ให้แสดงจิตที่เกิดใน ทวาร และ พ้นจากทวารโดยแน่นอนและไม่แน่นอน ดังต่อไปนี้:(ก) จิตที่เกิดในทวารเดียว(ข) จิตที่เกิดในทวาร ๕(ค) จิตที่เกิดในทวาร ๖(ง) จิตที่เกิดพ้นจากทวาร ๖ ?

ตอบ

แสดงจิตที่เกิดในทวารต่าง ๆ ทั้งแน่นอนและไม่แน่นอน ดังนี้:

• (ก) จิตที่เกิดในทวารเดียว:
- แน่นอน: มี ๓๖ หรือ ๖๘ ดวง ได้แก่ ทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐, อัปปนาชวนจิต ๒๖ (หรือ ๕๘)
- ไม่แน่นอน: ได้แก่ กามจิต ๔๔ (เว้นทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐)

• (ข) จิตที่เกิดในทวาร ๕:
- แน่นอน: มี ๓ ดวง ได้แก่ มโนธาตุ ๓
- ไม่แน่นอน: ได้แก่ กามจิต ๔๑ (เว้นทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐, มโนธาตุ ๓)

• (ค) จิตที่เกิดในทวาร ๖:
- แน่นอน: มี ๓๑ ดวง ได้แก่ โสมนัสสันตีรณจิต ๑, มโนทวาราวัชชนจิต ๑, กามชวนจิต ๒๙
- ไม่แน่นอน: มี ๑๐ ดวง ได้แก่ อุเบกขาสันตีรณจิต ๒, มหาวิปากจิต ๘

• (ง) จิตที่เกิดพ้นจากทวาร ๖ (ทวารวิมุต):
- แน่นอน: มี ๙ ดวง ได้แก่ มหัคคตวิปากจิต ๙
- ไม่แน่นอน: มี ๑๐ ดวง ได้แก่ อุเบกขาสันตีรณจิต ๒, มหาวิปากจิต ๘