กลับหน้าแรกธรรมสุตตะ

สำรวจหมวดหมู่

6 หมวด
🛕
เรื่องของพระ
เรื่องราวของพระสงฆ์ กิจกรรม พิกัดสัปปายะ
14 กระทู้
🙏
ปุจฉา-วิสัชนา
ถาม-ตอบ ปัญหาสภาวะธรรมล้วนๆ สำหรับอาภิธรรมิกะทุกระดับ
537 กระทู้
⚖️
กฎแห่งกรรม
เรื่องกรรมและผลของกรรม หลักธรรม และเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง
0 กระทู้
💬
เปิดประเด็น
คำถาม เรื่องชวนคิด และประเด็นสำหรับแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
1 กระทู้
🌏
ชีวิตในภพ
ชีวิตและความตาย (มี อสุภะ โปรดพิจารณาจิตก่อน)
3 กระทู้
🧘
ผ่อนคลาย
เรื่องเบาๆ สัพเพเหระในชีวิตประจำวัน
7 กระทู้

🙏 ปุจฉา-วิสัชนา

537 กระทู้
+ ฝากข่าวสาร
ทั้งหมด 🛕 เรื่องของพระ🙏 ปุจฉา-วิสัชนา⚖️ กฎแห่งกรรม💬 เปิดประเด็น🌏 ชีวิตในภพ🧘 ผ่อนคลาย

จงแสดงมาติกาทั้ง ๖ พร้อมความหมาย ?

แสดงมาติกาทั้ง ๖ พร้อมความหมายดังนี้ คือ๑. เวทนาสังคหะ หมายความว่า การสงเคราะห์จิตเจตสิกโดยประเภทแห่งเวทนา ๓ หรือ ๕๒. เหตุสังคหะ หมายความว่า การสงเคราะห์จิตเจตสิกโดยประเภ…

ท่านกล่าวว่านิพพานเป็นขันธวิมุตนั้น เพราะเหตุใด ? ให้ยกเหตุผลอธิบายโดยละเอียด ?

ตอบ ที่ท่านกล่าวว่านิพพาน เป็นขันธวิมุตนั้น เพราะเหตุว่าไม่มีประเภทที่ต่างกัน กล่าวคือ๑. นิพพาน ไม่มีประเภทแห่งปัจจุบัน อดีต อนาคต มีแต่กาลวิมุตต์อย่างเดียว ฉะนั้นจึงเป็น…

จงแสดงอนุโลมปุจฉา วิสัชนา ทั้งบาลีและไทย พร้อมแสดงองค์ธรรม ไม่ต้องจำแนกโกฏฐาส ในอกุศลบท มูลนัย เอกมูลยมกะ ?

แสดงอนุโลมปุจฉา วิสัชนา ทั้งบาลีและไทย พร้อมแสดงองค์ธรรม ในอกุศลบท มูลนัย เอกมูลยมกะ ดังนี้ปุจฉา: เย เกจิ อกุสลา ธมฺมา, สพฺเพ เต อกุสลมูเลน เอกมูลาติ ?คำแปล: ธรรมเหล่าใดเ…

(ก) เหตุที่ทำให้ความตายปรากฏขึ้น ทั้ง ๔ นั้น เหตุอย่างไหนจัดเป็นการตายโดยกาลมรณะ และ อกาลมรณะ ?(ข) คำว่า คตินิมิต หมายความว่าอย่างไร ? มีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ?(ค) คำว่า กตกรรม และ อุปจิตกรรม หมายความว่าอย่างไร ? เพราะเหตุใดเจตนาที่อยู่ในฉทวาริกมรณาสันนช

(ก) ในเหตุแห่งการตายทั้ง ๔ นั้นการตายโดยกาลมรณะ มี ๓ คือ อายุกฺขยมรณะ, กัมมักขยมรณะ และ อุภยักขยมรณะการตายโดยอกาลมรณะ มี ๑ คือ อุปัจเฉทกมรณะ(ข) คำว่า คตินิมิต หมายความว่า…

จงแสดงสรุปเนื้อความ ๓ ประการ ของรูปชีวิตินทริยปัจจัย พร้อมทั้งจำแนกรูปชีวิตินทริยปัจจัย โดย ลักษณะ และ ชาติ กาล สัตติ ?

