กลับหน้าแรกธรรมสุตตะ

สำรวจหมวดหมู่

6 หมวด
🛕
เรื่องของพระ
เรื่องราวของพระสงฆ์ กิจกรรม พิกัดสัปปายะ
14 กระทู้
🙏
ปุจฉา-วิสัชนา
ถาม-ตอบ ปัญหาสภาวะธรรมล้วนๆ สำหรับอาภิธรรมิกะทุกระดับ
537 กระทู้
⚖️
กฎแห่งกรรม
เรื่องกรรมและผลของกรรม หลักธรรม และเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง
0 กระทู้
💬
เปิดประเด็น
คำถาม เรื่องชวนคิด และประเด็นสำหรับแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
1 กระทู้
🌏
ชีวิตในภพ
ชีวิตและความตาย (มี อสุภะ โปรดพิจารณาจิตก่อน)
3 กระทู้
🧘
ผ่อนคลาย
เรื่องเบาๆ สัพเพเหระในชีวิตประจำวัน
7 กระทู้

เรื่องน่าสนใจ

กระทู้เด่นจากชุมชน

กระทู้ล่าสุดทั้งหมด

562 กระทู้
+ ฝากข่าวสาร
ทั้งหมด 🛕 เรื่องของพระ🙏 ปุจฉา-วิสัชนา⚖️ กฎแห่งกรรม💬 เปิดประเด็น🌏 ชีวิตในภพ🧘 ผ่อนคลาย
ยอดนิยม

ในสุตตันติกทุกมาติกา ๔๒ ทุกะนั้น แม้ความหมายจะต่างกันก็ตาม แต่องค์ธรรมปรมัตถ์และที่ตั้งเหมือนกัน มีกี่ทุกะ ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบในสุตตันติกทุกมาติกา ๔๒ ทุกะนั้น แม้ว่าความหมายจะต่างกันก็ตาม แต่องค์ธรรมปรมัตถ์และที่ตั้งเหมือนกัน มี ๑๔ ทุกะ คือ:๑. พาลทุกะ, กัณหทุกะ, ตปนียทุกะ (รวม ๓ ทุกะนี้ องค์ธ…
ยอดนิยม

จงแสดงภูมิที่สัจจะเกิดได้ และไม่ได้(ก) ภูมิที่มรรคสัจจะ เคยเกิด แต่ทุกขสัจจะ จักไม่เกิด(ข) ภูมิที่มรรคสัจจะ ก็เคยเกิด สมุทยสัจจะ ก็จักเกิด(ค) ภูมิที่ทุกขสัจจะ กำลังเกิด แต่มรรคสัจจะ ไม่เคยเกิด(ง) ภูมิที่สมุทยสัจจะ ก็จักเกิด ทุกขสัจจะ ก็จักเกิด

(ก) นตฺถิ. ไม่มี(ข) มี ๒๖ ภูมิ คือ จตุโวการภูมิ ๔, ปัญจโวการภูมิ ๒๒ (เว้นอบายภูมิ ๔)(ค) มี ๕ ภูมิ คือ อสัญญสัตตภูมิ ๑, อบายภูมิ ๔(ง) มี ๓๐ ภูมิ คือ จตุโวการภูมิ ๔, ปัญจโว…
ยอดนิยม

รูปมีจำนวนเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ? ให้บอกชื่อของรูปเหล่านั้นมาตามลำดับ ?

ตอบรูปมีจำนวน ๒๘ รูป (เมื่อแสดงตามลำดับองค์ธรรม) ดังนี้:๑. ปฐวีรูป๒. อาโปรูป๓. เตโชรูป๔. วาโยรูป๕. จักขุปสาทรูป๖. โสตปสาทรูป๗. ฆานปสาทรูป๘. ชิวหาปสาทรูป๙. กายปสาทรูป๑๐. ร…

จงแสดง ทุกขสัจจนิทเทส (เฉพาะสังคหิตะ) และ อุเปกขินทริยนิทเทส (เฉพาะอสังคหิตะภาษาไทย) ตามจุททสมนยนิทเทส ?

