กลับหน้าแรกธรรมสุตตะ

สำรวจหมวดหมู่

6 หมวด
🛕
เรื่องของพระ
เรื่องราวของพระสงฆ์ กิจกรรม พิกัดสัปปายะ
14 กระทู้
🙏
ปุจฉา-วิสัชนา
ถาม-ตอบ ปัญหาสภาวะธรรมล้วนๆ สำหรับอาภิธรรมิกะทุกระดับ
537 กระทู้
⚖️
กฎแห่งกรรม
เรื่องกรรมและผลของกรรม หลักธรรม และเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง
0 กระทู้
💬
เปิดประเด็น
คำถาม เรื่องชวนคิด และประเด็นสำหรับแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
1 กระทู้
🌏
ชีวิตในภพ
ชีวิตและความตาย (มี อสุภะ โปรดพิจารณาจิตก่อน)
3 กระทู้
🧘
ผ่อนคลาย
เรื่องเบาๆ สัพเพเหระในชีวิตประจำวัน
7 กระทู้

เรื่องน่าสนใจ

กระทู้เด่นจากชุมชน

กระทู้ล่าสุดทั้งหมด

562 กระทู้
+ ฝากข่าวสาร
ทั้งหมด 🛕 เรื่องของพระ🙏 ปุจฉา-วิสัชนา⚖️ กฎแห่งกรรม💬 เปิดประเด็น🌏 ชีวิตในภพ🧘 ผ่อนคลาย
ยอดนิยม

จงจำแนก อริยสัจจะ ๔ โดยเหตุ ผล และโลกียะ โลกุตตระ เป็นต้น ?

ตอบจำแนกอริยสัจจะ ๔ โดยเหตุ/ผล, โลกียะ/โลกุตตระ และปวัตติ/นิวัตติ ดังนี้:๑. ทุกขสัจจะ: เป็น ผล (โลกียะ) เป็นสัจจะที่มีความเป็นไปอยู่ในวัฏฏสงสาร ชื่อว่า ปวัตติสัจจะ๒. สมุท…
ยอดนิยม

จากคาถาข้างต้น จงแสดงความหมายของคำที่ขีดเส้นใต้๑. ติกญฺจ ปฏฺฐานวรํ๒. ติกํ ทุกญฺจ๓. ทุกํ ทุกญฺจ๔. อนุโลมปจฺจนียมฺหิ

ความหมายของคำในคาถา ดังนี้๑. ตตฺถ ติกญฺจ ปฏฺฐานวรํ คือ ติกปัฏฐาน หมายความว่า ทรงยกติกะ ๒๒ ขึ้นแสดงเป็นประธานตามลำดับ แล้วทรงจำแนกด้วยปัจจัย ๒๔ เรียกว่า ติกปัฏฐาน๒. ติกํ ท…

ธรรมอะไรเป็นเหตุให้ท่านเกิดตายอยู่เสมอ และถ้าท่านอยากพ้นจากการเกิดตายแล้ว ท่านจะต้องปฏิบัติให้ธรรมชนิดไหนเกิดขึ้นกับท่าน ให้แสดงองค์ธรรมมาด้วย ?

ตอบ• ธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดตายอยู่เสมอ: ได้แก่ อาจยคามิธรรมองค์ธรรม: ได้แก่ อกุศลจิต ๑๒, โลกียกุศลจิต ๑๗, เจตสิก ๕๒• ธรรมที่ต้องปฏิบัติเพื่อให้พ้นจากการเกิดตาย: ได้แก่ อป…

ทวารสังคหะ แปลว่ากระไร ? คำว่าทวารในที่นี้หมายความว่ากระไร ? และมีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ? ให้บอกองค์ธรรมของทวารนั้นๆ มาด้วย ?

ตอบคำแปลและความหมาย:• ทวารสังคหะ: แปลว่า การสงเคราะห์ จิต เจตสิก โดยประเภทแห่งทวาร• คำว่า "ทวาร": หมายความว่า ประตู ซึ่งเป็นที่เข้าออกของวิถีจิตทั้งหลาย เหมือนหนึ่งประตูส…

จงแปลและแสดงองค์ธรรม ในบทดังต่อไปนี้:(ก) กุสลา ธมฺมา(ข) วิปากธมฺมธมฺมา(ค) อปฺปมาณา ธมฺมา(ง) สมฺมตฺตนิยตา ธมฺมา(จ) อนิทสฺสนอปฺปฏิฆา ธมฺมา ?

