กลับหน้าแรกธรรมสุตตะ

สำรวจหมวดหมู่

6 หมวด
🛕
เรื่องของพระ
เรื่องราวของพระสงฆ์ กิจกรรม พิกัดสัปปายะ
14 กระทู้
🙏
ปุจฉา-วิสัชนา
ถาม-ตอบ ปัญหาสภาวะธรรมล้วนๆ สำหรับอาภิธรรมิกะทุกระดับ
537 กระทู้
⚖️
กฎแห่งกรรม
เรื่องกรรมและผลของกรรม หลักธรรม และเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง
0 กระทู้
💬
เปิดประเด็น
คำถาม เรื่องชวนคิด และประเด็นสำหรับแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
1 กระทู้
🌏
ชีวิตในภพ
ชีวิตและความตาย (มี อสุภะ โปรดพิจารณาจิตก่อน)
3 กระทู้
🧘
ผ่อนคลาย
เรื่องเบาๆ สัพเพเหระในชีวิตประจำวัน
7 กระทู้

เรื่องน่าสนใจ

กระทู้เด่นจากชุมชน

กระทู้ล่าสุดทั้งหมด

562 กระทู้
+ ฝากข่าวสาร
ทั้งหมด 🛕 เรื่องของพระ🙏 ปุจฉา-วิสัชนา⚖️ กฎแห่งกรรม💬 เปิดประเด็น🌏 ชีวิตในภพ🧘 ผ่อนคลาย

(ก) บทนิทเทสที่นับสงเคราะห์โอฬาริกรูป ๑๒ โดยความเป็นขันธ์เหมือนกัน แต่อายตนะ ธาตุ ต่างกัน มีกี่นิทเทส ? คือนิทเทสอะไรบ้าง ?(ข) จงแสดงคันธายตนนิทเทส ตามทุติยนยนิทเทส ?

ตอบ(ก) บทนิทเทสที่นับสงเคราะห์โอฬาริกรูป ๑๒ โดยความเป็นขันธ์เหมือนกัน แต่อายตนะ ธาตุ ต่างกัน มี ๒ นิทเทส คือ๑. อิตถินทริยนิทเทส๒. ปุริสินทริยนิทเทส(ข) แสดงคันธายตนนิทเทส …

(ก) จงแสดงปุจฉาและวิสัชนา เฉพาะภาษาไทย ในสุขินทริยนิทเทส ตามจตุตถนยนิทเทส ?(ข) จงแสดงปุจฉาและวิสัชนา เฉพาะภาษาไทย ในกิเลสปทนิทเทส ตามจตุตถนยนิทเทส ?

ตอบ(ก) สุขินทริยนิทเทส (เฉพาะภาษาไทย) ตามจตุตถนยนิทเทสปุจฉา: สุขินทรีย์นี้ นับสงเคราะห์ ทุกข์ โสมนัส โทมนัส อุเบกขา โดยความเป็นเวทนาขันธ์ ธัมมายตนะ ธัมมธาตุได้ ทุกข์ โสมน…

(ก) จงแสดงรูปภวนิทเทส (สังคหิตะ) ตามจุททสมนยนิทเทส ?(ข) จงแสดงวิปากปทนิทเทส (อสังคหิตะภาษาไทย) ตามจุททสมนยนิทเทส ?

ตอบ(ก) รูปภวนิทเทส (สังคหิตะ) ตามจุททสมนยนิทเทสปุจฉา: รูปภเวน เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา เต ธมฺมา กตีหิ ขนฺเธหิ กตีหายตเนหิ กตีหิ ธาตูหิ สงฺคหิตา ?คำแปล: รูปภวะนี้ ไม่ประกอบกับ…

(ก) บทที่พระพุทธองค์ทรงแสดงในทวาทสมนยนิทเทสนั้นมีกี่บท ภาษาบาลีของจำนวนบทคืออะไร และในปฏิจจสมุปบาทนั้นแสดงได้กี่บท ได้แก่อะไรบ้าง ?(ข) จงแสดงสัทธินทริยนิทเทส (เฉพาะอสังคหิตะภาษาไทย) และสุขสหคตปทนิทเทส (เฉพาะสังคหิตะ) ตามทวาทสมนยนิทเทส ?

