กลับหน้าแรกธรรมสุตตะ

สำรวจหมวดหมู่

6 หมวด
🛕
เรื่องของพระ
เรื่องราวของพระสงฆ์ กิจกรรม พิกัดสัปปายะ
14 กระทู้
🙏
ปุจฉา-วิสัชนา
ถาม-ตอบ ปัญหาสภาวะธรรมล้วนๆ สำหรับอาภิธรรมิกะทุกระดับ
537 กระทู้
⚖️
กฎแห่งกรรม
เรื่องกรรมและผลของกรรม หลักธรรม และเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง
0 กระทู้
💬
เปิดประเด็น
คำถาม เรื่องชวนคิด และประเด็นสำหรับแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
1 กระทู้
🌏
ชีวิตในภพ
ชีวิตและความตาย (มี อสุภะ โปรดพิจารณาจิตก่อน)
3 กระทู้
🧘
ผ่อนคลาย
เรื่องเบาๆ สัพเพเหระในชีวิตประจำวัน
7 กระทู้

🙏 ปุจฉา-วิสัชนา

537 กระทู้
+ ฝากข่าวสาร
ทั้งหมด 🛕 เรื่องของพระ🙏 ปุจฉา-วิสัชนา⚖️ กฎแห่งกรรม💬 เปิดประเด็น🌏 ชีวิตในภพ🧘 ผ่อนคลาย

ในวัตถุธรรม ๗๒ นั้น วัตถุธรรมที่แสดงไว้ในอกุศลสังคหะ มิสสกสังคหะ โพธิปักขิยสังคหะ สัพพสังคหะ แต่ละหมวด มีจำนวนเท่าใด คืออะไรบ้าง?

ในวัตถุธรรม ๗๒ นั้นวัตถุธรรมที่แสดงไว้ในอกุศลสังคหะ มี ๑๔ คือ อกุศลเจตสิก ๑๔วัตถุธรรมที่แสดงไว้ในมิสสกสังคหะ มี ๓๖ คือ จิต ๑ เจตสิก ๒๖ รูป ๙วัตถุธรรมที่แสดงไว้ในโพธิปักขิ…
ยอดนิยม

(ก) คำว่า “เหตุ” หมายความว่าอย่างไร ? ผลที่เกิดจากเหตุนั้น ได้แก่อะไร ?(ข) เจตสิกที่ทำหน้าที่มากที่สุดนั้น มีกี่ดวง ? คืออะไรบ้าง ? ให้บอกหน้าที่นั้น ๆ มาด้วย ?

ตอบ(ก) ความหมายของเหตุ และผลที่เกิดจากเหตุ:• เหตุ: หมายความว่า เป็นธรรมที่ให้ผลเกิดขึ้น และให้ผลธรรมนั้นตั้งมั่นในอารมณ์ และให้เจริญขึ้นได้• ผลที่เกิดจากเหตุ ได้แก่: กายก…

(ก) พาหิรมาติกา ที่พระพุทธองค์ทรงแสดงในทุติยนยนิทเทสนั้น มีกี่นิทเทส ? คือนิทเทสอะไรบ้าง ?(ข) จงแปลปุจฉา และวิสัชนาเฉพาะภาษาไทย ในปุจฉาดังต่อไปนี้ ?• ปุจฉา: ฆานวิญฺญาณธาตุยา เย ธมฺมา ขนฺธสงฺคเหน สงฺคหิตา อายตนสงฺคเหน สงฺคหิตา ธาตุสงฺคเหน อสงฺคหิตา เต ธมฺม

ตอบ(ก) พาหิรมาติกา ที่พระพุทธองค์ทรงแสดงในทุติยนยนิทเทส มี ๕ นิทเทส คือ:๑. สนิทัสสนสัปปฏิฆปทนิทเทส๒. อนิทัสสนสัปปฏิฆปทนิทเทส๓. สนิทัสสนปทนิทเทส๔. สัปปฏิฆปทนิทเทส๕. อุปาทา…

ตัณหาว่าโดยอารมณ์ มีเท่าไร คืออะไรบ้าง ?

