กลับหน้าแรกธรรมสุตตะ

สำรวจหมวดหมู่

6 หมวด
🛕
เรื่องของพระ
เรื่องราวของพระสงฆ์ กิจกรรม พิกัดสัปปายะ
14 กระทู้
🙏
ปุจฉา-วิสัชนา
ถาม-ตอบ ปัญหาสภาวะธรรมล้วนๆ สำหรับอาภิธรรมิกะทุกระดับ
537 กระทู้
⚖️
กฎแห่งกรรม
เรื่องกรรมและผลของกรรม หลักธรรม และเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง
0 กระทู้
💬
เปิดประเด็น
คำถาม เรื่องชวนคิด และประเด็นสำหรับแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
1 กระทู้
🌏
ชีวิตในภพ
ชีวิตและความตาย (มี อสุภะ โปรดพิจารณาจิตก่อน)
3 กระทู้
🧘
ผ่อนคลาย
เรื่องเบาๆ สัพเพเหระในชีวิตประจำวัน
7 กระทู้

เรื่องน่าสนใจ

กระทู้เด่นจากชุมชน

กระทู้ล่าสุดทั้งหมด

562 กระทู้
+ ฝากข่าวสาร
ทั้งหมด 🛕 เรื่องของพระ🙏 ปุจฉา-วิสัชนา⚖️ กฎแห่งกรรม💬 เปิดประเด็น🌏 ชีวิตในภพ🧘 ผ่อนคลาย
ยอดนิยม

กิเลสมีกี่ชนิด ? คืออะไรบ้าง ? และจงแสดงการประหาณกิเลสทั้งหมด โดยศีล สมาธิ ปัญญา ?

ตอบกิเลสมี ๓ ชนิด คือ:๑. อนุสัยกิเลส๒. ปริยุฏฐานกิเลส๓. วีติกกมกิเลสแสดงการประหาณกิเลสโดยศีล สมาธิ ปัญญา ดังนี้:๑. ศีลกุศล: สามารถประหาณ วีติกกมกิเลส ได้ (ด้วยตทังคปหาน)๒…

จงวิสัชนา แปล และแสดงองค์ธรรมในปุจฉาต่อไปนี้ ?“ยสฺส ทุกฺขสจฺจํ อุปฺปชฺชติ, ตสฺส สมุทยสจฺจํ นิรุชฺฌตีติ ฯ ?”

ตอบวิสัชนา:โน ฯ (ไม่ใช่)แสดงองค์ธรรมในอนุโลมปุจฉา:• องค์ธรรมของสันนิฏฐานบท ได้แก่:๑. ปุถุชน ๔, ผลเสกขบุคคล ๓ ซึ่งกำลังเกิดใน ๓๑ ภูมิ (คือในขณะที่ถึงพร้อมด้วยการเกิดขึ้นแห…
ยอดนิยม

ให้แสดงจิตที่เกิดใน ทวาร และ พ้นจากทวาร โดยแน่นอนและไม่แน่นอน ดังต่อไปนี้(ก) จิตที่เกิดในทวารเดียว(ข) จิตที่เกิดในทวาร ๕(ค) จิตที่เกิดในทวาร ๖(ง) จิตที่เกิดพ้นจากทวาร ๖

(ก) จิตที่เกิดในทวารเดียวโดยแน่นอน มี ๓๖ หรือ ๖๘ ดวง ได้แก่ ทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐, อัปปนาชวนจิต ๒๖ หรือ ๕๘ไม่แน่นอน ได้แก่ กามจิต ๔๔ (เว้นทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐)(ข) จิตที่เกิด…
ยอดนิยม

(ก) ในจูฬันตรทุกะ มีทุกะกี่ประเภท ? คืออะไรบ้าง ?(ข) “อาสวา ธมฺมา” แปลว่าอย่างไร ? องค์ธรรมได้แก่อะไร ?

