อภิธรรมมาติกา ๑๐๐ ทุกะ

อภิธรรมมาติกา ๑๐๐ ทุกะ

เหตุโคจฉกะ

หมวดที่ ๑ มี ๖ ทุกะ คือ

[๒] ๑. เหตุทุกะ
เหตู ธมฺมา ธรรมเป็นเหตุ
นเหตู ธมฺมา ธรรมไม่เป็นเหตุ

๒. สเหตุทุกะ
สเหตุกา ธมฺมา ธรรมมีเหตุ
อเหตุกา ธมฺมา ธรรมไม่มีเหตุ

๓. เหตุสัมปยุตตทุกะ
เหตุสมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยเหตุ
เหตุวิปฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมวิปปยุตจากเหตุ

๔. เหตุสเหตุกทุกะ
เหตู เจว ธมฺมา สเหตุกา จ ธรรมเป็นเหตุและมีเหตุ
สเหตุกา เจว ธมฺมา น จ เหตู ธรรมมีเหตุแต่ไม่เป็นเหตุ

๕. เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ
เหตู เจว ธมฺมา เหตุสมฺปยุตฺตา จ ธรรมเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุ
เหตุสมฺปยุตฺตา เจว ธมฺมา น จ เหตู ธรรมสัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุ

๖. นเหตุสเหตุกทุกะ
น เหตู โข ปน ธมฺมา สเหตุกาปิ ธรรมไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุ
(น เหตู โข ปน ธมฺมา) อเหตุกาปิ ธรรมไม่เป็นเหตุและไม่มีเหตุ

จูฬันตรทุกะ

หมวดที่ ๒ มี ๗ ทุกะ คือ

[๓] ๗-๑. สัปปัจจยทุกะ
สปฺปจฺจยา ธมฺมา ธรรมมีปัจจัย
อปฺปจฺจยา ธมฺมา ธรรมไม่มีปัจจัย

๘-๒. สังขตทุกะ
สงฺขตา ธมฺมา ธรรมเป็นสังขตะ
อสงฺขตา ธมฺมา ธรรมเป็นอสังขตะ

๙-๓. สนิทัสสนทุกะ
สนิทสฺสนา ธมฺมา ธรรมที่เห็นได้
อนิทสฺสนา ธมฺมา ธรรมที่เห็นไม่ได้

๑๐-๔. สัปปฏิฆทุกะ
สปฺปฏิฆา ธมฺมา ธรรมที่กระทบได้
อปฺปฏิฆา ธมฺมา ธรรมที่กระทบไม่ได้

๑๑-๕. รูปิทุกะ
รูปิโน ธมฺมา ธรรมเป็นรูป
อรูปิโน ธมฺมา ธรรมไม่เป็นรูป

๑๒-๖. โลกิยทุกะ
โลกิยา ธมฺมา ธรรมเป็นโลกิยะ
โลกุตฺตรา ธมฺมา ธรรมเป็นโลกุตตระ

๑๓-๗. เกนจิวิญเญยยทุกะ
เกนจิ วิ ฺเ ยฺยา ธมฺมา ธรรมที่จิตบางอย่างรู้ได้
เกนจิ น วิ ฺเ ยฺยา ธมฺมา ธรรมที่จิตบางอย่างรู้ไม่ได้

อาสวโคจฉกะ

หมวดที่ ๓ มี ๖ ทุกะ คือ

[๔] ๑๔-๑. อาสวทุกะ
อาสวา ธมฺมา ธรรมเป็นอาสวะ
โน อาสวา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นอาสวะ

๑๕-๒. สาสวทุกะ
สาสวา ธมฺมา ธรรมเป็นอารมณ์ของอาสวะ
อนาสวา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ

๑๖-๓. อาสวสัมปยุตตทุกะ
อาสวสมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยอาสวะ
อาสววิปฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมวิปปยุตจากอาสวะ

๑๗-๔. อาสวสาสวทุกะ
อาสวา เจว ธมฺมา สาสวา จ ธรรมเป็นอาสวะ และเป็นอารมณ์ของอาสวะ
สาสวา เจว ธมฺมา โน จ อาสวา ธรรมเป็นอารมณ์ของอาสวะ แต่ไม่เป็นอาสวะ

