← กลับสารพันข่าวสาร

จงวิสัชนาในปุจฉาดังต่อไปนี้ เป็นบาลี ไทย และแสดงองค์ธรรม (จำแนกโกฏฐาส เฉพาะข้อ (ก)) ?(ก) เยเกจิ นามา ธมฺมา, สพฺเพ เต นามมูลาติ ฯ ?(ข) เย วา ปน นามมูลา, สพฺเพ เต ธมฺมา นามาติ ฯ ?

วิเวกธรรม
สมาชิก
🕒 21/10/2026 08:01 ความคิดเห็น 0
ตอบ

(ก) เยเกจิ นามา ธมฺมา, สพฺเพ เต นามมูลาติ ฯ

วิสัชนา:
นเวว นามมูลานิ, อวเสสา นามา ธมฺมา น นามมูลา ฯ

คำแปล:
กุศลมูล ๓, อกุศลมูล ๓, อพยากตมูล ๓ รวม ๙ เท่านั้น ชื่อว่านามมูล; นามธรรมที่เหลือนอกนั้น ไม่ชื่อว่านามมูล

แสดงองค์ธรรมและการจำแนกโกฏฐาส:
ในอนุโลมปุจฉา:
• สันนิฏฐานบท: เยเกจิ นามา ธมฺมา
• สังสยบท: สพฺเพ เต นามมูลา

• องค์ธรรมของสันนิฏฐานบท ได้แก่: จิต ๘๙, เจตสิก ๕๒, นิพพาน
• องค์ธรรมของสังสยบท ได้แก่: นามมูล ๙ เท่านั้น

การจำแนกโกฏฐาส:
ฉะนั้น คำถามบทนี้เป็น ปริปุณณปัญหา ถามว่า “ธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่งที่เป็นนามมีอยู่, ธรรมเหล่านั้นทั้งหมดชื่อว่านามมูลใช่ไหม ?”

พระองค์จึงทรงแก้ด้วยการยกเอา นามมูล ๙ ซึ่งเป็นองค์ธรรมของสันนิฏฐานบทและสังสยบทได้ทั้งสอง ขึ้นไว้ใน ปุริมโกฏฐาส ไม่มีการปฏิเสธสังสยบท ดังแสดงว่า “นเวว นามมูลานิ”

แล้วทรงยกเอา จิต ๘๙, เจตสิก ๔๖ (เว้นนามมูล ๙), นิพพาน ซึ่งเป็นองค์ธรรมของสันนิฏฐานบทได้บทเดียว ขึ้นไว้ใน ปัจฉิมโกฏฐาส มีการปฏิเสธสังสยบท ดังแสดงว่า “, อวเสสา นามา ธมฺมา น นามมูลา”

คำวิสัชนาในอนุโลมปุจฉานี้เป็น สรูปทัสสนวิสัชนาที่มีวิภังค์โดยอ้อม


(ข) เย วา ปน นามมูลา, สพฺเพ เต ธมฺมา นามาติ ฯ

วิสัชนา:
อามนฺตา ฯ (ใช่)

แสดงองค์ธรรมในปฏิโลมปุจฉา:
• สันนิฏฐานบท: เย วา ปน นามมูลา
• สังสยบท: สพฺเพ เต ธมฺมา นามา

• องค์ธรรมของสันนิฏฐานบท ได้แก่: นามมูล ๙
• องค์ธรรมของสังสยบท: เหมือนกัน
คะแนนกระทู้นี้ 0
— ลายเซ็นสมาชิก —
✨คนย่อมเศร้าโศก เพราะอุปธิทั้งหลาย 
คนผู้ไม่มีอุปธิ ย่อมไม่เศร้าโศกเลย ฯ
ธนิยสูตรที่ ๒
ความคิดเห็น 0
💬 ความคิดเห็น ✏️ แสดงความคิดเห็น
ยังไม่มีความคิดเห็น
ยังไม่มีความคิดเห็นครับ