กลับหน้าแรกธรรมสุตตะ

สำรวจหมวดหมู่

6 หมวด
🛕
เรื่องของพระ
เรื่องราวของพระสงฆ์ กิจกรรม พิกัดสัปปายะ
14 กระทู้
🙏
ปุจฉา-วิสัชนา
ถาม-ตอบ ปัญหาสภาวะธรรมล้วนๆ สำหรับอาภิธรรมิกะทุกระดับ
537 กระทู้
⚖️
กฎแห่งกรรม
เรื่องกรรมและผลของกรรม หลักธรรม และเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง
0 กระทู้
💬
เปิดประเด็น
คำถาม เรื่องชวนคิด และประเด็นสำหรับแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
1 กระทู้
🌏
ชีวิตในภพ
ชีวิตและความตาย (มี อสุภะ โปรดพิจารณาจิตก่อน)
3 กระทู้
🧘
ผ่อนคลาย
เรื่องเบาๆ สัพเพเหระในชีวิตประจำวัน
7 กระทู้

เรื่องน่าสนใจ

กระทู้เด่นจากชุมชน

กระทู้ล่าสุดทั้งหมด

562 กระทู้
+ ฝากข่าวสาร
ทั้งหมด 🛕 เรื่องของพระ🙏 ปุจฉา-วิสัชนา⚖️ กฎแห่งกรรม💬 เปิดประเด็น🌏 ชีวิตในภพ🧘 ผ่อนคลาย

คําว่า ฌาน หมายความว่า อย่างใด และ ธรรมที่เป็นปฏิปักษ์ต่อองค์ฌานนั้นคืออะไร ? ให้แสดงโดยเฉพาะ ฯ

ตอบ คําว่า ฌาน หมายความว่า การเข้าไปเพ่งอารมณ์มีกสิณ เป็นต้น หรือเผาธรรมที่เป็น ปฏิปักษ์ต่อกัน ฉะนั้น จึงชื่อว่า ฌานและ ธรรมที่เป็นปฏิปักษ์ต่อองค์ฌานนั้น คือถีนมิทธนิวรณ์…

พระพุทธองค์ทรงแสดงทุกมาติกาเป็นหมวด ๆ อยากทราบว่าหมวดที่ชื่อว่า โคจฺฉก นั้นมีจํานวนเท่าใดคืออะไรบ้าง ? และหมวดที่มีชื่อว่าทุกะนั้น มีจํานวนเท่าใด คืออะไรบ้าง ? และในทุกมาติกาบทที่มีองค์ธรรมเป็นรูปปรมัตถ์อย่างเดียว หรือบทที่มีองค์ธรรมเป็นนิพพานปรมัตถ์อย่าง

ตอบหมวดที่มีชื่อว่า โคจฺฉก นั้นมีจํานวน ๑๐ โคจฺฉก คือ๑. เหตุโคจฺฉก ๒. อาสวโคจฺฉก ๓. สญฺโญชนโคจฺฉก ๔. คนฺถโคจฺฉก ๕. โอฆโคจฺฉก ๖. โยคโคจฺฉก ๗. นีวรณโคจฺฉก ๘. ปรามาสโคจฺฉก ๙…

จงแสดงภาพวิถีของฆานทวาริก อติมหันตารมณ์วิถี ตทารัมมณวาระ ในขณะที่รับอารมณ์ดียิ่งแล้วเกิดมหากุศลชวนะ พร้อมทั้งจําแนก บุคคล ภูมิ องค์ธรรมปรมัตถ์ อารมณ์ และวัตถุ มาให้ถูกต้อง

ตอบภาพวิถี:ภ ตํ ท ป ฆา สํ ณ วุ ช ช ช ช ช ช ช ต ต ภ ภ ภว่าโดยบุคคล: เกิดขึ้นแก่บุคคล ๗ จําพวก คือ ปุถุชน ๔ และอริยผลบุคคลเบื้องต่ำ ๓ว่าโดยภูมิ: เกิดได้ในกามภูมิ ๑๑ว่าโดยอง…