ตอบแปลและแสดงองค์ธรรม ในบทต่าง ๆ ดังนี้:(ก) กุสลา ธมฺมา:• คำแปล: ธรรมทั้งหลายที่ไม่ใช่สัตว์ ไม่ใช่ชีวิต เป็นแต่สภาวะ (นิสฺสตฺต นิชฺชีว สภาวา) ซึ่งมีลักษณะไม่มีโทษ ให้ผลเป…
ยอดนิยม

จงแสดงสัมปโยคนัยในเจตสิกดังต่อไปนี้ ว่ามีจิตประกอบได้เท่าไร ? อะไรบ้าง ?(วิจาร, อธิโมกข์, วิริยะ, ปีติ, ฉันทะ)

ตอบแสดงสัมปโยคนัยในเจตสิก ดังนี้:• วิจารเจตสิก: ประกอบได้ในจิต ๖๖ ดวง คือ กามจิต ๔๔ (เว้นทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐), ปฐมฌานจิต ๑๑, ทุติยฌานจิต ๑๑• อธิโมกข์เจตสิก: ประกอบได้ในจิ…
ยอดนิยม

พระพุทธองค์ทรงแสดงทุกมาติกาเป็นหมวด ๆ อยากทราบว่า หมวดที่มีชื่อว่า “โคจฺฉก” นั้นมีจำนวนเท่าใด ? คืออะไรบ้าง ? และหมวดที่มีชื่อว่า “ทุก” นั้น มีจำนวนเท่าใด ? คืออะไรบ้าง ? และในทุกมาติกา บทที่มีองค์ธรรมเป็นรูปปรมัตถ์อย่างเดียว หรือบทที่มีองค์ธรรมเป็นนิพพาน

ตอบ• หมวดที่มีชื่อว่า “โคจฺฉก” มีจำนวน ๑๐ โคจฺฉก คือ:๑. เหตุโคจฺฉก ๒. อาสวโคจฺฉก ๓. สญฺโญชนโคจฺฉก ๔. คนฺถโคจฺฉก ๕. โอฆโคจฺฉก ๖. โยคโคจฺฉก ๗. นีวรณโคจฺฉก ๘. ปรามาสโคจฺฉก ๙…

(ก) จงแสดงภูมิจตุกกะ มาทั้งบาลีคำแปล ?(ข) เทวดาทั้งหลายที่อยู่ในจาตุมหาราชิกาภูมิ มีอยู่ กี่พวก ? อะไรบ้าง ?(ค) สัญญาที่ปรากฏแก่ติรัจฉานทั้งหลายมีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) แสดงภูมิจตุกกะ ดังนี้ตตฺถ อปายภูมิ กามสุคติภูมิ รูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ เจติ จตสฺโส ภูมิโย นาม ฯแปลความว่า: ในบรรดาจตุกกะ ๔ ประการเหล่านั้น ชื่อว่าภูมิ ๔ ได้แก่ อ…

(ก) อัพภันตรมาติกานิทเทส ที่พระพุทธองค์ทรงแสดงในทุติยนยนิทเทส มีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ?(ข) จงแสดง ปุจฉา เฉพาะภาษาไทย เวทนานิทเทส (ปฏิจจสมุปปาท) ตามตติยนยนิทเทส ?

