กลับหน้าแรกธรรมสุตตะ

สำรวจหมวดหมู่

6 หมวด
🛕
เรื่องของพระ
เรื่องราวของพระสงฆ์ กิจกรรม พิกัดสัปปายะ
14 กระทู้
🙏
ปุจฉา-วิสัชนา
ถาม-ตอบ ปัญหาสภาวะธรรมล้วนๆ สำหรับอาภิธรรมิกะทุกระดับ
537 กระทู้
⚖️
กฎแห่งกรรม
เรื่องกรรมและผลของกรรม หลักธรรม และเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง
0 กระทู้
💬
เปิดประเด็น
คำถาม เรื่องชวนคิด และประเด็นสำหรับแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
1 กระทู้
🌏
ชีวิตในภพ
ชีวิตและความตาย (มี อสุภะ โปรดพิจารณาจิตก่อน)
3 กระทู้
🧘
ผ่อนคลาย
เรื่องเบาๆ สัพเพเหระในชีวิตประจำวัน
7 กระทู้

เรื่องน่าสนใจ

กระทู้เด่นจากชุมชน

กระทู้ล่าสุดทั้งหมด

562 กระทู้
+ ฝากข่าวสาร
ทั้งหมด 🛕 เรื่องของพระ🙏 ปุจฉา-วิสัชนา⚖️ กฎแห่งกรรม💬 เปิดประเด็น🌏 ชีวิตในภพ🧘 ผ่อนคลาย

จงตอบคำถามต่อไปนี้เกี่ยวกับปัจจยนิทเทสทั้ง ๒๔ ปัจจัย:(ก) จัดกลุ่มตามจำนวนข้อของพระบาลีนิทเทสจากน้อยไปหามากมีจำนวนกี่กลุ่ม ? อะไรบ้าง ? พร้อมทั้งบอกว่าแต่ละกลุ่มมีปัจจัยอะไรบ้าง ?(ข) ปัจจยนิทเทสของปัจจัยต่าง ๆ มีอารัมภบทเท่าไร ? แต่ละอารัมภบทจะมีคำขึ้นต้น

ตอบ(ก) จัดกลุ่มตามจำนวนข้อของพระบาลีจากน้อยไปหามาก มีจำนวน ๑๒ กลุ่ม คือ:• กลุ่มที่ ๑ (มีพระบาลีนิทเทส ๑ ข้อ) มี ๘ ปัจจัย คือ: เหตุ, ปัจฉาชาตะ, วิปากะ, ฌานะ, มัคคะ, สัมปยุ…

จงแสดงอารัมภกถา แสดงเหตุแห่งการเกิดขึ้นของพระอภิธรรม พร้อมทั้งพระบาลีและคำแปล ?

ตอบอารัมภกถา แสดงเหตุแห่งการเกิดขึ้นของพระอภิธรรม:๑. ปาริจฺฉตฺตกมูลมฺหิ ปณฺฑุกมฺพลนามเกสิลาสเน สนฺนิสินฺโน อาทิจฺโจว ยุคนฺธเร.คำแปล: พระพุทธเจ้าประทับนั่งบนศิลาอาสน์ ซึ่ง…

ติกะที่มีองค์ธรรมเหมือนกันทั้ง ๓ บท นั้นมีหรือไม่ ถ้ามีได้แก่ติกะอะไร ? และบทที่มีองค์ธรรมเป็นอกุศลธรรมนั้น มีอยู่ ๘ บท ในติกมาติกา อยากทราบว่า ได้แก่บทไหนบ้าง ?