ก. นับจากพระชาติที่เป็นพระสุเมธดาบสเป็นต้นมา จนถึงพระชาติที่เป็นพระเวสสันดรนั้น พระองค์ได้ทรงกระทําความดีอะไรบ้าง และการกระทําเช่นนั้น เพื่อให้ได้มาซึ่งอะไร คืออะไรบ้าง ? ให้แสดงมาพร้อมด้วยความหมาย ?ข. พระอภิธรรมที่ปรากฏในโลกนี้โดยอาศัยเหตุทั้ง ๒ หรือ ๓ ท

ตอบก. นับจากพระชาติที่เป็นพระสุเมธดาบสเป็นต้นมาจนถึงพระชาติที่เป็นพระเวสสันดรนั้น พระองค์ทรงสร้างบารมี ๓๐ ทัศ มีทานบารมี ทานอุปบารมี ทานปรมัตถบารมี เป็นต้น ทรงมหาบริจาค ๕…

มิจฉัตตนิยตธรรม ว่าโดยสามัญมีเท่าไร อะไรบ้าง ? และอธิบายในนิยตมิจฉาทิฏฐิกรรม ๓ และปัญจานันตริยกรรม ๕

ตอบ เมื่อว่าโดยสามัญ แล้วมี ๒ อย่าง คือ๑. นิยตมิจฉาทิฏฐิกรรม๒. ปัญจานันตริยกรรมนิยตมิจฉาทิฏฐิกรรม แบ่งออกเป็น ๓ คือ๑. นัตถิกทิฏฐิ มีความเห็นว่าสัตว์ทั้งหลายที่จะได้รับควา…

ให้แสดงการประหาณอกุศลธรรม โดยมรรคทั้ง ๔

ตอบ แสดงการประหาณอกุศลธรรมโดยมรรคทั้ง ๔ มีดังนี้ คือ๑. การประหาณอกุศลธรรมของโสดาปัตติมรรค มีอยู่ ๒ อย่างคือ สมุจเฉทปหาน (ละได้เด็ดขาด) และ ตนุกรปหาน (ละได้โดยทําให้เบาบาง…

จงแปลและแสดงองค์ธรรม พร้อมทั้งจําแนกโดย ธาตุ และสัจจะ (โดยละเอียด) ในบาลีต่อไปนี้ ?อุปาทินฺนุปาทานิยา ธมฺมา

ตอบ อุปาทินฺนุปาทานิยา ธมฺมา แปลว่า สภาวธรรมทั้งหลายที่ กรรม (อันตัณหาและทิฏฐิเข้าไปติด โดยอาการกระทําให้เป็นอารมณ์นั้น) ยึดไว้โดยความเป็นผล และเป็นอารมณ์ของอุปาทานได้มีอ…

ก. ในโคจฺฉกอื่น ๆ นอกจากปรามาสโคจฺฉกนั้น ในโคจฺฉกหนึ่ง ๆ มีทุก ๖ ประเภท อยากทราบว่า มี โคจฺฉกอะไรที่มีทุก ๘ ประเภท ? จงบอกชื่อทุกะนั้น ๆ มาด้วยข. ให้แสดงบทโดย อนุโลม ปปฏิโลม โดยยกเอา๑. ปฐมบทของ สงฺกิเลสิกทุก เข้าใน กิเลสทุก๒. ปฐมบทของ สงฺกิลิฏฺฐทุก เข้าใน

ตอบก. กิเลสโคจฺฉก มีทุก ๘ ประเภท คือ๑. กิเลสทุก ๒. สงฺกิเลสิกทุก ๓. สงฺกิลิฏฺฐทุก ๔. กิเลสสมฺปยุตฺตทุก ๕. กิเลสสงฺกิเลสิกทุก ๖. กิเลสสงฺกิลิฏฺฐทุก ๗. กิเลสกิเลสสมฺปยุตฺตท…

ก. จงแสดงภาพเฉพาะภาพวิถีพร้อมองค์ธรรมปรมัตถ์ (ไม่ต้องจําแนก) ของวิถีดังต่อไปนี้๑. มัคควิถีเบื้องบน ๓ ของมันทบุคคล๒. ผลสมาปัตติวิถี (อริยผล ๔) ของมันทบุคคลข. อัปปนาชวนมโนทวารวิถีมีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ? วิสยัปปวัตติและวาระของวิถีเหล่านี้มีอะไรบ้าง ?