แสดงทุกขสัจจนิทเทส (เฉพาะสังคหิตะ) และ อุเปกขินทริยนิทเทส (เฉพาะอสังคหิตะภาษาไทย) ตามจุททสมนยนิทเทส ดังนี้๑. ทุกขสัจจนิทเทส (เฉพาะสังคหิตะ)ปุจฉา: ทุกขสจฺเจน เย ธมฺมา วิปฺ…
ยอดนิยม

จงวิสัชนา พร้อมคำแปล แสดงองค์ธรรมไม่ต้องจำแนกโกฏฐาส ในปุจฉาดังต่อไปนี้ยสฺส ทุกฺขสจฺจํ นุปฺปชฺชติ, ตสฺส สมุทยสจฺจํ นุปฺปชฺชตีติ. ?

วิสัชนา: อามนฺตา. ใช่.องค์ธรรม:ใน อนุโลมปุจฉา องค์ธรรมของสันนิฏฐานบท และ สังสยบท ได้แก่๑. ปุถุชน ๔, ผลบุคคล ๔ ซึ่งกำลังตายใน ๓๑ ภูมิ คือในขณะที่ถึงพร้อมด้วยการดับแห่งจุติ…
ยอดนิยม

ให้แสดงบทเป็น อนุโลม ปฏิโลม โดยยกเอา:(ก) ปฐมบทของ สังกิเลสิกทุกะ เข้าใน กิเลสทุกะ(ข) ปฐมบทของ สังกิลิฏฐทุกะ เข้าใน กิเลสทุกะ(ค) ปฐมบทของ กิเลสสัมปยุตตทุกะ เข้าใน กิเลสทุกะ ?

ตอบแสดงบทเป็น อนุโลม ปฏิโลม ดังนี้:(ก) ปฐมบทของ สังกิเลสิกทุกะ เข้าใน กิเลสทุกะ:• อนุโลม: กิเลสา เจว ธมฺมา สงฺกิเลสิกา จ ฯ• ปฏิโลม: สงฺกิเลสิกา เจว ธมฺมา โน จ กิเลสา ฯ(ข)…

(ก) สัญญาที่ปรากฏแก่ติรัจฉานทั้งหลายมีกี่อย่าง คืออะไรบ้าง ?(ข) ที่อยู่ของมนุษย์เรียกว่าอะไร ? มีกี่แห่ง ? ได้แก่อะไรบ้าง ?(ค) กัปมีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ? และกัปที่เกี่ยวกับพระพุทธศาสนามีอยู่กี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ?

(ก) สัญญาที่ปรากฏแก่ติรัจฉานทั้งหลาย มี ๓ อย่าง คือ๑. กามสัญญา รู้จักเสวยกามคุณ๒. โคจรสัญญา รู้จักกิน๓. มรณสัญญา รู้จักกลัวตาย(ข) ที่อยู่ของมนุษย์ เรียกว่า ทวีป มี ๔ แห่ง…

จงแสดงปัจจัยที่มีนิทเทส ๒ ข้อมีกี่ปัจจัย คือปัจจัยอะไรบ้าง เมื่อว่าโดยชาติแล้วเป็นชาติอะไรบ้าง ?

ปัจจัยที่มีนิทเทส ๒ ข้อ มี ๓ ปัจจัย คือ๑. กัมมปัจจัย๒. อาหารปัจจัย๓. วิปปยุตตปัจจัยเมื่อว่าโดยชาติแล้วได้ ๖ ชาติ ได้แก่๑. สหชาตชาติ: ได้แก่ สหชาตกัมมะ, นามอาหาระ, สหชาตวิ…
ยอดนิยม

จงแปลพระบาลี พร้อมทั้งแสดงอำนาจปัจจัยในกรณบทของพระบาลีนิทเทสดังต่อไปนี้(ก) โอกฺกนฺติกฺขเณ นามรูปํ อญฺญมญฺญํ สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย.(ข) จกฺขายตนํ จกฺขุวิญฺญาณธาตุยา ตํสมฺปยุตฺตกานญฺจ ธมฺมานํ นิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย.