ตอบ(ก) จำนวนบทในทวาทสมนยนิทเทส และบทในปฏิจจสมุปบาทบทที่พระพุทธองค์ทรงแสดงในทวาทสมนยนิทเทสนั้นมี ๑๒๐ บท ภาษาบาลีของจำนวนบท คือ วีสติสตํในปฏิจจสมุปบาทนั้นแสดงได้ ๑๒ บท ได้แ…

(ก) จงแสดงปุจฉาและวิสัชนาใน อรูปภวนิทเทส (วิปปยุตต์ภาษาไทย) ตามเตรสมนยนิทเทส ?(ข) จงแสดงปุจฉาและวิสัชนาใน จิตตสหภุปทนิทเทส (สัมปยุตต์) ตามเตรสมนยนิทเทส ?

ตอบ(ก) อรูปภวนิทเทส (วิปปยุตต์ภาษาไทย) ตามเตรสมนยนิทเทสปุจฉา: อรูปภวะนี้ นับสงเคราะห์โอฬาริกรูป ๑๒ โดยความเป็น นามขันธ์ ๔ มนายตนะ ธัมมายตนะ มโนวิญญาณธาตุ ธัมมธาตุไม่ได้ โ…

บทนิทเทสดังต่อไปนี้ นับสงเคราะห์ธรรมอะไร ที่ขันธ์ต่างกัน แต่อายตนะ ธาตุ เหมือนกัน: ทุกขินทริยนิทเทส, วิริยินทริยนิทเทส, ชรานิทเทส, จิตตานุปริวัตติปทนิทเทส, จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานปทนิทเทส ?

ตอบบทนิทเทสเหล่านี้นับสงเคราะห์ธรรมต่าง ๆ ดังนี้• ทุกขินทริยนิทเทส: นับสงเคราะห์ สัญญา, สังขาร, สุขุมรูป, นิพพาน• วิริยินทริยนิทเทส: นับสงเคราะห์ เวทนา, สัญญา, สุขุมรูป, …

จงแสดงธรรมที่ไม่ประกอบกับนิทเทสดังต่อไปนี้: นิโรธสัจจนิทเทส, มนินทริยนิทเทส, วิริยินทริยนิทเทส, สัมมัปปธานนิทเทส, กิเลสปทนิทเทส ?

ตอบธรรมที่ไม่ประกอบกับนิทเทสต่าง ๆ มีดังนี้• นิโรธสัจจนิทเทส: ไม่ประกอบกับ นามขันธ์ ๔• มนินทริยนิทเทส: ไม่ประกอบกับ รูป ๒๘, นิพพาน• วิริยินทริยนิทเทส: ไม่ประกอบกับ อวิริย…

(ก) ในพระอภิธรรม ๗ คัมภีร์ คัมภีร์ที่ ๓ ชื่อว่าอะไร เพราะเหตุไรจึงชื่อว่าอย่างนั้น ?(ข) อัพภันตรมาติกา มีกี่อย่าง คืออะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) ในพระอภิธรรม ๗ คัมภีร์ คัมภีร์ที่ ๓ ชื่อว่า ธาตุกถา เพราะพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงจำแนกธรรมทั้งหลาย มีขันธ์ ๕ เป็นต้น จนถึงอรณธรรมเป็นที่สุด โดยนัย ๑๔ ประการ เป็นคำปุ…
ยอดนิยม

(ก) ให้แสดงความแตกต่างกันระหว่างสอุปาทิเสสนิพพาน กับ อนุปาทิเสสนิพพาน และจงจำแนกนิพพานทั้ง ๒ อย่างนี้โดยบุคคล ?(ข) คำว่า “อุปาทิ” ในบทว่า สอุปาทิเสสนิพพานนั้น องค์ธรรมได้แก่อะไร ? จัดเป็นขันธ์ได้เท่าไร ?

