← กลับสารพันข่าวสาร

อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา อนิจจลักขณะ ทุกขลักขณะ อนัตตลักขณะ และอนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนา เหมือนกันหรือต่างกันอย่างไร จงแสดงพอให้เข้าใจ ?

วิเวกธรรม
สมาชิก
🕒 21/10/2026 07:16 ความคิดเห็น 0
ความแตกต่างกันของสภาวธรรมทั้ง ๓ กลุ่ม แสดงพอให้เข้าใจ ดังนี้

- อนิจจัง และ ทุกขัง ได้แก่ สังขตธรรม คือ รูปนาม ขันธ์ ๕ ที่เป็นปรมัตถ์อย่างเดียว
- อนัตตา ได้แก่ สังขตธรรมและอสังขตธรรม คือ รูปนาม ขันธ์ ๕ นิพพาน บัญญัติ ซึ่งเป็นไปในธรรมทั้งหมด

- อนิจจลักขณะ ทุกขลักขณะ อนัตตลักขณะ ได้แก่ อาการบัญญัติ คือ ความเป็นไปแห่งรูปนาม ขันธ์ ๕ นิพพาน และบัญญัติ กล่าวคือ อาการบัญญัติของรูปนาม ขันธ์ ๕ ก็ได้แก่อาการที่สิ้นไปดับไปนั้นเอง, อาการบัญญัติของนิพพาน ก็ได้แก่ อาการที่ไม่มีการเกิดดับ มีแต่ความสงบจากกิเลสขันธ์ ๕ ทั้งปวง, อาการบัญญัติของสัททบัญญัติและอัตถบัญญัติ ก็ได้แก่ อาการที่ไม่มีการเกิดดับ

- ส่วน อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา และ อนัตตานุปัสสนา นั้น เป็นผู้รู้อารมณ์กรรมฐาน (คือ อาการบัญญัติ) หมายความว่า เป็นผู้พิจารณารู้เห็นเนือง ๆ โดยความไม่เที่ยง โดยความเป็นทุกข์ และโดยความเป็นอนัตตา

อาการบัญญัติของรูปนามขันธ์ ๕ เป็นอารัมมณธรรม จัดเป็นอารมณ์ของอนุปัสสนาทั้ง ๓ ได้ สำหรับอาการบัญญัติของนิพพานและสัททบัญญัติ อัตถบัญญัติ เป็นอารัมมณธรรม ได้เหมือนกัน แต่ไม่จัดเป็นอารมณ์ของอนุปัสสนาทั้ง ๓ หรือของวิปัสสนาญาณ ๙ แต่ประการใด
คะแนนกระทู้นี้ 0
— ลายเซ็นสมาชิก —
✨คนย่อมเศร้าโศก เพราะอุปธิทั้งหลาย 
คนผู้ไม่มีอุปธิ ย่อมไม่เศร้าโศกเลย ฯ
ธนิยสูตรที่ ๒
ความคิดเห็น 0
💬 ความคิดเห็น ✏️ แสดงความคิดเห็น
ยังไม่มีความคิดเห็น
ยังไม่มีความคิดเห็นครับ