(ก) เพราะเหตุใด องค์ธรรมปฐมบท และทุติยบท ในเกนจิวิญเญยยทุกะ จึงเหมือนกัน ? จงอธิบาย ?(ข) ในมหันตรทุกะ นั้น มีทุกะกี่ประเภท ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ

(ก) เหตุผลที่องค์ธรรมของปฐมบทและทุติยบทในเกนจิวิญเญยยทุกะเหมือนกัน:
การที่องค์ธรรมของ เกนจิวิญฺเญยฺยา ธมฺมา และ น เกนจิวิญฺเญยฺยา ธมฺมา เหมือนกันนั้น เพราะเพียงแต่แสดงว่า สภาวธรรมที่จิตบางอย่างรู้ได้และจิตบางอย่างรู้ไม่ได้เท่านั้น เมื่อเป็นเช่นนี้ก็อธิบายว่า สภาวธรรมที่จิตบางอย่างรู้ได้ก็ตาม รู้ไม่ได้ก็ตาม จะต้องได้แก่ปรมัตถธรรม ๔ ทั้งสิ้น (เปรียบเหมือนบุคคลทั้งหลายที่บางคนรู้จัก และบุคคลทั้งหลายที่บางคนไม่รู้จัก ทั้งสองข้อนี้ก็คงได้แก่บุคคลทั้งหมดที่อยู่ในโลกนั่นเอง มิได้แสดงเจาะจงว่าผู้รู้และผู้ถูกรู้นั้นคือใคร)

(ข) ในมหันตรทุกะ มีทุกะ ๑๔ ประเภท คือ:
๑. สารมฺมณทุก ๒. จิตฺตทุก ๓. เจตสิกทุก ๔. จิตฺตสมฺปยุตฺตทุก ๕. จิตฺตสํสฏฺฐทุก ๖. จิตฺตสมุฏฺฐานทุก ๗. จิตฺตสหภูทุก ๘. จิตฺตานุปริวตฺติทุก ๙. จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานทุก ๑๐. จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภูทุก ๑๑. จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺติทุก ๑๒. อชฺฌตฺติกทุก ๑๓. อุปาทาทุก ๑๔. อุปาทินฺนทุก