(ก) เจตสิก ๕๒ นั้น ว่าโดยราศีมีเท่าใด ? คืออะไรบ้าง ? และในราศีหนึ่ง ๆ มีจำนวนเท่าใด ? คืออะไรบ้าง ?(ข) คำว่า “อนิยตโยคีเจตสิก” หมายความว่าอย่างไร ? มีจำนวนเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ

(ก) เจตสิก ๕๒ จัดโดยราศีมี ๓ ราศี คือ:

๑. อัญญสมานราสีเจตสิก มี ๑๓ ดวง คือ:
• สัพพจิตตสาธารณเจตสิก ๗ ดวง
• ปกิณณกเจตสิก ๖ ดวง

๒. อกุศลราสีเจตสิก มี ๑๔ ดวง คือ:
• โมจตุกเจตสิก ๔ ดวง
• โลติกเจตสิก ๓ ดวง
• โทจตุกเจตสิก ๔ ดวง
• ถีทุกเจตสิก ๒ ดวง
• วิจิกิจฉาเจตสิก ๑ ดวง

๓. โสภณราสีเจตสิก มี ๒๕ ดวง คือ:
• โสภณสาธารณเจตสิก ๑๙ ดวง
• วิรตีเจตสิก ๓ ดวง
• อัปปมัญญาเจตสิก ๒ ดวง
• ปัญญินทรียเจตสิก ๑ ดวง

(ข) อนิยตโยคีเจตสิก:
หมายความว่า เป็นเจตสิกที่ประกอบกับจิตไม่แน่นอน มีจำนวน ๑๑ ดวง คือ:
๑. มานเจตสิก ๑
๒. อิสสาเจตสิก ๑
๓. มัจฉริยเจตสิก ๑
๔. กุกกุจจเจตสิก ๑
๕. ถีทุกเจตสิก ๒ (ถีนะ ๑, มิธะ ๑)
๖. วิรตีเจตสิก ๓ (สัมมาวาจา ๑, สัมมากัมมันตะ ๑, สัมมาอาชีวะ ๑)
๗. อัปปมัญญาเจตสิก ๒ (กรุณา ๑, มุทิตา ๑)