๑๘-๕. อาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ
อาสวา เจว ธมฺมา อาสว สมฺปยุตตา จ ธรรมเป็นอาสวะ และสัมปยุตด้วยอาสวะ
อาสวสมฺปยุตฺตา เจว ธมฺมา โน จ อาสวา ธรรมสัมปยุตด้วยอาสวะ แต่ไม่เป็นอาสวะ

๑๙-๖. อาสววิปปยุตตสาสวทุกะ
อาสววิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา สาสวาปิ ธรรมวิปปยุตจากอาสวะ แต่เป็นอารมณ์ของอาสวะ
(อาสววิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา) อนาสวาปิ ธรรมวิปปยุตจากอาสวะ และไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ

สัญโญชนโคจฉกะ

หมวดที่ ๔ มี ๖ ทุกะ คือ

[๕] ๒๐-๑. สัญโญชนทุกะ
ส ฺโ ชนา ธมฺมา ธรรมเป็นสัญโญชน์
โน ส ฺโ ชนา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นสัญโญชน์

๒๑-๒. สัญโญชนิยทุกะ
ส ฺโ ชนิยา ธมฺมา ธรรมเป็นอารมณ์ของสัญโญชน์
อส ฺโ ชนิยา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์

๒๒-๓. สัญโญชนสัมปยุตตทุกะ
ส ฺโ ชนสมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยสัญโญชน์
ส ฺโ ชนวิปฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมวิปปยุตจากสัญโญชน์

๒๓-๔. สัญโญชนสัญโญชนิยทุกะ
ส ฺโ ชนา เจว ธมฺมา ส ฺโ ชนิยา จ ธรรมเป็นสัญโญชน์ และเป็นอารมณ์ของสัญโญชน์
ส ฺโ ชนิยา เจว ธมฺมา โน จ ส ฺโ ชนา ธรรมเป็นอารมณ์ของสัญโญชน์ แต่ไม่เป็นสัญโญชน์

๒๔-๕. สัญโญชนสัญโญชนสัมปยุตตทุกะ
ส ฺโ ชนา เจว ธมฺมา ส ฺโ ชนสมฺปยุตฺตา จ ธรรมเป็นสัญโญชน์และสัมปยุตด้วยสัญโญชน์
ส ฺโ ชนสมฺปยุตฺตา เจว ธมฺมา โน จ ส ฺโ ชนา ธรรมสัมปยุตด้วยสัญโญชน์ แต่ไม่เป็นสัญโญชน์

๒๕-๖. สัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยทุกะ
ส ฺโ ชนวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา ส ฺโ ชนิยาปิ ธรรมวิปปยุตจากสัญโญชน์ แต่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์
(ส ฺโ ชนวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา) อส ฺโ ชนิยาปิ ธรรมวิปปยุตจากสัญโญชน์ และไม่เป็นอารมณ์ของสัญโญชน์

คันถโคจฉกะ

หมวดที่ ๕ มี ๖ ทุกะ คือ

[๖] ๒๖-๑. คันถทุกะ
คนฺถา ธมฺมา ธรรมเป็นคันถะ
โน คนฺถา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นคันถะ

๒๗-๒. คันถนิยทุกะ
คนฺถนิยา ธมฺมา ธรรมเป็นอารมณ์ของคันถะ
อคนฺถนิยา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นอารมณ์ของคันถะ

๒๘-๓. คันถสัมปยุตตทุกะ
คนฺถสมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยคันถะ
คนฺถวิปฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมวิปปยุตจากคันถะ

๒๙-๔. คันถคันถนิยทุกะ
คนฺถา เจว ธมฺมา คนฺถนิยา จ ธรรมเป็นคันถะและเป็นอารมณ์ของคันถะ
คนฺถนิยา เจว ธมฺมา โน จ คนฺถา ธรรมเป็นอารมณ์ของคันถะ แต่ไม่เป็นคันถะ