ตอบ(ก) อัพภันตรมาติกานิทเทส ในทุติยนยนิทเทส มี ๔ อย่าง คือ:๑. อายตนนิทเทส๒. ธาตุนิทเทส๓. อินทริยนิทเทส๔. ปฏิจจสมุปบาทนิทเทส(ข) แสดง ปุจฉา เฉพาะภาษาไทย เวทนานิทเทส (ปฏิจจส…
ยอดนิยม

จงตอบคำถามดังต่อไปนี้:(ก) นามเป็นปัจจัย นามรูปเป็นปัจจยุปบัน มีกี่ปัจจัย ? คืออะไรบ้าง ?(ข) ปัจจัยที่มีอำนาจเป็น ชนกสัตติ มีกี่ปัจจัย ? คืออะไรบ้าง ?(ค) ปัจจัยที่เป็นไปได้ในเอกโวการภูมิ มีกี่ปัจจัย ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) นามเป็นปัจจัย นามรูปเป็นปัจจยุปบัน มี ๙ ปัจจัย คือ:๑. เหตุปัจจัย๒. สหชาตาธิปติปัจจัย๓. สหชาตกัมมปัจจัย๔. นานักขณิกกัมมปัจจัย๕. วิปากปัจจัย๖. นามอาหารปัจจัย๗. สหชาต…

(ก) คำว่า กรรมนิมิต หมายความว่าอย่างไร ? มีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ?(ข) คำว่า คตินิมิต หมายความว่าอย่างไร ? มีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) คำว่า กรรมนิมิต หมายถึง อารมณ์ที่เป็นเหตุของการกระทำ หรือเครื่องหมายของกรรมที่เคยทำไว้ ปรากฏขึ้นทางมรณาสันนทวาร มี ๒ อย่าง คือ๑. อุปลัทธกรรมนิมิต: อารมณ์ ๖ ที่ตนได…

(ก) เจตสิกที่ประกอบในโลกียจิตได้ทั้งหมด มีจำนวนเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?(ข) อกุศลเจตสิกที่ประกอบในโลภมูลจิตโดยเฉพาะนั้น มีกี่ดวง ? คืออะไรบ้าง ?(ค) โลภมูลจิต ๘ มีเจตสิกประกอบได้เท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) เจตสิกที่ประกอบในโลกียจิตได้ทั้งหมด:มี ๗ ดวง คือ สัพพจิตตสาธารณเจตสิก ๗(ข) อกุศลเจตสิกที่ประกอบในโลภมูลจิตโดยเฉพาะ:มี ๓ ดวง คือ โลภะ, ทิฏฐิ, มานะ (โลติกเจตสิก ๓)(ค…

จิตมีกี่ประเภท คืออะไรบ้าง ? ยกบาลีขึ้นแสดงด้วย ?

จิตมี ๔ ประเภท คือกามาวจรจิตรูปาวจรจิตอรูปาวจรจิตโลกุตตรจิตดังมีบาลีแสดงว่า ตตฺถ จิตฺตํ ตาว จตุพฺพิธํ โหติ กามาวจรํ รูปาวจรํ อรูปาวจรํ โลกุตฺตรญฺเจติแปลความว่า จิตในที่นี…

จงแสดงองค์ธรรม ของคำวิสัชนา ภาษาไทย ดังต่อไปนี้ ?(ก) บุคคลเหล่าใดจะได้มรรค บุคคลเหล่านั้น ไม่ใช่กำลังรู้รอบทุกขสัจจะ แต่จักละสมุทยสัจจะ(ข) พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นก็ดี ไม่ใช่กำลังรู้รอบทุกขสัจจะ และจักไม่ละสมุทยสัจ

ตอบ(ก) บุคคลเหล่าใดจะได้มรรค บุคคลเหล่านั้น ไม่ใช่กำลังรู้รอบทุกขสัจจะ แต่จักละสมุทยสัจจะ:• องค์ธรรมได้แก่: ภัพพปุถุชน ๑, มรรคบุคคลเบื้องต่ำ ๓, ผลบุคคลเบื้องต่ำ ๓(ข) พระอ…
ยอดนิยม

(ก) ให้แปลคาถาที่แสดงองค์ธรรมในมิสสกสังคหะทั้ง ๗ หมวดมาดู ?(ข) จงแสดงถึงการนำมาของอาหารทั้ง ๔ โดยเฉพาะ ๆ ไม่ต้องยกหลักฐานบาลีขึ้นแสดง ?

