← กลับสารพันข่าวสาร

อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา, อนิจจลักขณะ ทุกขลักขณะ อนัตตลักขณะ และอนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนา เหมือนกันหรือต่างกันอย่างไร ? จงแสดงพอให้เข้าใจ ?

วิเวกธรรม
สมาชิก
🕒 21/10/2026 08:00 ความคิดเห็น 0
ตอบ

ความแตกต่างกันของธรรมเหล่านี้ แสดงพอให้เข้าใจได้ดังนี้:

• อนิจจัง และ ทุกขัง: ได้แก่ สังขตธรรม คือรูปนามขันธ์ ๕ ที่เป็นปรมัตถ์อย่างเดียว

• อนัตตา: ได้แก่ สังขตธรรมและอสังขตธรรม คือรูปนาม ขันธ์ ๕ นิพพาน และบัญญัติ ซึ่งเป็นไปในธรรมทั้งหมด

• อนิจจลักขณะ ทุกขลักขณะ อนัตตลักขณะ: ได้แก่ อาการบัญญัติ คือความเป็นไปแห่งรูปนามขันธ์ ๕ นิพพาน และบัญญัติ หาใช่เป็นตัวสภาวปรมัตถ์ และสัททบัญญัติ, อัตถบัญญัติ แต่ประการใดไม่
- อาการบัญญัติของรูปนามขันธ์ ๕: ได้แก่อาการที่ดับไป สิ้นไป
- อาการบัญญัติของนิพพาน: ได้แก่อาการที่ไม่มีความเกิดดับ มีแต่ความสงบจากกิเลสและขันธ์ ๕ ทั้งปวง
- อาการบัญญัติของสัททบัญญัติและอัตถบัญญัติ: ได้แก่อาการที่ไม่มีความเกิดดับ

• อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนา: เป็นผู้รู้อารมณ์กรรมฐานคืออาการบัญญัติ หมายความว่า เป็นตัวปัญญาที่พิจารณารู้เห็นอยู่เนือง ๆ โดยความไม่เที่ยง โดยความเป็นทุกข์ และโดยความเป็นอนัตตา

ข้อสังเกต: อาการบัญญัติของรูปนามขันธ์ ๕ เป็นอารัมมณธรรม จัดเป็นอารมณ์ของอนุปัสสนาทั้ง ๓ ได้ ส่วนอาการบัญญัติของนิพพาน สัททบัญญัติ และอัตถบัญญัติ เป็นอารัมมณธรรมได้เหมือนกัน แต่ไม่จัดเป็นอารมณ์ของอนุปัสสนาทั้ง ๓ หรือของวิปัสสนาญาณ ๑๐ แต่ประการใด
คะแนนกระทู้นี้ 0
— ลายเซ็นสมาชิก —
✨คนย่อมเศร้าโศก เพราะอุปธิทั้งหลาย 
คนผู้ไม่มีอุปธิ ย่อมไม่เศร้าโศกเลย ฯ
ธนิยสูตรที่ ๒
ความคิดเห็น 0
💬 ความคิดเห็น ✏️ แสดงความคิดเห็น
ยังไม่มีความคิดเห็น
ยังไม่มีความคิดเห็นครับ