คำว่า “กิจ” ในกิจจสังคหะ หมายความว่าอย่างไร ? และกิจมีจำนวนเท่าใด ? คืออะไรบ้าง ? และให้บอกความหมายของกิจนั้น ๆ มาด้วย ?

ตอบ

คำว่า กิจ ในคำว่ากิจจสังคหะนี้ หมายความว่า การงานของจิตและเจตสิก ชื่อว่า กิจ

กิจมีจำนวน ๑๔ อย่าง พร้อมความหมาย ดังนี้:
๑. ปฏิสนธิกิจ: ทำหน้าที่สืบต่อภพใหม่
๒. ภวังคกิจ: ทำหน้าที่รักษาภพ
๓. อาวัชชนกิจ: ทำหน้าที่พิจารณาอารมณ์ใหม่
๔. ทัสสนกิจ: ทำหน้าที่เห็น
๕. สวนกิจ: ทำหน้าที่ได้ยิน
๖. ฆายนกิจ: ทำหน้าที่รู้กลิ่น
๗. สายนกิจ: ทำหน้าที่รู้รส
๘. ผุสนกิจ: ทำหน้าที่รู้ถูกต้องสัมผัส
๙. สัมปฏิจฉนกิจ: ทำหน้าที่รับอารมณ์
๑๐. สันตีรณกิจ: ทำหน้าที่ไต่สวนอารมณ์
๑๑. โวฏฐัพพนกิจ: ทำหน้าที่ตัดสินอารมณ์
๑๒. ชวนกิจ: ทำหน้าที่เสพอารมณ์
๑๓. ตทารัมมณกิจ: ทำหน้าที่รับอารมณ์ต่อจากชวนะ
๑๔. จุติกิจ: ทำหน้าที่สิ้นจากภพเก่า