ตอบ(ก) ความแตกต่างและการจำแนกโดยบุคคล:• สอุปาทิเสสนิพพาน: หมายความว่า นิพพานที่เป็นไปกับขันธ์ ๕ คือ วิบากและกัมมชรูปที่เหลือจากกิเลสทั้งหลาย ว่าโดยบุคคล ได้แก่ นิพพานของพ…

จงแปลคำปุจฉาต่อไปนี้ (ไม่ต้องวิสัชนา):(ก) ปุจฉา: ธมฺมายตเนน เย ธมฺมา ขนฺธสงฺคเหน อสงฺคหิตา อายตนสงฺคเหน อสงฺคหิตา ธาตุสงฺคเหน อสงฺคหิตา เต ธมฺมา กตีหิ ขนฺเธหิ กตีหายตเนหิ กตีหิ ธาตูหิ สมฺปยุตฺตา ?(ข) ปุจฉา: เจตนาย เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา เต ธมฺมา กตีหิ ขนฺเธ

ตอบ(ก) คำแปลปุจฉา: ธัมมายตนะนี้ นับสงเคราะห์จิต ๘๙ โดยความเป็น รูปขันธ์ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ ธัมมายตนะ ธัมมธาตุไม่ได้; จิต ๘๙ เหล่านี้ ประกอบกับ ขันธ์ อายตนะ…

ในโพธิปักขิยสังคหะมีธรรมอยู่กี่หมวด คืออะไรบ้าง ? ว่าโดยประเภทแล้วมีเท่าไร ? ให้แสดงสัมมัปปธาน ๔ พร้อมทั้งความหมายและองค์ธรรม ?

ตอบ ในโพธิปักขิยสังคหะ มีธรรมอยู่ ๗ หมวดคือ ๑. สติปัฏฐาน ๒. สัมมัปปธาน ๓. อิทธิบาท ๔. อินทรีย์ ๕. พละ ๖. โพชฌงค์ ๗. มัคคังคะ ว่าโดยประเภทมี ๓๗แสดงสัมมัปปธาน ๔ พร้อมทั้งคว…

สมถะ มีกี่ประการ คืออะไรบ้าง จงอธิบาย ?

สมถะ มี ๒ ประการ คือ:๑. ปริตตสมถะ: การเจริญสมถกรรมฐานของบุคคลที่ยังไม่เข้าถึงอัปปนาภาวนานั้น ชื่อว่า ปริตตสมถะ เพราะในขณะนั้นมีแต่มหากุศล หรือ มหากริยาชวนะเท่านั้นที่เกิด…

(ก) จงแสดงอุเปกขินทริยนิทเทส ตามนวมนยนิทเทส ?(ข) จงแสดงอาสวปทนิทเทส ตามนวมนยนิทเทส เฉพาะภาษาไทย ?

ตอบ(ก) อุเปกขินทริยนิทเทส ตามนวมนยนิทเทสปุจฉา: อุเปกฺขินฺทฺริเยน เย ธมฺมา สมฺปยุตฺตา เตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา สมฺปยุตฺตา เต ธมฺมา กตีหิ ขนฺเธหิ กตีหายตเนหิ กตีหิ ธาตูหิ สมฺป…

จงแสดงองค์ธรรมในบาลีดังต่อไปนี้ ?(ก) น รูปํ(ข) น เวทนา(ค) น สญฺญา(ง) น สงฺขารา(จ) น วิญฺญาณํ

ตอบแสดงองค์ธรรมในบาลี ดังนี้:(ก) น รูปํ:• องค์ธรรมได้แก่: โลกุตตรจิต ๘, เจตสิก ๓๖, นิพพาน, บัญญัติ(ข) น เวทนา:• องค์ธรรมได้แก่: จิต ๘๙, เจตสิก ๕๑ (เว้นเวทนาเจตสิก ๑), รูป…

(ก) จงแสดง ชีวิตินทริยนิทเทส ตามตติยนยนิทเทส ?(ข) จงแสดง จิตตสหภุปทนิทเทส (เฉพาะภาษาไทย) ตามตติยนยนิทเทส ?

