(ก) จงบอกธรรมที่ไม่ประกอบกับนิทเทสดังต่อไปนี้: สมาธินทริยนิทเทส, อรูปภวนิทเทส, อิทธิปาทนิทเทส, ปณีตปทนิทเทส, สรณปทนิทเทส ?(ข) จงแสดงมนินทริยนิทเทส ตามอัฏฐมนยนิทเทส มาโดยละเอียด ?

ตอบ
(ก) ธรรมที่ไม่ประกอบกับนิทเทสต่าง ๆ มีดังนี้
• สมาธินทริยนิทเทส: ไม่ประกอบกับ อวิริยจิตตุปบาท, วิจิกิจฉาสัมปยุตตจิตตุปบาท, รูป, นิพพาน
• อรูปภวนิทเทส: ไม่ประกอบกับ กามภพ, รูปภพ, กุศลจิตตุปบาท, อกุศลจิตตุปบาท, กิริยาจิตตุปบาท, ผลจิตตุปบาท, ติชรูป, นิพพาน
• อิทธิปาทนิทเทส: ไม่ประกอบกับ โลกิยจิตตุปบาท, ผลจิตตุปบาท, รูป, นิพพาน
• ปณีตปทนิทเทส: ไม่ประกอบกับ โลกิยจิตตุปบาท
• สรณปทนิทเทส: ไม่ประกอบกับ กุศลจิตตุปบาท, วิบากจิตตุปบาท, กิริยาจิตตุปบาท, รูป, นิพพาน

(ข) มนินทริยนิทเทส ตามอัฏฐมนยนิทเทส
ปุจฉา: มนินฺทฺริเยน เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา เต ธมฺมา กตีหิ ขนฺเธหิ กตีหายตเนหิ กตีหิ ธาตูหิ สมฺปยุตฺตา ?
คำแปล: มนินทรีย์นี้ ไม่ประกอบกับ รูป ๒๘ นิพพาน รูป ๒๘ นิพพาน เหล่านี้ ประกอบกับขันธ์ อายตนะ ธาตุ ได้เท่าไร ?
วิสัชนา: นตฺถิ.
คำแปล: ไม่มี