ตอบ(ก) ในจูฬันตรทุกะ มีทุกะ ๗ ประเภท คือ:๑. สัปปัจจยทุกะ๒. สังขตทุกะ๓. สนิทัสสนทุกะ๔. สัปปฏิฆทุกะ๕. รูปีทุกะ๖. โลกิยทุกะ๗. เกนจิวิญเญยยทุกะ(ข) คำแปลและองค์ธรรมของ “อาสวา …

จงแสดงองค์ธรรมในบาลีดังต่อไปนี้:(ก) อคฺคมคฺคสมงฺคี(ข) อรหา เย จ ปุถุชฺชนา มคฺคํ น ปฏิลภิสฺสนฺติ เต(ค) เย มคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ เต ?

ตอบแสดงองค์ธรรมในบาลีต่าง ๆ ดังนี้(ก) อคฺคมคฺคสมงฺคี• องค์ธรรม: ได้แก่ อรหัตตมัคคบุคคล ๑(ข) อรหา เย จ ปุถุชฺชนา มคฺคํ น ปฏิลภิสฺสนฺติ เต• องค์ธรรม: ได้แก่ อรหัตตผลบุคคล ๑…

(ก) ทิฏฐิคตวิปปยุตตจิต ๔ เมื่อแบ่งออกตามอำนาจการประหานของมรรคทั้ง ๔ แล้วได้กี่ประเภท คืออะไรบ้าง ? และจงแสดงมรรคที่ประหานโดยเฉพาะ ๆ(ข) โทสมูลจิต ๒ เมื่อแบ่งออกตามอำนาจการประหานของมรรคทั้ง ๔ แล้วได้กี่ประเภท คืออะไรบ้าง ? และจงแสดงมรรคที่ประหานโดยเฉพาะ ๆ

(ก) ทิฏฐิคตวิปปยุตตจิต ๔ และเจตสิกที่ประกอบ เมื่อแบ่งออกตามอำนาจการประหานของมรรคทั้ง ๔ แล้ว ได้ ๕ ประเภท คือประเภทที่ ๑ ที่เป็น อปายคมนิยะ นำไปสู่อบายได้ พึงประหานโดย โสด…

จงแปลวิภังคบาลีและแสดงองค์ธรรมดังต่อไปนี้:(ก) เย วา ปน กุสลมูลมูลกา ?(ข) เย วา ปน อกุสลมูเลน เอกมูลมูลา ?

ตอบ(ก) เย วา ปน กุสลมูลมูลกา• คำแปล: หรือว่า ธรรมเหล่าใดมีมูลที่เป็นกุศลมูลมีอยู่• องค์ธรรม: ได้แก่ กุศลจิต ๒๑, เจตสิก ๓๘ และ กุศลจิตตชรูป ๑๗(ข) เย วา ปน อกุสลมูเลน เอกมู…

จงวิสัชนาพร้อมคำแปล และแสดงองค์ธรรมในคำปุจฉาดังต่อไปนี้:(ก) จักขายตนะเคยเกิดในภูมิใด, โสตายตนะก็เคยเกิดในภูมินั้นใช่ไหม ?(ข) จักขายตนะไม่เคยเกิดในภูมิใด, โสตายตนะก็จักไม่เกิดในภูมินั้นใช่ไหม ?(ค) มนายตนะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ธัมมายตนะก็ไม่เคยเกิดแก่บ

ตอบ(ก) จักขายตนะเคยเกิดในภูมิใด, โสตายตนะก็เคยเกิดในภูมินั้นใช่ไหม ?• วิสัชนา: อามนฺตา (ใช่)• แสดงองค์ธรรม: องค์ธรรมของสันนิฏฐานบทและสังสยบท ได้แก่ ปัญจโวการภูมิ ๒๖(ข) จั…

ปุจฉา: ยสฺส วา ปน ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิสฺสติ, ตสฺส จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิสฺสตีติ ?จงวิสัชนาคำปุจฉาดังกล่าวนี้เป็นภาษาบาลี พร้อมทั้งคำแปล และแสดงองค์ธรรมมาด้วย ?