สรุปเนื้อความ ๓ ประการ ของรูปชีวิตินทริยปัจจัย๑. รูปชีวิตินทรีย์ทั้งหมด ที่เป็นไปในปวัตติกาลและปฏิสนธิกาล เป็น รูปชีวิตินทริยปัจจัย๒. กัมมชรูปที่เหลือ ๙ หรือ ๘ ที่อยู่ในก…

จงตอบคำถามต่อไปนี้(ก) พระฉัพพรรณรังสีมีกี่ประการได้แก่อะไรบ้าง ?(ข) การเทศนาปัจจัย ๒๔ อันเป็นคัมภีร์ปัฏฐานนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงจำแนกปัจจัยหนึ่ง ๆ มีธรรมเป็น ๓ หมวด เรียกว่าอะไร คืออะไรบ้าง แสดงความหมายด้วย ?

(ก) พระฉัพพรรณรังสีมี ๖ ประการ ได้แก่๑. นีละ - สีเขียวเข้ม๒. ปีตะ - สีเหลือง๓. โลหิตะ - สีแดง๔. โอทาตะ - สีขาว๕. มัญชิฏฐะ - สีหงสบาท (สีส้ม/แสด)๖. ปภัสสระ - เลื่อมพรายประ…

(ก) ให้จำแนกจิต ๑๒๑ โดยเวทนา ๓ มาดู ?(ข) เมื่อจำแนกจิตโดยเหตุ ๖ แล้ว มีแต่ อเหตุกจิต เอกเหตุกจิต ทวิเหตุกจิต ติเหตุกจิต ส่วนจตุเหตุกจิต ปัญจเหตุกจิต ฉเหตุกจิต นั้นไม่มี ที่เป็นเช่นนี้เพราะเหตุใด ?

(ก) จำแนกจิต ๑๒๑ โดยเวทนา ๓๑. จิตที่เกิดพร้อมด้วยสุขเวทนา มี ๖๓ คือ สุขสหคตกายวิญญาณจิต ๑ โสมนัสสสหคตจิต ๖๒๒. จิตที่เกิดพร้อมด้วยทุกขเวทนา มี ๓ คือ ทุกขสหคตกายวิญญาณจิต ๑…

(ก) ในพระอภิธรรม ๗ คัมภีร์ คัมภีร์ที่ ๓ ชื่อว่าอะไร เพราะเหตุไรจึงชื่อว่าอย่างนั้น ?(ข) จงวิสัชนา พร้อมทั้งคำแปล ในคาถาปุจฉาดังต่อไปนี้- ปุจฉา: ฆานวิญฺญาณธาตุ จ ธมฺมธาตุ จ กตีหิ ขนฺเธหิ กตีหายตเนหิ กตีหิ ธาตูหิ สงฺคหิตา ?- ปุจฉา: เอกโวการภโว กตีหิ ขนฺเธหิ

(ก) ในพระอภิธรรม ๗ คัมภีร์ คัมภีร์ที่ ๓ ชื่อว่า ธาตุกถา เพราะพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงจำแนกธรรมทั้งหลายมีขันธ์ ๕ เป็นต้น จนถึงอรณธรรม เป็นที่สุด โดยนัย ๑๔ ประการ เป็นคำปุจฉ…

(ก) เนื้อความที่เหลือจากรูปนาม ที่เรียกว่าบัญญัตินั้น แบ่งออกเป็นกี่อย่าง คืออะไรบ้าง ?(ข) กรรมฐานที่ไม่ได้ปฏิภาคนิมิตโดยตรง แต่ให้เข้าถึงอัปปนาฌานได้นั้น มีจำนวนเท่าไร คืออะไรบ้าง ?