๓๐-๕. คันถคันถสัมปยุตตทุกะ
คนฺถา เจว ธมฺมา คนฺถสมฺปยุตฺตา จ ธรรมเป็นคันถะ และสัมปยุตด้วยคันถะ
คนฺถสมฺปยุตฺตา เจว ธมฺมา โน จ คนฺถา ธรรมสัมปยุตด้วยคันถะ แต่ไม่เป็นคันถะ

๓๑-๖. คันถวิปปยุตตคันถนิยทุกะ
คนฺถวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา คนฺถนิยาปี ธรรมวิปปยุตจากคันถะ แต่เป็นอารมณ์ของคันถะ
(คนฺถวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา) อคนฺถนิยาปี ธรรมวิปปยุตจากคันถะ และไม่เป็นอารมณ์ของคันถะ

โอฆโคจฉกะ

หมวดที่ ๖ มี ๖ ทุกะ คือ

[๗] ๓๒-๑. โอฆทุกะ
โอฆา ธมฺมา ธรรมเป็นโอฆะ
โน โอฆา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นโอฆะ

๓๓-๒. โอฆนิยทุกะ
โอฆนิยา ธมฺมา ธรรมเป็นอารมณ์ของโอฆะ
อโนฆนิยา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นอารมณ์ของโอฆะ

๓๔-๓. โอฆสัมปยุตตทุกะ
โอฆสมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยโอฆะ
โอฆวิปฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมวิปปยุตจากโอฆะ

๓๕-๔. โอฆโอฆนิยทุกกะ
โอฆา เจว ธมฺมา โอฆนิยา จ ธรรมเป็นโอฆะและเป็นอารมณ์ของโอฆะ
โอฆนิยา เจว ธมฺมา โน จ โอฆา ธรรมเป็นอารมณ์ของโอฆะแต่ไม่เป็นโอฆะ

๓๖-๕. โอฆโอฆสัมปยุตตทุกะ
โอฆา เจว ธมฺมา โอฆสมฺปยุตฺตา จ ธรรมเป็นโอฆะ และสัมปยุตด้วยโอฆะ
โอฆสมฺปยุตฺตา เจว ธมฺมา โน จ โอฆา ธรรมสัมปยุตด้วยโอฆะ แต่ไม่เป็นโอฆะ

๓๗-๖. โอฆวิปปยุตตโอฆนิยทุกะ
โอฆวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา โอฆนิยาปิ ธรรมวิปปยุตจากโอฆะ แต่เป็นอารมณ์ของโอฆะ
(โอฆวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา) อโนฆนิยาปิ ธรรมวิปปยุตจากโอฆะ และไม่เป็นอารมณ์ของโอฆะ

โยคโคจฉกะ

หมวดที่ ๗ มี ๖ ทุกะ คือ

[๘] ๓๘-๑. โยคทุกะ
โยคา ธมฺมา ธรรมเป็นโยคะ
โน โยคา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นโยคะ

๓๙-๒. โยคนิยทุกะ
โยคนิยา ธมฺมา ธรรมเป็นอารมณ์ของโยคะ
อโยคนิยา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นอารมณ์ของโยคะ

๔๐-๓. โยคสัมปยุตตทุกะ
โยคสมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยโยคะ
โยควิปฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมวิปปยุตจากโยคะ

๔๑-๔. โยคโยคนิยทุกะ
โยคา เจว ธมฺมา โยคนิยา จ ธรรมเป็นโยคะ และเป็นอารมณ์ของโยคะ
โยคนิยา เจว ธมฺมา โน จ โยคา ธรรมเป็นอารมณ์ของโยคะ แต่ไม่เป็นโยคะ

๔๒-๕. โยคโยคสัมปยุตตทุกะ
โยคา เจว ธมฺมา โยคสมฺปยุตฺตา จ ธรรมเป็นโยคะ และสัมปยุตด้วยโยคะ
โยคสมฺปยุตฺตา เจว ธมฺมา โน จ โยคา ธรรมสัมปยุตด้วยโยคะ แต่ไม่เป็นโยคะ