ตัณหาว่าโดยอารมณ์มี ๖ อย่าง คือ:๑. รูปตัณหา: ความยินดีติดใจในรูปารมณ์๒. สัททตัณหา: ความยินดีติดใจในสัททารมณ์๓. คันธตัณหา: ความยินดีติดใจในคันธารมณ์๔. รสตัณหา: ความยินดีติ…

จงวิสัชนา (ไม่ต้องแปล) และแสดงองค์ธรรม ในข้อปุจฉา ดังต่อไปนี้ ?ยสฺส ทุกฺขสจฺจํ อุปฺปชฺชิตฺถ, ตสฺส มคฺคสจฺจํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ. ?

วิสัชนา: อคฺคมคฺคสมงฺคีนํ อรหนฺตานํ เย จ ปุถุชฺชนา มคฺคํ น ปฏิลภิสฺสนฺติ เตสํ ทุกฺขสจฺจํ อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ มคฺคสจฺจํ อุปฺปชฺชิสฺสติ, ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ …
ยอดนิยม

ในมัคคฆฏนา ๕๗ นั้น จงตอบคำถามต่อไปนี้(ก) ฆฏนาที่เป็นหลักสำคัญ มีเท่าไร คืออะไรบ้าง (ไม่ต้องแสดงความหมาย) ?(ข) จงแสดงความหมายของ สามัญญฆฏนา แห่ง มัคคปัจจัย ?(ค) ให้แสดงปัจจัย ปัจจยุปบัน และอำนาจปัจจัย ของ ฆฏนาที่ ๙ และ ๕๑ (แสดงองค์ธรรมเป็นปรมัตถ์) ?

(ก) ในมัคคฆฏนา ๕๗ นั้น ฆฏนาที่เป็นหลักสำคัญมี ๗ ฆฏนา คือ๑. สามัญญฆฏนา ๙๒. สอินทริยฆฏนา ๙๓. สฌานฆฏนา ๙๔. สอินทริยฌานฆฏนา ๙๕. สาธิปติอินทริยฆฏนา ๖๖. สเหตุอินทริยฆฏนา ๙๗. สเ…
ยอดนิยม

(ก) พระฉัพพรรณรังสีมีกี่ประการ ? ได้แก่อะไรบ้าง ?(ข) การเทศนาปัจจัย ๒๔ อันเป็นคัมภีร์ปัฏฐานนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงจำแนกปัจจัยหนึ่ง ๆ มีธรรมเป็น ๓ หมวด เรียกว่าอะไร ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) พระฉัพพรรณรังสี มี ๖ ประการ ได้แก่:๑. นีละ: สีเขียวเข้ม๒. ปีตะ: สีเหลือง๓. โลหิตะ: สีแดง๔. โอทาตะ: สีขาว๕. มัญชิฏฐะ: สีหงสบาท (สีแสดหรือชมพู)๖. ปภัสสระ: สีเลื่อมพร…

จงแสดงอำนาจปัจจัยของข้อดังต่อไปนี้:(ก) กุสลปทาวสาน ในกุสลบท แห่ง สหชาตกัมมปัจจัย(ข) อกุสลปทาวสาน ในอพยากตบท แห่ง อารัมมณาธิปติปัจจัย(ค) อพยากตปทาวสาน ในกุสลบท แห่ง อนันตรปัจจัย(ง) อพยากตปทาวสาน ในอพยากตบท แห่ง วัตถุปุเรชาตนิสสยปัจจัย(จ) อพยากตปทาวสาน ในกุ

ตอบแสดงอำนาจปัจจัยของแต่ละข้อ ดังนี้:(ก) กุสลปทาวสาน ในกุสลบท แห่ง สหชาตกัมมปัจจัย:ได้อำนาจปัจจัย ๘ ที่เข้าช่วยอุปการะในคราวเดียวกัน คือ สหชาตกัมมะ, สหชาตะ, อัญญมัญญะ, สห…

(ก) จงแสดง วจนัตถะ ของคำว่า กุศล, อกุศล, อพยากตะ ?(ข) ให้แสดงเหตุผลที่พระพุทธองค์ทรงแสดงกุสลติกะก่อนติกะอื่น ๆ ?