(ก) แบ่งออกเป็น ๒ อย่าง คือ๑. อัตถบัญญัติ เพราะเป็นบัญญัติที่พึงให้ถูกรู้ได้โดยประการต่าง ๆ๒. สัททบัญญัติ เพราะเป็นบัญญัติที่พึงให้รู้เนื้อความโดยประการต่าง ๆ(ข) มีจำนวน …

กำเนิดของสัตว์ทั้งหลายมีจำนวนเท่าใด คืออะไรบ้าง ? จงแสดงพร้อมด้วยความหมาย ?

กำเนิดของสัตว์ทั้งหลาย มี ๔ ประการ คือ๑. สังเสทชะกำเนิด หมายถึง เกิดในที่ที่มียางเหนียว (หรือที่หมักหมมเหม็นอับ)๒. โอปปาติกะกำเนิด หมายถึง เกิดผุดขึ้นโตทันที คล้ายกับว่าต…

(ก) บทที่พระพุทธองค์ทรงแสดงในอัฏฐมนยนิทเทสนั้นมีกี่บท ภาษาบาลีของจำนวนบทคืออะไร ? และ อัพภันตรมาติกา ที่พระพุทธองค์ไม่ทรงแสดงในอัฏฐมนยนิทเทสนั้นมีกี่บท คืออะไรบ้าง ?(ข) จงบอกธรรมที่ไม่ประกอบกับนิทเทสดังต่อไปนี้ คือ มนินทริยนิทเทส, สมาธินทริยนิทเทส, ปัญจโว

(ก) บทที่พระพุทธองค์ทรงแสดงในอัฏฐมนยนิทเทสนั้นมี ๓๒๔ บท ภาษาบาลีของจำนวนบท คือ วิราคาและอัพภันตรมาติกา ที่พระพุทธองค์ไม่ทรงแสดงในอัฏฐมนยนิทเทสนั้น มี ๘ บท คือ๑. ธัมมายตนะ…

สมฺปยุตฺตํ มีกี่อย่าง คืออะไรบ้าง ? แสดงพร้อมความหมาย ?

สมฺปยุตฺตํ มี ๕ อย่าง แสดงพร้อมความหมาย ดังนี้๑. ทิฏฺฐิคตสมฺปยุตฺตํ คือ จิตที่ประกอบด้วยทิฏฐิ (ความเห็นผิด)๒. ปฏิฆสมฺปยุตฺตํ คือ จิตที่ประกอบด้วยโทสะ (ความโกรธ)๓. วิจิกิจ…

(ก) บทนิทเทสที่นับสงเคราะห์สังขารขันธ์เจตสิก ๔๐, ๔๑, ๔๒, ๔๓, ๔๔ มีอย่างละกี่นิทเทส คือนิทเทสอะไรบ้าง ? ตามจตุตถนยนิทเทส ?(ข) จงแสดง สติปัฏฐานนิทเทส ตามจตุตถนยนิทเทส เฉพาะภาษาไทย ?

(ก) บทนิทเทสที่นับสงเคราะห์สังขารขันธ์เจตสิก มีจำนวนและนิทเทสตามจตุตถนยนิทเทส ดังนี้๑. สังขารขันธ์เจตสิก ๔๐ มี ๔ นิทเทส คือ- กิเลสปทนิทเทส- กิเลสสังกิเลสิกปทนิทเทส- กิเลส…
ยอดนิยม

ให้แสดงจำนวน อกุศลเหตุ กุศลเหตุ และกิริยาเหตุ โดยพิสดาร และให้จำแนกเหตุเหล่านั้นมาให้เห็นชัดด้วย ?

ตอบแสดงจำนวนและจำแนกเหตุโดยพิสดาร ดังนี้:• อกุศลเหตุ มี ๒๒ เหตุ คือ:๑. โลภเหตุ มี ๘ (อยู่ในโลภมูลจิต ๘)๒. โทสเหตุ มี ๒ (อยู่ในโทสมูลจิต ๒)๓. โมหเหตุ มี ๑๒ (อยู่ในอกุศลจิต…

สัททบัญญัติอย่างเดียวเรียกได้ ๖ อย่างคืออะไร ? จงบอกความหมายมาด้วย ?