(ก) แสดง ชีวิตินทริยนิทเทส ดังนี้ปุจฉา: ชีวิตินฺทฺริเยน เย ธมฺมา ขนฺธสงฺคเหน อสงฺคหิตา อายตนสงฺคเหน สงฺคหิตา ธาตุสงฺคเหน สงฺคหิตา เต ธมฺมา กตีหิ ขนฺเธหิ กตีหายตเนหิ กตีหิ…

(ก) จงแสดงนิโรธสัจจนิทเทส (ภาษาบาลีและภาษาไทย) ตามตติยนยนิทเทส ?(ข) จงแสดงเหตุปทนิทเทส (ภาษาไทย) ตามตติยนยนิทเทส ?

ตอบ(ก) นิโรธสัจจนิทเทส (ภาษาบาลีและภาษาไทย) ตามตติยนยนิทเทสปุจฉา: นิโรธสจฺเจน เย ธมฺมา ขนฺธสงฺคเหน อสงฺคหิตา อายตนสงฺคเหน สงฺคหิตา ธาตุสงฺคเหน สงฺคหิตา เต ธมฺมา กตีหิ ขนฺ…

จงตั้งปุจฉาวิสัชนาเป็นบาลีไทยพร้อมแสดงองค์ธรรมและการจำแนกโกฏฐาส ในกุศลบท มูลกนัย เอกมูลยมกะ เฉพาะอนุโลมปุจฉา ?

ตอบอนุโลมปุจฉา: เยเกจิ กุสลา ธมฺมา, สพฺเพ เต กุสลมูเลน เอกมูลาติ ?คำแปล: ธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่งที่เป็นกุศลมีอยู่, ธรรมเหล่านั้นทั้งหมดมีมูลเป็นอันเดียวกันกับกุศลมูลใช่ไหม …

จงแสดงองค์ธรรมของ เย ธัมมา แรก และองค์ธรรมของ เย ธัมมา หลัง ในนิทเทสดังต่อไปนี้ ตามทสมนยนิทเทส: ชิวหินทริยนิทเทส, อรูปภวนิทเทส, สัมมัปปธานนิทเทส, เหตุปทนิทเทส, อนุตตรปทนิทเทส ?

ตอบแสดงองค์ธรรมของ เย ธัมมา แรก และองค์ธรรมของ เย ธัมมา หลัง ตามทสมนยนิทเทส ดังนี้๑. ชิวหินทริยนิทเทส• องค์ธรรมของ เย ธัมมา แรก: ได้แก่ นามขันธ์ ๔• องค์ธรรมของ เย ธัมมา ห…

ปุจฉา: วิญฺญาณํ, วิญฺญาณกฺขนฺโธติ ?จงวิสัชนาเป็นบาลี แปลเป็นไทยพร้อมแสดงองค์ธรรม ?

ตอบวิสัชนา: อามนฺตา.คำแปล: ใช่แสดงองค์ธรรมในอนุโลมปุจฉา วิญฺญาณํ เป็นสันนิฏฐานบท, วิญฺญาณกฺขนฺโธ เป็นสังสยบท• องค์ธรรมของสันนิฏฐานบท: ได้แก่ จิต ๘๙• องค์ธรรมของสังสยบท: ไ…

จงวิสัชนาในคำปุจฉาดังต่อไปนี้พร้อมทั้งคำแปล และแสดงองค์ธรรม (ไม่ต้องจำแนกโกฏฐาส):ยสฺส รูปกฺขนฺโธ อุปฺปชฺชติ, ตสฺส เวทนากฺขนฺโธ อุปฺปชฺชตีติ ?

ตอบวิสัชนา: อสญฺญสตฺตํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ รูปกฺขนฺโธ อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ เวทนากฺขนฺโธ อุปฺปชฺชติ, ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ รูปกฺขนฺโธ จ อุปฺปชฺชติ เวทนากฺขนฺโธ จ อุ…