ตอบวิสัชนา: เย รูปาวจรํ อุปปชฺชิตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ เตสํ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิสฺสติ, ปจฺฉิมภวิกานํ เย จ อรูปํ อุปปชฺชิตฺวา ปรินิพฺพายิ…

การแสดงคัมภีร์มหาปัฏฐานของพระผู้มีพระภาคเจ้านั้น ทรงแสดงออกเป็นกี่หมวด ? คืออะไรบ้าง ? ให้แสดงมาพร้อมกับความหมายของหมวดนั้น ๆ ด้วย ?

ตอบการแสดงคัมภีร์มหาปัฏฐานของพระผู้มีพระภาคเจ้านั้น ทรงแสดงออกเป็น ๖ หมวด คือ:๑. ติกปัฏฐาน: หมายความว่า ทรงยกติกะ ๒๒ ขึ้นแสดงเป็นประธานตามลำดับ แล้วทรงจำแนกด้วยปัจจัย ๒๔ …

จงบอกองค์ธรรมของคำว่า สมุทโย, มคฺโค ?

ตอบ๑. สมุทโย• องค์ธรรมได้แก่: สมุทัยสามัญ คือ กิเลส ๙ (เว้นโลภะ), อกุศล ๑๒ จิตตุปบาทที่เกิดพร้อมด้วยกิเลส ๙, โลกียกุศล ๑๗ จิตตุปบาทที่เป็นอารมณ์ของอกุศลจิตตุปบาท และ สมุท…

จงตอบคำถามดังต่อไปนี้:(ก) พระฉัพพรรณรังสีมีกี่ประการ ได้แก่อะไรบ้าง ?(ข) การเทศนาปัจจัย ๒๔ อันเป็นคัมภีร์ปัฏฐานนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงจำแนกปัจจัยหนึ่ง ๆ มีธรรมเป็น ๓ หมวด เรียกว่าอะไร คืออะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) พระฉัพพรรณรังสีมี ๖ ประการ ได้แก่:๑. นีละ: สีเขียวเข้ม๒. ปีตะ: สีเหลือง๓. โลหิตะ: สีแดง๔. โอทาตะ: สีขาว๕. มัญชิฏฐะ: สีหงสบาท (สีแสด/ส้ม)๖. ปภัสสระ: เลื่อมพรายประภั…

จงแสดงวิธิพระบาลี คำแปล จำแนกบท แสดงองค์ธรรม และว่าโดยกาล ภูมิ บุคคล วิถี ของอพฺยากตปทาวสาน ในอพฺยากตบท แห่งรูปชีวิตินทริยปัจจัย มาให้สมบูรณ์ ?

ตอบวิธิพระบาลี และคำแปล:อพฺยากโต ธมฺโม อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส รูปชีวิตินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย.คำแปล: อพยากตธรรมเป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่อพยากตธรรมด้วยอำนาจรูปชีวิตินทริยปัจจัยจ…

จงแสดงชื่อฆฏนาประเภทใหญ่ ฝ่ายอวิบากหรือสวิปากะ และอำนาจปัจจัยของข้อต่อไปนี้:(ก) เมื่อวีมังสาธิปติที่อยู่ในผลจิต ๔ เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่สาธิปติจิตตชรูปโดยเฉพาะแล้ว(ข) อโมหเหตุที่ในวิปากจิตเป็นปัจจัยช่วยอุดหนุนแก่สัมปยุตตนามขันธ์ ๔ สเหตุกจิตตชรูป สเหตุกป

ตอบ(ก) ชื่อวีมังสาธิปติฆฏนา ๖ ฝ่ายสวิปากะ ๓ ได้อำนาจปัจจัย ๑๐ คือ สหชาตาธิปติ, เหตุ, สหชาตะ, สหชาตนิสสยะ, วิปากะ, สหชาตินทริยะ, มัคคะ, สหชาตวิปปยุตตะ, สหชาตัตถิ, สหชาตอวิ…

(ก) ให้แสดงมาติกาทั้ง ๖ พร้อมด้วยความหมาย ?(ข) นามเตปัญญาส คือสภาวธรรม ๕๓ นั้นได้แก่อะไร ? และให้แสดงประเภทของเวทนาโดยนัยทั้ง ๒ มาด้วย ?

