ ซึ่งเป็นคำวิสัชนาห้ามองค์ธรรมของสันนิฏฐานบท เพราะว่า บุคคลที่รูปขันธ์ไม่เคยเกิดในภพต่างๆ นั้นไม่มี มีแต่บุคคลที่รูปขันธ์เคยเกิดมาแล้วทั้งสิ้น
(ข) วิสัชนาและแสดงองค์ธรรม ข้อ (ข) โอกาสวาระ
วิสัชนา: อุปฺปชฺชิตฺถ.
คำแปล: เคยเกิด
แสดงองค์ธรรมและการจำแนกโกฏฐาส:
ในปฏิโลมปุจฉา ยตฺถ วา ปน เวทนากฺขนฺโธ นุปฺปชฺชิตฺถ เป็นสันนิฏฐานบท ตตฺถ รูปกฺขนฺโธ นุปฺปชฺชิตฺถ เป็นสังสยบท
- องค์ธรรมของสันนิฏฐานบท: ได้แก่ อสัญญสัตตภูมิ ๑ ซึ่งเป็นที่เกิดแห่งรูปขันธ์อย่างเดียว
- องค์ธรรมของสังสยบท: ไม่มี
ฉะนั้นคำถามบทนี้เป็น ปุเรปัญหา ถามว่า หรือว่า เวทนาขันธ์ไม่เคยเกิดในภูมิใด, รูปขันธ์ก็ไม่เคยเกิดในภูมินั้นใช่ไหม? พระองค์จึงทรงแก้โดยปาฬิคติวิสัชนาว่า อุปฺปชฺชิตฺถ ซึ่งเป็นคำวิสัชนาตรงกันข้ามกับบทถาม เพราะว่า อสัญญสัตตภูมิ ๑ ซึ่งเป็นที่เกิดแห่งรูปขันธ์อย่างเดียว ซึ่งเป็นองค์ธรรมของสันนิฏฐานบทเหล่านั้น แม้ว่าเวทนาขันธ์ไม่เคยเกิด แต่รูปขันธ์เคยเกิด
จงวิสัชนาเป็นบาลีคำแปลพร้อมแสดงองค์ธรรมและการจำแนกโกฏฐาสในข้อปุจฉาดังต่อไปนี้ ?(ก) ยสฺส รูปกฺขนฺโธ นุปฺปชฺชิตฺถ, ตสฺส เวทนากฺขนฺโธ นุปฺปชฺชิตฺถาติ ?(ข) ยตฺถ วา ปน เวทนากฺขนฺโธ นุปฺปชฺชิตฺถ, ตตฺถ รูปกฺขนฺโธ นุปฺปชฺชิตฺถาติ ?
คะแนนกระทู้นี้
0
— ลายเซ็นสมาชิก —
ความคิดเห็น
0