(ก) วจนัตถะของคำว่า กุศล คือกุจฺฉิเต ปาปธมฺเม สลยติ กมฺเปติ วิทฺธํเสตีติ = กุสลํธรรมชาติใดย่อมทำให้หวั่นไหวหรือย่อมทำลายซึ่งบาปธรรม อันบัณฑิตทั้งหลายพึงเกลียด ฉะนั้น ธรรม…
ยอดนิยม

คำว่า “ขันธ์” หมายความว่าอย่างไร ? มีเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ? ให้แสดงมาพร้อมทั้งความหมายและองค์ธรรม ?

ตอบคำว่า ขันธ์ หมายความว่า เป็นกลุ่ม เป็นกอง มี ๕ กอง คือ:๑. รูปขันธ์: กองรูป• องค์ธรรมได้แก่: รูป ๒๘๒. เวทนาขันธ์: กองเวทนา• องค์ธรรมได้แก่: เวทนาเจตสิก ที่ในจิต ๘๙ หรือ…

ให้จำแนกจิต ๑๒๑ มาโดยชาติเภทนัย และภูมิเภทนัย ?

จำแนกจิต ๑๒๑ โดยชาติเภทนัย และภูมิเภทนัย ดังนี้จำแนกจิตโดยชาติ มี ๔ ชาติ คือ๑. อกุศลชาติ มี ๑๒ ดวง คือ โลภมูลจิต ๘, โทสมูลจิต ๒, โมหมูลจิต ๒๒. กุศลชาติ มี ๓๗ ดวง คือ มหาก…

(ก) สมถกรรมฐาน ที่มีนิมิต ๒ คือ บริกรรมนิมิตและอุคคหนิมิตโดยปริยายมีเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ? ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น ?(ข) สมถกรรมฐานที่มีนิมิตทั้ง ๓ โดยตรงมีเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ? ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น ?

(ก) สมถกรรมฐานที่มีนิมิต ๒ (คือ บริกรรมนิมิต และอุคคหนิมิต) โดยปริยาย มี ๑๘ กรรมฐาน คือ- อนุสสติ ๘ (เว้นกายคตาสติ, อานาปานัสสติ)- อาหาเรปฏิกูลสัญญา ๑- จตุธาตุววัตถาน ๑- อ…

(ก) คำว่า มาติกาจตุกกะในวิถีมุตตสังคหะ ได้แก่อะไรบ้าง ?(ข) คำถามของพญายมราช อันได้แก่ เทวทูต ๕ จำพวก คืออะไรบ้าง ?

(ก) คำว่า มาติกาจตุกกะ ในวิถีมุตตสังคหะ ได้แก่ จตุกกะ ๔ ประการ คือ๑. ภูมิจตุกกะ๒. ปฏิสนธิจตุกกะ๓. กัมมจตุกกะ๔. มรณุปปัตติตจุกกะ(ข) คำถามของพญายมราช อันได้แก่ เทวทูต ๕ จำพ…

จงวิสัชนา พร้อมทั้งคำแปล แสดงองค์ธรรม (ไม่ต้องจำแนกโกฏฐาส) ในยมกะดังต่อไปนี้:ยสฺส ทุกฺขสจฺจํ นุปฺปชฺชติ, ตสฺส สมุทยสจฺจํ นุปฺปชฺชตีติ ?

ตอบวิสัชนา: อามนฺตา.คำแปล: ใช่แสดงองค์ธรรมในอนุโลมปุจฉา องค์ธรรมของสันนิฏฐานบท และสังสยบท ได้แก่๑. ปุถุชน ๔, ผลบุคคล ๔ ซึ่งกำลังตายใน ๓๑ ภูมิ คือ ในขณะที่ถึงพร้อมด้วยการด…

จงแสดง อนุโลมปุจฉาวิสัชนาทั้งบาลีและไทย ในปริญญาวาระ อตีตานาคตวาระ ปุคคลวาระ รูปักขันธมูละ สัญญากขันธมูลียมกะ พร้อมทั้งแสดงองค์ธรรมและการจำแนกโกฏฐาส ?