ตอบ• ติกะที่มีองค์ธรรมเหมือนกันทั้ง ๓ บท: มี ได้แก่ อตีตติกะ• บทที่มีองค์ธรรมเป็นอกุศลธรรม ๘ บท ในติกมาติกา ได้แก่:๑. อกุสลา ธมฺมา๒. สงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกา ธมฺมา๓. ทสฺสเนน…

จงแสดงปุจฉาและวิสัชนาบาลีคำแปล ในรูปักขันธมูละ เวทนากขันธมูลียมกะ แห่งอุปปาทวาระ อนาคตวาระ ปุคคลวาระ อนุโลมนัยเฉพาะปฏิโลมปุจฉา และแสดงองค์ธรรม (ไม่ต้องจำแนกโกฏฐาส) ?

แสดงปุจฉาและวิสัชนาบาลีคำแปล พร้อมแสดงองค์ธรรม ในปฏิโลมปุจฉา ดังนี้ปุจฉา: ยสฺส วา ปน เวทนากฺขนฺโธ อุปฺปชฺชิสฺสติ, ตสฺส รูปกฺขนฺโธ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ ?คำแปล: หรือว่า เวทนาขั…

ในวิปัสสนากรรมฐานนั้น มีธรรมอยู่กี่หมวด ? คืออะไรบ้าง ? จงแสดงพร้อมทั้งชื่อของธรรมที่อยู่ในหมวดนั้น ๆ มาด้วย ?

มี ๖ หมวด คือ๑. วิสุทธิ มี ๗ คือ- สีลวิสุทธิ- จิตตวิสุทธิ- ทิฏฐิวิสุทธิ- กังขาวิตรณวิสุทธิ- มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ- ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ- ญาณทัสสนวิสุทธิ๒. ลักขณะ มี ๓…

(ก) จงแสดงอารัมภกถา แสดงเหตุแห่งการเกิดขึ้นของพระอภิธรรมพร้อมบาลีและคำแปล ?(ข) จงแสดงวจนัตถะของ มาติกาโชติกะ และ มาติกาโชติกะหมายความว่าอย่างไร ?

(ก) อารัมภกถา แสดงเหตุแห่งการปรากฏขึ้นของพระอภิธรรมพร้อมบาลีและคำแปล คือ๑. ปาริจฺฉตฺตกมูลมฺหิ ปณฺฑุกมฺพลนามเกสิลาสเน สนฺนิสินฺโน อาทิจฺโจว ยุคนฺธเร.๒. จกฺกวาฬสหสฺเสหิ ทสห…
ยอดนิยม

(ก) เพราะเหตุใด องค์ธรรมปฐมบท และทุติยบท ในเกนจิวิญเญยยทุกะ จึงเหมือนกัน ? จงอธิบาย ?(ข) ในมหันตรทุกะ นั้น มีทุกะกี่ประเภท ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) เหตุผลที่องค์ธรรมของปฐมบทและทุติยบทในเกนจิวิญเญยยทุกะเหมือนกัน:การที่องค์ธรรมของ เกนจิวิญฺเญยฺยา ธมฺมา และ น เกนจิวิญฺเญยฺยา ธมฺมา เหมือนกันนั้น เพราะเพียงแต่แสดงว…

(ก) จงแปลอารัมภกถาแสดงเหตุแห่งการปรากฏเกิดขึ้นของพระอภิธรรมตั้งแต่ “จกฺกวาฬสหสฺเสหิ... เทวาน สมฺปวตฺตยิ” ?(ข) พระอภิธรรมที่ปรากฏในมนุษยโลกจนถึงบัดนี้ โดยอาศัยเหตุ ๒ หรือ ๓ อยากทราบว่า เหตุ ๓ นั้น ได้แก่อะไรบ้าง ? ให้แสดงมาพร้อมความหมาย ?