(ก) โอกฺกนฺติกฺขเณ นามรูปํ อญฺญมญฺญํ สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย.แปล: นามขันธ์ ๔ และ หทัยวัตถุ ในขณะปฏิสนธิกาลในปัญจโวการภูมิเป็นปัจจัย คือช่วยอุปการะ ซึ่งกันและกันหรือแก่กันและก…
ยอดนิยม

จงแสดงสัมปโยคนัยของเจตสิกดังต่อไปนี้ ว่าประกอบในจิตได้เท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?(ก) วิตกเจตสิก(ข) วิจารเจตสิก(ค) อธิโมกข์เจตสิก(ง) อหิริกเจตสิก(จ) หิริเจตสิก

ตอบแสดงสัมปโยคนัยของเจตสิกต่าง ๆ ดังนี้:• (ก) วิตกเจตสิก: ประกอบได้ในจิต ๕๕ ดวง คือ กามจิต ๔๔ (เว้นทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐), ปฐมฌานจิต ๑๑• (ข) วิจารเจตสิก: ประกอบได้ในจิต ๖๖ …

จงแสดงสังคหนัยในจิตดังต่อไปนี้:(ก) โลภมูลจิตดวงที่ ๒ และดวงที่ ๘(ข) โทสมูลจิตดวงที่ ๒(ค) โมหมูลจิตดวงที่ ๑(ง) มหาวิปากจิตดวงที่ ๒(จ) ปฐมฌานจิต ๓ ?

ตอบแสดงสังคหนัยในจิตต่าง ๆ ดังนี้:(ก) โลภมูลจิตดวงที่ ๒ และดวงที่ ๘:• โลภมูลจิตดวงที่ ๒: มีเจตสิกประกอบได้ ๒๑ ดวง คือ อัญญสมานเจตสิก ๑๓, โมจตุกเจตสิก ๔, โลภเจตสิก ๑, ทิฏฐ…

ปัจจัยที่มีวิธิพระบาลี ๗ วาระมีจำนวนเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ? (ตอบเป็นกลุ่มตามชาติ) และจงแสดงสุทธสังขยาวาระของปัจจัยที่ ๑ ในกลุ่มนั้น ๆ มาให้ถูกต้อง ?

ตอบปัจจัยที่มีวิธิพระบาลี ๗ วาระนั้น มี ๑๔ ปัจจัย จัดตามกลุ่มชาติได้ ๓ กลุ่ม ดังนี้:๑. ปัจจัยที่เป็นสหชาตชาติ: มี ๗ ปัจจัย (คือ เหตุปัจจัย, สหชาตาธิปติ, สหชาตกัมมะ, วิปาก…

(ก) ปริจเฉท ๓ เรียกว่า ปกิณณกสังคหะ นั้น เพราะเหตุใด ?(ข) ให้แสดงมาติการทั้ง ๖ พร้อมด้วยความหมาย ?

ตอบ(ก) ปริจเฉท ๓ เรียกว่า ปกิณณกสังคหะ นั้นเพราะเหตุว่า:เป็นการแสดงสงเคราะห์ จิต เจตสิก โดยเรี่ยรายทั่วไป คือแสดงสงเคราะห์โดยประเภทแห่ง เวทนาบ้าง เหตุบ้าง กิจบ้าง ทวารบ้า…
ยอดนิยม

(ก) สมุจจยสังคหะ หมายความว่าอย่างไร ? แบ่งออกเป็นกี่หมวด ? คืออะไรบ้าง ? ให้แสดงมาพร้อมด้วยความหมาย ?(ข) จงแสดงคันถะ ๔ พร้อมทั้งความหมายและองค์ธรรม ?

ตอบ(ก) ความหมายและการแบ่งหมวดในสมุจจยสังคหะ:สมุจจยสังคหะ หมายความว่า ปริจเฉทที่แสดงการรวบรวมปรมัตถธรรมทั้ง ๔ ที่มีสภาพเข้ากันได้ให้อยู่เป็นหมวด ๆ แบ่งออกเป็น ๔ หมวด คือ:๑…

จงแปลปุจฉา และ วิสัชนาเป็นภาษาบาลี-ไทย พร้อมทั้งแสดงองค์ธรรม ในปุจฉาต่อไปนี้ ?โย วา ปน ชิวฺหายตนํ น ปริชานิสฺสติ, โส โสตายตนํ น ปริชานาตีติ. ?