ตอบก. ๑. มัคควิถีเบื้องบน ๓ ของมันทบุคคลภ น ท ม ปริ อุ นุ โว มัค ผ ผ ภ ภ(องค์ธรรม: ภวังค์ = ๑๓, มโนทวาราวัชชนจิต = ๑, กามาวจรติเหตุกชวนะ = ๔, มัคคจิต = ๓, ผลจิต = ๓)ก. ๒.…

ก. จงแปลคาถาดังต่อไปนี้วีถิจิตฺตานิ สตฺเตว จิตฺตุปฺปาทา จตุทฺทสจตุปญฺญาส วิตฺถารา ปญฺจทฺวาเร ยถารหํฯข. คําว่า วิสยัปปวัตติ หมายความว่าอย่างไร ? วิสยัปปวัตติในวิถีมุตตจิตและวิสยัปปวัตติในปัญจทวาร มีกี่อย่าง คืออะไรบ้าง ?

ตอบก. แปลความว่า วิถีจิตทั้งหลายในปัญจทวาร ตามสมควรแก่ทวารและอารมณ์แล้วมี ๗ เท่านั้น คือ ปัญจทวาราวัชชนะ ๑ ปัญจวิญญาณ ๑ สัมปฏิจฉนะ ๑ สันตีรณะ ๑ โวฏฐัพพนะ ๑ ชวนะ ๑ ตทารัมม…

ให้แสดงเป็นปฐมบท และทุติยบทพร้อมทั้งคําแปลโดยยกเอาก. ทุติยบท ของสเหตุกทุก เข้าใน เหตุทุกข. ทุติยบท ของอาสวสมฺปยุตฺตทุก เข้าใน อาสวทุกค. ทุติยบท ของอุปาทานสมฺปยุตฺตทุก เข้าใน อุปาทานทุก

ตอบ แสดงเป็นปฐมบท และทุติยบทพร้อมทั้งคําแปลก. ทุติยบทของสเหตุกทุก เข้าใน เหตุทุกปฐมบท: อเหตุกา ธมฺมา เหตูปิ สภาวธรรมทั้งหลายที่ไม่มีเหตุประกอบ แต่ชื่อว่าเหตุมีอยู่ทุติยบท…

จงจําแนกองค์ธรรมของบทดังต่อไปนี้ โดยขันธ์ อายตนะ ธาตุ สัจจะก. จิตฺตสํสฏฺฐา ธมฺมาข. อุปาทา ธมฺมา

ตอบก. จิตฺตสํสฏฺฐา ธมฺมา องค์ธรรมได้แก่ เจตสิก ๕๒- โดยขันธ์: ได้เจตสิกขันธ์ ๓ (เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์)- โดยอายตนะ: ได้ ธัมมายตนะ- โดยธาตุ: ได้ ธัมมธาตุ- โดยสัจ…

จงแสดงความหมายของคําต่อไปนี้๑. วิถีสังคหะ๒. ปวัตติสังคหะ๓. ภวังคจิต๔. อตีตภวังค์๕. ภวังคจลนะ

ตอบ แสดงความหมายของคําต่าง ๆ ดังนี้๑. วิถีสังคหะ หมายความว่า การสงเคราะห์การเกิดขึ้นโดยลําดับติดต่อกันเป็นแถวของจิต เจตสิก รูป๒. ปวัตติสังคหะ หมายความว่า การรวบรวมความเป็…

ปัจจัยอันเป็นพิเศษที่ทําการช่วยอุปการะแก่กุศลทิฏฐธัมมเวทนียกรรมที่เรียกว่าสัมปัตตินั้นมีกี่อย่าง คืออะไรบ้าง ? ให้แสดงพร้อมทั้งความหมาย

ตอบ ปัจจัยอันเป็นพิเศษที่ทําการช่วยอุปการะแก่กุศลทิฏฐธัมมเวทนียกรรมที่เรียกว่าสัมปัตตินั้น มี ๔ อย่าง คือ๑. คติสัมปัตติ หมายถึง บุคคลที่ได้เกิดอยู่ในสุคติภูมิมีมนุษย์ เทว…