ตอบ(ก) แปลอารัมภกถาแสดงเหตุแห่งการปรากฏเกิดขึ้นของพระอภิธรรม:• เทวดาทั้งหลายที่มาจากหมื่นจักรวาล ได้พากันมาประชุมเฝ้าห้อมล้อมพระพุทธองค์อยู่โดยรอบ• พระพุทธองค์ทรงกระทำสัน…

จงแสดงนิพพาน ๑ นิพพาน ๒ และนิพพาน ๓ พร้อมความหมายตามลำดับ

พระนิพพานเมื่อว่าโดยสภาวลักษณะแล้วมีอย่างเดียว คือ๑. สันติลักษณะ หมายถึง มีลักษณะเป็นความสงบจากกิเลสและขันธ์ ๕ อันเป็นสังขตธรรมพระนิพพานเมื่อว่าโดยปริยายแห่งอุปาทิเสสแล้ว…

กามาวจรกุศลกรรม เมื่อว่าโดยทวารแล้วมีเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ? แต่ละทวารได้แก่อะไรบ้าง ? จงบอกมาพร้อมความหมาย ?

กามาวจรกุศลกรรม เมื่อว่าโดยทวารแล้ว มี ๓ อย่าง คือ๑. กายกรรม ที่เกิดในกายทวาร๒. วจีกรรม ที่เกิดในวจีทวาร๓. มโนกรรม ที่เกิดในมโนทวารกามาวจรกุศลกรรม ในแต่ละทวารมีดังนี้คือก…
ยอดนิยม

(ก) สัทธรรมมีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ?(ข) จิตมีกี่ประเภท ? คืออะไรบ้าง ? ยกบาลีขึ้นแสดงด้วย ?

ตอบ(ก) สัทธรรมมี ๓ อย่าง คือ:๑. ปริยัติสัทธรรม: ได้แก่ พระบาลีและพระอรรถกถา๒. ปฏิบัติสัทธรรม: ได้แก่ การรักษาศีล, การถือธุดงค์, การเจริญสมถกรรมฐาน และวิปัสสนากรรมฐาน๓. ปฏ…

จงวิสัชนาในคำปุจฉาดังต่อไปนี้เป็นบาลีไทย และแสดงองค์ธรรม จำแนกโกฏฐาสมาตามลำดับ:เย เกจิ นามา ธมฺมา, สพฺเพ เต นามมูลาติ ?

ตอบวิสัชนา: นเวว นามมูลานิ, อวเสสา นามา ธมฺมา น นามมูลา.คำแปล: กุศลมูล ๓, อกุศลมูล ๓, อพยากตมูล ๓ รวม ๙ เท่านั้น ชื่อว่านามมูล; นามธรรมที่เหลือนอกนั้นไม่ชื่อว่านามมูลแสดง…

จงวิสัชนา แปล และแสดงองค์ธรรมของคำปุจฉาดังต่อไปนี้:ยสฺส จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ, ตสฺส โสตายตนํ นิรุชฺฌิสฺสตีติ ?

ตอบวิสัชนา: ปญฺจโวกาเร ปรินิพฺพานฺตานํ เย จ อรูปํ อุปปชฺจิตฺวา ปรินิพฺพายิสฺสนฺติ เตสํ จวนฺตานํ เตสํ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ โน จ เตสํ โสตายตนํ นิรุชฺฌิสฺสติ, อิตเรสํ สจกฺขุก…

จงปุจฉาและวิสัชนาใน ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลียมกะ แห่งอนาคตวาระ อนุโลมนัย ปุคคลวาระ อุปปาทวาระ พร้อมคำแปลและองค์ธรรม ? (เฉพาะอนุโลมปุจฉา ไม่ต้องจำแนกโกฏฐาส)

ตอบอนุโลมปุจฉา: ยสฺส ทุกฺขสจฺจํ อุปฺปชฺชิสฺสติ, ตสฺส มคฺคสจฺจํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ ?คำแปล: ทุกขสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นใช่ไหม ?วิสัชนา: อคฺคมคฺ…

(ก) สุทธาวาสภูมิ เป็นที่อยู่ของคนได้กี่จำพวก ? คือใครบ้าง ?(ข) กัปที่เกี่ยวกับพระพุทธศาสนามีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ? จงแสดงมาพร้อมด้วยความหมาย ?