๔๓-๖. โยควิปปยุตตโยคนิยทุกะ
โยควิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา โยคนิยาปิ ธรรมวิปปยุตจากโยคะ แต่เป็นอารมณ์ของโยคะ
(โยควิปฺปยุตฺตา โข ธมฺมา) อโยคนิยาปิ ธรรมวิปปยุตจากโยคะ และไม่เป็นอารมณ์ของโยคะ

นีวรณโคจฉกะ

หมวดที่ ๘ มี ๖ ทุกะ คือ

[๙] ๔๔-๑. นีวรณทุกะ
นีวรณา ธมฺมา ธรรมนิวรณ์
โน นีวรณา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นนิวรณ์

๔๕-๒. นีวรณิยทุกะ
นีวรณิยา ธมฺมา ธรรมเป็นอารมณ์ของนิวรณ์
อนีวรณิยา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นอารมณ์ของนิวรณ์

๔๖-๓. นีวรณสัมปยุตตทุกะ
นีวรณสมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยนิวรณ์
นีวรณวิปฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมวิปปยุตจากนิวรณ์

๔๗-๔. นีวรณนีวรณิยทุกะ
นีวรณา เจว ธมฺมา นีวรณิยา จ ธรรมเป็นนิวรณ์ และเป็นอารมณ์ของนิวรณ์
นีวรณิยา เจว ธมฺมา โน จ นีวรณา ธรรมเป็นอารมณ์ของนิวรณ์ แต่ไม่เป็นนิวรณ์

๔๘-๕. นีวรณนีวรณสัมปยุตตทุกะ
นีวรณา เจว ธมฺมา นิวรณสมฺปยุตฺตา จ ธรรมเป็นนิวรณ์และสัมปยุตด้วยนิวรณ์
นีวรณสมฺปยุตฺตา เจว ธมฺมา โน จ นีวรณา ธรรมสัมปยุตด้วยนิวรณ์ แต่ไม่เป็นนิวรณ์

๔๙-๖. นีวรณวิปปยุตตนีวรณิยทุกะ
นีวรณวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา นีวรณิยาปิ ธรรมวิปปยุตจากนิวรณ์ แต่เป็นอารมณ์ของนิวรณ์
(นีวรณวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา) อนีวรณิยาปิ ธรรมวิปปยุตจากนิวรณ์ และไม่เป็นอารมณ์ของนิวรณ์

ปรามาสโคจฉกะ

หมวดที่ ๙ มี ๕ ทุกะ คือ

[๑๐] ๕๐-๑. ปรามาสทุกะ
ปรามาสา ธมฺมา ธรรมเป็นปรามาสะ (ทิฏฐิ)
โน ปรามาสา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นปรามาสะ

๕๑-๒. ปรามัฏฐทุกะ
ปรามฏฺฐา ธมฺมา ธรรมเป็นอารมณ์ของปรามาสะ
อปรามฏฺฐา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นอารมณ์ของปรามาสะ

๕๒-๓. ปรามาสสัมปยุตตทุกะ
ปรามาสสมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยปรามาสะ
ปรามาสวิปฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมวิปปยุตจากปรามาสะ

๕๓-๔. ปรามาสปรามัฏฐทุกะ
ปรามาสา เจว ธมฺมา ปรามฏฺฐา จ ธรรมเป็นปรามาสะ และเป็นอารมณ์ของปรามาสะ
ปรามฏฺฐา เจว ธมฺมา โน จ ปรามาสา ธรรมเป็นอารมณ์ของปรามาสะ แต่ไม่เป็นของปรามาสะ

๕๔-๕. ปรามาสวิปปยุตตปรามัฏฐทุกะ
ปรามาสวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา ปรามฏฺฐาปิ ธรรมวิปปยุตจากปรามาสะ แต่เป็นอารมณ์ปรามาสะ
(ปรามาสวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา) อปรามฏฺฐาปี ธรรมวิปปยุตจากปรามาสะ และไม่เป็นอารมณ์ของปรามาสะ

มหันตรทุกะ

หมวดที่ ๑๐ มี ๑๔ ทุกะ คือ

[๑๑] ๕๕-๑. สารัมมณทุกะ
สารมฺมณา ธมฺมา ธรรมมีอารมณ์
อนารมฺมณา ธมฺมา ธรรมไม่มีอารมณ์