คำแปลปุจฉา: หรือว่า บุคคลใดไม่ใช่จักรู้รอบ ชิวหายตนะ, บุคคลนั้นก็ไม่ใช่กำลังรู้รอบโสตายตนะ ใช่ไหม ?วิสัชนา: อคฺคมคฺคสมงฺคี ชิวฺหายตนํ น ปริชานิสฺสติ โน จ โสตายตนํ น ปริชา…

(ก) ให้แสดงคาถารูปปรมัตถ์ พร้อมคำแปล(ข) ในรูป ๒๘ นั้น เมื่อจัดเป็นประเภทใหญ่ และประเภทเล็กแล้วมีจำนวนเท่าไร คืออะไรบ้าง ?

(ก) แสดงคาถารูปปรมัตถ์พร้อมคำแปลสมุทฺเทสา วิภาคา จ สมุฏฺฐานา กลาปโตปวตฺติกฺกมโต เจติ ปญฺจธา ตตฺถ สงฺคโห.การแสดงสงเคราะห์รูปในรูปปริจเฉทนี้ พระอนุรุทธาจารย์แสดงไว้เป็น ๕ น…

ยสฺส ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิสฺสต, ิตสฺส มนายตนํ นุปฺปชฺชิสฺสตีติ. ? จงวิสัชนาคำปุจฉาดังกล่าวนี้เป็นภาษาบาลี พร้อมทั้งคำแปล และแสดงองค์ธรรมมาด้วย. ?

วิสัชนา: เย รูปาวจรํ อรูปาวจรํ อุปปชฺชิตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ เตสํ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ มนายตนํ นุปฺปชฺชิสฺสติ, ปจฺฉิมภวิกานํ เตสํ ฆานายตนญฺจ นุปฺปชฺชิสฺสติ…

(ก) คันธะมีกี่อย่าง คืออะไรบ้าง จงบอกมาพร้อมด้วยองค์ธรรม ?(ข) รสะมีกี่อย่าง คืออะไรบ้าง จงบอกมาพร้อมด้วยองค์ธรรม ?

(ก) คันธะมี ๔ อย่าง คือ๑. สีลคันธะ คือ สัมมาวาจา, สัมมากัมมันตะ, สัมมาอาชีวะ๒. สมาธิคันธะ คือ สัมมาวายามะ, สัมมาสติ, สัมมาสมาธิ๓. ปัญญาคันธะ คือ สัมมาทิฏฐิ, สัมมาสังกัปปะ…

(ก) จงแสดงคำประณามและปฏิญญาของพระอนุรุทธาจารย์ทั้งบาลี และคำแปล ?(ข) สัทธรรมมีกี่อย่าง คืออะไรบ้าง ให้แสดงความหมายด้วย ?

(ก) แสดงคำประณามและปฏิญญาของพระอนุรุทธาจารย์สมฺมาสมฺพุทฺธมตุลํ สสทฺธมฺมคณุตฺตมํอภิวาทิย ภาสิสฺสํ อภิธมฺมตฺถสงฺคหํคำแปล: ข้าพระพุทธเจ้า (พระอนุรุทธาจารย์) ขอนอบน้อมถวายอภิ…

ในอกุศลสังคหะ มีธรรมอยู่กี่หมวด คืออะไรบ้าง เมื่อว่าโดยประเภทแล้วมีเท่าไร จงแสดงคันถะ ๔ พร้อมทั้งความหมายและองค์ธรรม ?

ตอบ ในอกุศลสังคหะมีธรรมอยู่ ๙ หมวดคือ๑. อาสวะ ๒. โอฆะ ๓. โยคะ ๔. คันถะ ๕. อุปาทาน ๖. นีวรณะ ๗. อนุสัย ๘. สังโยชน์ ๙. กิเลสเมื่อว่าโดยประเภท มี ๕๕แสดงคันถะ ๔ พร้อมทั้งความ…