ก. คําว่า ปฏิสนธิ หมายความว่า อย่างไร ? มีกี่อย่างไร ? คืออะไรบ้าง ? จงแสดงมาให้ละเอียดข. จงแสดงบาลี และคําแปล ของคาถาที่แสดงถึงจิต ๓ อย่าง ที่มีองค์ธรรม และอารมณ์อย่างเดียวกัน เฉพาะในชาติเดียวกัน

ตอบก. คําว่าปฏิสนธิ หมายความว่า เมื่อภพเก่าสิ้นสุดลงแล้ว จิต เจตสิก และกัมมชรูปปรากฏเกิดขึ้นครั้งแรกในภพใดภพหนึ่ง โดยอํานาจแห่งการสืบต่อภพเก่ากับภพใหม่ เรียกว่า ปฏิสนธิมี…

ก. คําว่า วิถีสังคหะ หมายความว่าอย่างไร ? และเมื่อแยกบทแล้วได้กี่บท คืออะไรบ้าง แต่ละบทหมายความว่าอย่างไร ?ข. จงแสดงความแตกต่างกัน และความเหมือนกัน ในขณะทั้ง ๓ ของอายุนามและรูปว่าเหมือนกัน และต่างกันที่ขณะใด ?

ตอบก. คําว่า วิถีสังคหะ หมายความว่า การสงเคราะห์การเกิดขึ้น โดยลําดับติดต่อกันเป็นแถวของจิต เจตสิก รูปเมื่อแยกบทแล้วได้ ๒ บท คือ วิถี + สังคหะ- วิถี หมายความว่า การเกิดขึ…

ก. จงแสดงองค์ธรรมของกามาวจรกุศลกรรม ๑0 ?ข. บุญกิริยาวัตถุ แปลว่าอย่างไร มีเท่าไร คืออะไร จงบอกความหมายด้วย ?

ตอบก. แสดงองค์ธรรมของกามาวจรกุศลกรรม ๑๐ ดังนี้- กายกรรม ๓ หรือ กายสุจริต ๓ องค์ธรรมได้แก่ สัมมากัมมันตเจตสิก, สัมมาอาชีวเจตสิก- วจีกรรม ๔ หรือ วจีสุจริต ๔ องค์ธรรมได้แก่ …

จงจําแนกติเหตุกกุศล และทวิเหตุกกุศล โดยอุกกัฏฐและโอมกะ

ตอบ จําแนกติเหตุกกุศล และทวิเหตุกกุศล โดยอุกกัฏฐและโอมกะ ได้จําแนกออกอย่างละ ๒ คือ๑. ติเหตุกกุศล ชนิดอุกกัฏฐะ คือ ติเหตุกกุศลชั้นสูงอย่างหนึ่ง๒. ติเหตุกกุศล ชนิดโอมกะ คือ…

ก. กัมมชรูปเกิดขึ้นครั้งแรกที่ใด ? และเกิดขึ้นครั้งต่อไปอย่างไร ?ข. จิตตชรูปเกิดขึ้นครั้งแรกที่ใด ? และเกิดขึ้นครั้งต่อไปอย่างไร ?

ตอบก. กัมมชรูป เกิดขึ้นครั้งแรกที่ อุปปาทักขณะของปฏิสนธิจิต และเกิดขึ้นติดต่อกันเรื่อยไปทุกๆ ขณะของจิต (ทั้งอุปปาทักขณะ ฐีติขณะ และภังคักขณะ)ข. จิตตชรูป เกิดขึ้นครั้งแรกท…

(ก) จงแสดง วจนัตถะ ของมาติกา, กุศล, อกุศล, อพยากต พร้อมคำแปล ?(ข) ให้แสดงเหตุผล ที่พระพุทธองค์ทรงแสดง กุศลติกะ ก่อนติกะอื่น ๆ ?

ตอบ(ก) แสดงวจนัตถะของมาติกา, กุศล, อกุศล, อพยากต พร้อมคำแปล:• วจนัตถะของมาติกา:มาตาวิยาติ = มาติกาแปล: บทเหล่าใดเหมือนแม่ หรือเหมือนคลองส่งน้ำ ฉะนั้นบทนั้นชื่อว่า มาติกา …