๕๖-๒. จิตตทุกะ
จิตฺตา ธมฺมา ธรรมเป็นจิต
โน จิตฺตา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นจิต

๕๗-๓. เจตสิกทุกะ
เจตสิกา ธมฺมา ธรรมเป็นเจตสิก
อเจตสิกา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นเจตสิก

๕๘-๔. จิตตสัมปยุตตทุกะ
จิตฺตสมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยจิต
จิตฺตวิปฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมวิปปยุตจากจิต

๕๙-๕. จิตตสังสัฏฐทุกะ
จิตฺตสํสฏฺฐา ธมฺมา ธรรมเจือกับจิต
จตฺตวิสํสฏฺฐา ธมฺมา ธรรมไม่เจือกับจิต

๖๐-๖. จิตตสมุฏฐานทุกะ

จิตฺตสมุฏฺฐานา ธมฺมา ธรรมมีจิตเป็นสมุฏฐาน
โน จิตฺตสมุฏฺฐานา ธมฺมา ธรรมไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน

๖๑-๗. จิตตสหภูทุกะ

จิตฺตสหภุโน ธมฺมา ธรรมเกิดร่วมกับจิต
โน จิตฺตสหภุโน ธมฺมา ธรรมไม่เกิดร่วมกับจิต

๖๒-๘. จิตตานุปริวัตติทุกะ

จิตฺตานุปริวตฺติโน ธมฺมา ธรรมเกิดคล้อยตามจิต
โน จิตฺตานุปริวตฺติโน ธมฺมา ธรรมไม่เกิดคล้อยตามจิต

๖๓-๙. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานา ธมฺมา ธรรมเจือกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐาน
โน จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานา ธมฺมา ธรรมไม่เจือกับจิตและไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน

๖๔-๑๐. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูทุกะ

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภุโน ธมฺมา ธรรมเจือกับจิต มีจิตเป็นสมุฏฐาน และเกิดร่วมกับจิต
โน จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภุโน ธมฺมา ธรรมไม่เจือกับจิต ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน และไม่เกิดร่วมกับจิต

๖๕-๑๑. จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกะ

จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺติโน ธมฺมา ธรรมเจือกับจิตเป็นสมุฏฐานและเกิดคล้อยตามจิต
โน จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺติ โน ธมฺมา ธรรมไม่เจือกับจิต ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน และไม่เกิดคล้อยตามจิต

๖๖-๑๒. อัชฌัตติกทุกะ

อชฺฌตฺติกา ธมฺมา ธรรมเป็นภายใน
พาหิรา ธมฺมา ธรรมเป็นภายนอก

๖๗-๑๓. อุปาทาทุกะ

อุปาทา ธมฺมา ธรรมอาศัยมหาภูตรูปเกิด
โน อุปาทา ธมฺมา ธรรมไม่อาศัยมหาภูตรูปเกิด

๖๘-๑๔. อุปาทินนทุกะ

อุปาทินฺนา ธมฺมา ธรรมอันเจตนากรรมที่สัมปยุตด้วยตัณหา ทิฏฐิ เข้ายึดครอง
อนุปาทินฺนา ธมฺมา ธรรมอันเจตนากรรมที่สัมปยุตด้วยตัณหา ทิฏฐิ ไม่เข้ายึดครอง

อุปาทานโคจฉกะ

หมวดที่ ๑๑ มี ๖ ทุกะ คือ

[๑๒] ๖๙-๑. อุปาทานทุกะ
อุปาทานา ธมฺมา ธรรมเป็นอุปาทาน
โน อุปาทานา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นอุปาทาน

๗๐-๒. อุปาทานิยทุกะ

อุปาทานิยา ธมฺมา ธรรมเป็นอารมณ์ของอุปาทาน
อนุปาทานิยา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน

๗๑-๓. อุปาทานสัมปยุตตทุกะ

อุปาทานสมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยอุปาทาน
อุปาทานวิปฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมวิปปยุตจากอุปาทาน

๗๒-๔. อุปาทานอุปาทานิยทุกะ

อุปาทานา เจว ธมฺมา อุปาทานิยา จ ธรรมเป็นอุปาทานและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน
อุปาทานิยา เจว ธมฺมา โน จ อุปาทานา ธรรมเป็นอารมณ์ของอุปาทาน แต่ไม่เป็นอุปาทาน

๗๓-๕. อุปาทานอุปาทานสัมปยุตตทุกะ

อุปาทานา เจว ธมฺมา อุปาทาน-สมฺปยุตฺตา จ ธรรมเป็นอุปาทาน และสัมปยุตด้วยอุปาทาน
อุปาทานสมฺปยุตฺตา เจว ธมฺมา โน จ อุปาทานา ธรรมสัมปยุตด้วยอุปาทาน แต่ไม่เป็นอุปาทาน

๗๔-๖. อุปาทานวิปปยุตตอุปาทานิยทุก

อุปาทานวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา อุปาทานิยาปิ ธรรมวิปปยุตจากอุปาทาน แต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน
(อุปาทานวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา) อนุปาทานิยาปิ ธรรมวิปปยุตจากอุปาทาน และไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน

กิเลสโคจฉกะ

หมวดที่ ๑๒ มี ๘ ทุกะ คือ

[๑๓] ๗๕-๑. กิเลสทุกะ
กิเลสา ธมฺมา ธรรมเป็นกิเลส
โน กิเลสา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นกิเลส

๗๖-๒. สังกิเลสิกทุกะ

สงฺกิเลสิกา ธมฺมา ธรรมเป็นอารมณ์ของสังกิเลส
อสงฺกิเลสิกา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส

๗๗-๓. สังกิลิฏฐทุกะ

สงฺกิลิฏฐา ธมฺมา ธรรมเศร้าหมอง
อสงฺกิลิฏฐา ธมฺมา ธรรมไม่เศร้าหมอง

๗๘-๔. กิเลสสัมปยุตตทุกะ

กิเลสสมฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมสัมปยุตด้วยกิเลส
กิเลสวิปฺปยุตฺตา ธมฺมา ธรรมวิปปยุตจากกิเลส

๗๙-๕. กิเลสสังกิเลสิกทุกะ

กิเลสา เจว ธมฺมา สงฺกิเลสิกา จ ธรรมเป็นกิเลสและเป็นอารมณ์ของสังกิเลส
สงฺกิเลสิกา เจว ธมฺมา โน จ กิเลสา ธรรมเป็นอารมณ์ของสังกิเลส แต่ไม่เป็นกิเลส

๘๐-๖. กิเลสสังกิลิฏฐทุกะ

กิเลสา เจว สงฺกิลิฏฺฐา จ ธรรมเป็นกิเลสและเศร้าหมอง
สงฺกิลิฏฺฐา เจว ธมฺมา โน จ กิเลสา ธรรมเศร้าหมองแต่ไม่เป็นกิเลส

๘๑-๗. กิเลสกิเลสสัมปยุตตทุกะ

กิเลสา เจว ธมฺมา กิเลสสมฺปยุตฺตา จ ธรรมเป็นกิเลสและสัมปยุตด้วยกิเลส
กิเลสสมฺปยุตฺตา เจว ธมฺมา โน จ กิเลสา ธรรมสัมปยุตด้วยกิเลส แต่ไม่เป็นกิเลส

๘๒-๘. กิเลสวิปปยุตตสังกิเลสิกทุกะ

กิเลสวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา สงฺกิเลสิกาปิ ธรรมวิปปยุตจากกิเลส แต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส
(กิเลสวิปฺปยุตฺตา โข ปน ธมฺมา) อสงฺกิเลสิกาปิ ธรรมวิปปยุตจากกิเลส และไม่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส

ปิฏฐิทุกะ

หมวดที่ ๑๓ มี ๑๘ ทุกะ คือ

[๑๔] ๘๓-๑. ทัสสเนนปหาตัพพทุกะ
ทสฺสเนน ปหาตพฺพา ธมฺมา ธรรมอันโสดาปัตติมรรคประหาณ
น ทสฺสเนน ปหาตพฺพา ธมฺมา ธรรมอันโสดาปัตติมรรคไม่ประหาณ