อนุโลมปุจฉา และ วิสัชนา:ปุจฉา: โย รูปกฺขนฺธํ ปริชานิตฺถ, โส สญฺญากฺขนฺธํ ปริชานิสฺสตีติ ?คำแปล: บุคคลใดเคยรู้รอบรูปขันธ์, บุคคลนั้นก็จักรู้รอบสัญญาขันธ์ใช่ไหม ?วิสัชนา: โ…
ยอดนิยม

(ก) ให้แปลคาถาที่แสดงองค์ธรรมในมิสสกสังคหะทั้ง ๗ หมวดมาดู ?(ข) จงแสดงถึงการนำมาของอาหารทั้ง ๔ โดยเฉพาะ ๆ ไม่ต้องยกหลักฐานบาลีขึ้นแสดง ?

ตอบ(ก) แปลคาถาแสดงองค์ธรรมในมิสสกสังคหะทั้ง ๗ หมวด:• เหตุ เมื่อว่าโดยองค์ธรรมปรมัตถ์แล้ว มี ๖• ฌานังคะ เมื่อว่าโดยองค์ธรรมปรมัตถ์แล้ว มี ๕• มัคคังคะ เมื่อว่าโดยองค์ธรรมปร…
ยอดนิยม

(ก) นิพพาน เมื่อว่าโดยสภาวลักษณะแล้วมีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ? ให้แสดงความหมายของสภาวลักษณะนั้น ๆ ด้วย ?(ข) ให้แสดงความแตกต่างกันระหว่าง สอุปาทิเสสนิพพาน กับ อนุปาทิเสสนิพพาน และจงจำแนกนิพพาน ๒ อย่างนี้โดยบุคคล ?

ตอบ(ก) สภาวลักษณะของนิพพาน:พระนิพพาน เมื่อว่าโดยสภาวลักษณะแล้วมีเพียง ๑ อย่าง คือ สันติลักขณะ หมายถึง สภาพที่สงบจากกิเลสและขันธ์ ๕ ทั้งหลาย(ข) ความแตกต่างและการจำแนกโดยบุ…

จงแสดงภาพวิถีของจักขุทวาริก อติมหันตารมณ์วิถี ประเภทที่ ๑ ของทุคติอเหตุกบุคคล พร้อมทั้งจำแนกโดย ภูมิ องค์ธรรมปรมัตถ์ อารมณ์ และวัตถุมาให้ถูกต้อง ?

ภาพวิถี:ภ ตี น ท ป จัก สํ ณ วุ ช ช ช ช ช ช ช ต ต ภ ภอุ.สัน.อกุ.วิ. ๑ ๑ ๒ ๒ ๓ ๑ กามชวนะ ๑๘ ๓ ๑จำแนกโดยภูมิ: เกิดได้ในอบายภูมิ ๔จำแนกโดยองค์ธรรมปรมัตถ์:ภวังค์แรกและภวังค์หล…

จงแสดงองค์ธรรม ของคำวิสัชนา ภาษาไทย ดังต่อไปนี้ ?(ก) บุคคลเหล่าใดจะได้มรรค บุคคลเหล่านั้น ไม่ใช่กำลังรู้รอบทุกขสัจจะ แต่จักละสมุทยสัจจะ(ข) พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นก็ดี ไม่ใช่กำลังรู้รอบทุกขสัจจะ และจักไม่ละสมุทยสัจ

ตอบ(ก) บุคคลเหล่าใดจะได้มรรค บุคคลเหล่านั้น ไม่ใช่กำลังรู้รอบทุกขสัจจะ แต่จักละสมุทยสัจจะ:• องค์ธรรมได้แก่: ภัพพปุถุชน ๑, มรรคบุคคลเบื้องต่ำ ๓, ผลบุคคลเบื้องต่ำ ๓(ข) พระอ…

จงแปลปุจฉา และจงวิสัชนา ในปุจฉาต่อไปนี้ พร้อมทั้งแสดงองค์ธรรม (ไม่ต้องจำแนกโกฏฐาส) ?“เยเกจิ อพฺยากตา ธมฺมา, สพฺเพ เต อพฺยากตมูลกาติ ฯ”

ตอบคำแปลปุจฉา: ธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่งที่เป็นอพยากตะมีอยู่, ธรรมเหล่านั้นทั้งหมดมีมูลที่เป็นอพยากตะใช่ไหม ?วิสัชนา:อเหตุกํ อพฺยากตํ น อพฺยากตมูลกํ, สเหตุกํ อพฺยากตํ อพฺยากต…