ตอบ(ก) แปลคาถาแสดงองค์ธรรมในมิสสกสังคหะทั้ง ๗ หมวด:• เหตุ เมื่อว่าโดยองค์ธรรมปรมัตถ์แล้ว มี ๖• ฌานังคะ เมื่อว่าโดยองค์ธรรมปรมัตถ์แล้ว มี ๕• มัคคังคะ เมื่อว่าโดยองค์ธรรมปร…
ยอดนิยม

จงบอกองค์ธรรม ของคำปุจฉา ดังต่อไปนี้(๑) บุคคลใดเคยรู้รอบทุกขสัจจะ, บุคคลนั้นก็จักละสมุทยสัจจะใช่ไหม ?(๒) หรือว่าบุคคลใดจักละสมุทยสัจจะ, บุคคลนั้นก็เคยรู้รอบทุกขสัจจะใช่ไหม ?

(๑) องค์ธรรมของสันนิฏฐานบท ได้แก่ อรหัตตผลบุคคล ๑องค์ธรรมของสังสยบท: ไม่มี(๒) องค์ธรรมของสันนิฏฐานบท ได้แก่ ภัพพปุถุชน ๑, มรรคบุคคลเบื้องต่ำ ๓, ผลบุคคลเบื้องต่ำ ๓องค์ธรรม…

(ก) บทที่สงเคราะห์เข้าในนวมนยนิทเทสนั้นมีกี่บท ? ภาษาบาลีของจำนวนบทคืออะไร ? และปฏิจจสมุปบาท ที่พระพุทธองค์ทรงแสดงนั้นมีกี่บท ? คืออะไรบ้าง ?(ข) จงแสดง สติปัฏฐานนิทเทส, ปรามาสสัมปยุตตปทนิทเทส ตามนวมนยนิทเทส (เฉพาะภาษาไทย) ?

ตอบ(ก) บทที่สงเคราะห์ในนวมนยนิทเทส และองค์ปฏิจจสมุปบาท:• บทที่สงเคราะห์เข้าในนวมนยนิทเทสมี ๑๒๐ บท (บาลีเรียกว่า วีสสตํ)• ปฏิจจสมุปบาท ๑๒ บท ที่ทรงแสดง ได้แก่:๑. อวิชชา๒. …

(ก) จงแสดงวจนัตถะของคำว่า กุศล, อกุศล, อพยากตะ ?(ข) ให้แสดงเหตุผลที่พระพุทธองค์ทรงแสดงกุศลติกะก่อนติกะอื่น ๆ ?

ตอบ(ก) วจนัตถะของคำว่า กุศล, อกุศล, อพยากตะ:• กุศล: กุจฺฉิเต ปาปธมฺเม สลยติ กมฺเปติ วิทฺธํเสตีติ = กุสลํคำแปล: ธรรมชาติใดย่อมทำให้หวั่นไหว หรือย่อมทำลายซึ่งบาปธรรม อันบัณ…
ยอดนิยม

คำว่า “สติปัฏฐาน” มีความหมายอย่างไร ? แสดงวจนัตถะว่าอย่างไร ? และทำไม สติดวงเดียว จึงเป็น สติปัฏฐาน ทั้ง ๔ ได้ ?

ตอบคำว่า สติปัฏฐาน หมายความว่า สติที่เป็นประธานในสัมปยุตตธรรมแล้วตั้งมั่นในอารมณ์มีกาย เป็นต้นวจนัตถะแสดงว่า:สติ เอว ปฏฺฐานนฺติ = สติปฏฺฐานํแปล: สตินั้นแหละ เป็นประธานในส…

ปุจฉา: สญฺญา, สญฺญากฺขนฺโธติ ?จงวิสัชนาเป็นบาลี แปลเป็นไทย พร้อมแสดงองค์ธรรม (ไม่ต้องจำแนกโกฏฐาส) ?

ตอบวิสัชนา: ทิฏฺฐิสญฺญา สญฺญา น สญฺญากฺขนฺโธ, สญฺญากฺขนฺโธ สญฺญา เจว สญฺญากฺขนฺโธ จ.คำแปล: ทิฏฐิสัญญา ชื่อว่าสัญญา แต่ไม่ชื่อว่าสัญญาขันธ์, สัญญาขันธ์ ชื่อว่าสัญญาก็ใช่ ช…