๘๔-๒. ภาวนายปหาตัพพทุกะ

ภาวนาย ปหาตพฺพา ธมฺมา ธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ ประหาณ
น ภาวนาย ปหาตพฺพา ธมฺมา ธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ ไม่ประหาณ

๘๕-๓. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ

ทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุกา ธมฺมา ธรรมมีสัมปยุตตเหตุอันโสดาปัตติมรรคประหาณ
น ทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุกา ธมฺมา ธรรมไม่มีสัมปยุตตเหตุอันโสดาปัตติมรรคจะประหาณ

๘๖-๔. ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะ

ภาวนาย ปหาตพฺพเหตุกา ธมฺมา ธรรมมีสัมปยุตตเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ ประหาณ
น ภาวนาย ปหาตพฺพเหตุกา ธมฺมา ธรรมไม่มีสัมปยุตตเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ จะประหาณ

๘๗-๕. สวิตักกทุกะ

สวิตกฺกา ธมฺมา ธรรมมีวิตก
อวิตกฺกา ธมฺมา ธรรมไม่มีวิตก

๘๘-๖. สวิจารทุกะ

สวิจารา ธมฺมา ธรรมมีวิจาร
อวิจารา ธมฺมา ธรรมไม่มีวิจาร

๘๙-๗. สัปปืติกทุกะ

สปฺปีติกา ธมฺมา ธรรมมีปีติ
อปฺปีติกา ธมฺมา ธรรมไม่มีปีติ

๙๐-๘. ปืติสหคตทุกะ

ปีติสหคตา ธมฺมา ธรรมสหรคตด้วยปีติ
น ปีติสคตา ธมฺมา ธรรมไม่สหรคตด้วยปีติ

๙๑-๙. สุขสหคตทุกะ

สุขสหคตา ธมฺมา ธรรมสหรคตด้วยสุขเวทนา
น สุขสหคตา ธมฺมา ธรรมไม่สหรคตด้วยสุขเวทนา

๙๒-๑๐. อุเปกขาสหคตทุกะ

อุเปกฺขาสหคตา ธมฺมา ธรรมสหรคตด้วยอุเบกขาเวทนา
น อุเปกฺขาสหคตา ธมฺมา ธรรมไม่สหรคตด้วยอุเบกขาเวทนา

๙๓-๑๑. กามาวจรทุกะ

กามาวจรา ธมฺมา ธรรมเป็นกามาวจร
น กามาวจรา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นกามาวจร

๙๔-๑๒. รูปาวจรทุกะ

รูปาวจรา ธมฺมา ธรรมเป็นรูปาวจร
น รูปาวจรา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นรูปาวจร

๙๕-๑๓. อรูปาวจรทุกะ

อรูปาวจรา ธมฺมา ธรรมเป็นอรูปาวจร
น อรูปาวจรา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นอรูปาวจร

๙๖-๑๔. ปริยาปันนทุกะ

ปริยาปนฺนา ธมฺมา ธรรมเป็นปริยาปันนะ
อปริยาปนฺนา ธมฺมา ธรรมเป็นอปริยาปันนะ

๙๗-๑๕. นิยยานิกทุกะ

นิยฺยนิกา ธมฺมา ธรรมเป็นเหตุนำออกจากสังสารวัฏ
อนิยฺยานิกา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นเหตุนำออกจากสังสารวัฏ

๙๘-๑๖. นิยตทุกะ

นิยตา ธมฺมา ธรรมให้ผลแน่นอน
อนิยตา ธมฺมา ธรรมให้ผลไม่แน่นอน

๙๙-๑๗. สอุตตรทุกะ

สอุตฺตรา ธมฺมา ธรรมมีธรรมอื่นยิ่งกว่า
อนุตฺตรา ธมฺมา ธรรมไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า

๑๐๐-๑๘. สรณทุกะ

สรณา ธมฺมา ธรรมเกิดกับกิเลส
อรณา ธมฺมา ธรรมไม่เกิดกับกิเลส

อภิธรรมมาติกา ๑๐๐ ทุกะ จบ