ตอบ(ก) สุทธาวาสภูมิ เป็นที่อยู่ของบุคคลได้ ๓ จำพวก คือ๑. ปัญจมฌานลาภีอนาคามิผลบุคคล ๑๒. อรหัตตมัคคบุคคล ๑๓. อรหัตตผลบุคคล ๑(ข) กัปที่เกี่ยวกับพระพุทธศาสนามี ๒ อย่าง คือ๑.…
ยอดนิยม

จงจำแนก อริยสัจจะ ๔ โดยเหตุ ผล และโลกียะ โลกุตตระ เป็นต้น ?

ตอบจำแนกอริยสัจจะ ๔ โดยเหตุ/ผล, โลกียะ/โลกุตตระ และปวัตติ/นิวัตติ ดังนี้:๑. ทุกขสัจจะ: เป็น ผล (โลกียะ) เป็นสัจจะที่มีความเป็นไปอยู่ในวัฏฏสงสาร ชื่อว่า ปวัตติสัจจะ๒. สมุท…

แสดงบาลีและคำแปลของจิตดังต่อไปนี้ก. โลภมูลจิตดวงที่ ๑ และดวงที่ ๒ข. โทสมูลจิต ๒ค. โมหมูลจิต ๒ง. ปฐมฌานวิปากจิต ๑จ. ทุติยฌานผลจิต

(ก) ดวงที่ ๑ โสมนสฺสสหคตํ ทิฏฺฐิคตสมฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกํ จิตที่เกิดพร้อมด้วยโสมนัสเวทนา ประกอบด้วยทิฏฐิ และเป็นอสังขาริก คือเกิดขึ้นโดยไม่มีการชักชวนหรือกระตุ้น/ ดวงที่ ๒ …

(ก) คำว่า “ฌาน” หมายถึงอะไร ? มีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ? จงอธิบาย ?(ข) ปัจจัยที่มีอำนาจเป็น “อนุปาลกสัตติ” มีกี่ปัจจัย ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) คำว่า “ฌาน” หมายถึง การเข้าไปเพ่งซึ่งอารมณ์ มี ๒ อย่าง คือ:๑. อารัมมณูปนิชฌาน: คือ การเข้าไปเพ่งซึ่งอารมณ์มีรูปารมณ์เป็นต้น ตลอดจนกระทั่งการเพ่งอารมณ์ในการทำสมถภาว…

(ก) ในมหนฺตรทุกะ มีทุกะกี่ประเภท คืออะไรบ้าง ?(ข) ในทุกมาติกา กิเลสโคจฺฉก มีทุกะกี่ประเภท คืออะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) ใน มหนฺตรทุกะ มีทุกะ ๑๔ ประเภท คือ:๑. สารมฺมณทุกะ | ๒. จิตฺตทุกะ | ๓. เจตสิกทุกะ | ๔. จิตฺตสมฺปยุตฺตทุกะ | ๕. จิตฺตสํสฏฺฐทุกะ๖. จิตฺตสมุฏฺฐานทุกะ | ๗. จิตฺตสหภูทุก…
ยอดนิยม

จากคาถาข้างต้น จงแสดงความหมายของคำที่ขีดเส้นใต้๑. ติกญฺจ ปฏฺฐานวรํ๒. ติกํ ทุกญฺจ๓. ทุกํ ทุกญฺจ๔. อนุโลมปจฺจนียมฺหิ

ความหมายของคำในคาถา ดังนี้๑. ตตฺถ ติกญฺจ ปฏฺฐานวรํ คือ ติกปัฏฐาน หมายความว่า ทรงยกติกะ ๒๒ ขึ้นแสดงเป็นประธานตามลำดับ แล้วทรงจำแนกด้วยปัจจัย ๒๔ เรียกว่า ติกปัฏฐาน๒. ติกํ ท…