สัททบัญญัติอย่างเดียวเรียกได้ ๖ อย่าง คือ:๑. นามะ: ได้แก่ ชื่อต่างๆ ที่มีสภาพน้อมเข้าสู่เนื้อความ คือ อัตถบัญญัติ และทำให้เนื้อความนั้นน้อมเข้าสู่ตน คือชื่อต่างๆ นั้นด้วย…

จงแสดงเหตุที่ทำให้ความตายปรากฏ ๔ อย่าง พร้อมทั้งแสดงอุปมาเปรียบเทียบมาโดยละเอียด ?

แสดงเหตุที่ทำให้ความตายปรากฏขึ้นนั้น มี ๔ อย่าง คือ๑. อายุกฺขย เพราะสิ้นอายุ๒. กมฺมกฺขย เพราะสิ้นกรรม๓. อุภยกฺขย เพราะสิ้นอายุและสิ้นกรรมทั้งสอง๔. อุปจฺเฉทก เพราะประสบอุป…

จงแสดง องค์ธรรมของ เย ธัมมา แรก และ องค์ธรรมของ เย ธัมมา หลัง ของบทนิทเทสดังต่อไปนี้ คือ รูปักขันธนิทเทส, อุเปกขินทริยนิทเทส, อสัญญีภวนิทเทส, กุสลปทนิทเทส, อรูปาวจรปทนิทเทส ตามทสมนยนิทเทส ?

แสดง องค์ธรรมของ เย ธัมมา แรก และ องค์ธรรมของ เย ธัมมา หลัง ของบทนิทเทสตามทสมนยนิทเทส ดังนี้๑. รูปักขันธนิทเทส- องค์ธรรมของ เย ธัมมา แรก: นามขันธ์ ๔- องค์ธรรมของ เย ธัมมา…

จงแสดง สติปัฏฐานนิทเทส, สุขายเวทนายสัมปยุตตปทนิทเทส ตามนวมนยนิทเทส ?

แสดง สติปัฏฐานนิทเทส สุขายเวทนายสัมปยุตตปทนิทเทส ตามนวมนยนิทเทส ดังนี้๑. สติปัฏฐานนิทเทสปุจฉา: สติปฏฺฐาเนน เย ธมฺมา สมฺปยุตฺตา เตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา สมฺปยุตฺตา เต ธมฺมา ก…

(ก) จงแสดงคำปุจฉาเป็นภาษาบาลีของ ปริเทวนิทเทส (เฉพาะวิปปยุตต์) ตามเอกาทสมนยนิทเทส ?(ข) จงแสดงคำปุจฉาเป็นภาษาไทยของ จิตตปทนิทเทส (เฉพาะอสังคหิตะ) ตามทวาทสมนยนิทเทส ?

ตอบ(ก) คำปุจฉาภาษาบาลีของ ปริเทวนิทเทส (เฉพาะวิปปยุตต์) ตามเอกาทสมนยนิทเทสปุจฉา: ปริเทเวน เย ธมฺมา ขนฺธสงฺคเหน สงฺคหิตา อายตนสงฺคเหน สงฺคหิตา ธาตุสงฺคเหน สงฺคหิตา เต ธมฺม…

(ก) วิชฺชาภาคิโน ธมฺมา. แปลว่า สภาวธรรมทั้งหลายที่เข้าถึงวิชชา ๘ อยากทราบว่าวิชชา ๘ มีอะไรบ้าง ?(ข) จงแปลและแสดงองค์ธรรมใน กณฺหา ธมฺมา ?

(ก) วิชชา ๘ คือ๑. วิปัสสนาญาณ๒. มโนมยิทธิญาณ๓. อิทธิวิธญาณ๔. ปรจิตตวิชชานนญาณ๕. ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ๖. ทิพพจักขุญาณ๗. ทิพพโสตญาณ๘. อาสวักขยญาณ(ข) แปลและแสดงองค์ธรรมใน กณฺ…