ตอบ(ก) แสดงมาติกาทั้ง ๖ พร้อมด้วยความหมาย มีดังนี้:๑. เวทนาสังคหะ: การสงเคราะห์ จิต เจตสิก โดยประเภทแห่งเวทนา ๓ หรือ ๕๒. เหตุสังคหะ: การสงเคราะห์ จิต เจตสิก โดยประเภทแห่ง…

(ก) อารมณ์อันเป็นที่ตั้งแห่งการกำหนดของสติมีเท่าไร คืออะไรบ้าง ?(ข) แสดงเหตุผลที่วิริยะดวงเดียว เป็นสัมมัปปธานทั้ง ๔ ได้ ?

ตอบ(ก) อารมณ์อันเป็นที่ตั้งแห่งการกำหนดของสติ มี ๔ ประการ คือ:๑. รูปขันธ์: เป็นอารมณ์แห่งการกำหนดของสติ เรียกว่า กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน๒. เวทนาขันธ์: เป็นอารมณ์แห่งการกำหน…

คำว่า วัตถุ ในวัตถุสังคหะนี้ หมายความว่าอะไร วัตถุมีกี่อย่าง คืออะไรบ้าง ? ให้บอกองค์ธรรมของวัตถุนั้น ๆ มาด้วย ?

ตอบความหมายของวัตถุ:คำว่า "วัตถุ" ในวัตถุสังคหะนี้ หมายความว่า ธรรมที่เป็นที่อาศัยของจิต เจตสิก ชื่อว่า วัตถุวัตถุมี ๖ อย่าง พร้อมองค์ธรรม ดังนี้:๑. จักขุวัตถุ: องค์ธรรม …

เพราะเหตุใด ปริจเฉทที่ ๗ จึงเรียกว่า สมุจจยสังคหะ และสมุจจยสังคหะนี้มีสังคหะอยู่กี่หมวด คืออะไรบ้าง แต่ละหมวดมีธรรมอยู่เท่าไร ? คืออะไรบ้าง ? (ให้บอกเฉพาะหัวข้อ) ?

ตอบเพราะเหตุว่า ในปริจเฉทที่ ๗ นี้ พระอนุรุทธาจารย์แสดงการรวบรวมธรรมที่มีสภาพเข้ากันได้ จึงเรียกว่า สมุจจยสังคหะสมุจจยสังคหะมี ๔ หมวด คือ:๑. อกุศลสังคหะ: การแสดงสงเคราะห์…

ในจิต ๑๒๑ ดวงนั้น เมื่อจำแนกเป็นนัย ๆ แล้วมีกี่นัย ? คืออะไรบ้าง ? แสดงมาพร้อมความหมาย ?

ตอบจำแนกจิต ๑๒๑ โดยนัยต่าง ๆ มี ๙ นัย พร้อมความหมาย ดังนี้:๑. ชาติเภทนัย: การแยกประเภทของจิตโดยชาติ มี ๔ ชาติ คือ อกุศลชาติ, กุศลชาติ, วิปากชาติ, กริยาชาติ๒. ภูมิเภทนัย: …

จงแสดง กัตตุบท และสัมปทานบท ในวิธิพระบาลี ดังต่อไปนี้:(ก) กุสโล ธมฺโม อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ(ข) กุสโล ธมฺโม กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณาธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ(ค) กุสโล ธมฺโม อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ(ง) กุสโล ธมฺโม อกุสลสฺ

ตอบแสดงกัตตุบท และสัมปทานบท ในวิธิพระบาลี ดังนี้:(ก) กุสโล ธมฺโม อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ• กุสโล ธมฺโม: เป็นกัตตุบท แสดงให้รู้ถึงปัจจัย องค์ธรรมได้แก่ ก…