กลับหน้าแรกธรรมสุตตะ

สำรวจหมวดหมู่

6 หมวด
🛕
เรื่องของพระ
เรื่องราวของพระสงฆ์ กิจกรรม พิกัดสัปปายะ
14 กระทู้
🙏
ปุจฉา-วิสัชนา
ถาม-ตอบ ปัญหาสภาวะธรรมล้วนๆ สำหรับอาภิธรรมิกะทุกระดับ
537 กระทู้
⚖️
กฎแห่งกรรม
เรื่องกรรมและผลของกรรม หลักธรรม และเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง
0 กระทู้
💬
เปิดประเด็น
คำถาม เรื่องชวนคิด และประเด็นสำหรับแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
1 กระทู้
🌏
ชีวิตในภพ
ชีวิตและความตาย (มี อสุภะ โปรดพิจารณาจิตก่อน)
3 กระทู้
🧘
ผ่อนคลาย
เรื่องเบาๆ สัพเพเหระในชีวิตประจำวัน
7 กระทู้

เรื่องน่าสนใจ

กระทู้เด่นจากชุมชน

กระทู้ล่าสุดทั้งหมด

562 กระทู้
+ ฝากข่าวสาร
ทั้งหมด 🛕 เรื่องของพระ🙏 ปุจฉา-วิสัชนา⚖️ กฎแห่งกรรม💬 เปิดประเด็น🌏 ชีวิตในภพ🧘 ผ่อนคลาย

เจตสิก ๕๒ นั้น เมื่อว่าโดยราสีมีเท่าใด คืออะไรบ้าง และในราสีหนึ่งๆ มีจำนวนเท่าใด คืออะไรบ้าง ?

เจตสิก ๕๒ นั้น ว่าโดยราสีมี ๓ ราสี คือ๑. อัญญสมานราสีเจตสิก มี ๑๓ ดวง คือ- สัพพจิตตสาธารณเจตสิก ๗ ดวง- ปกิณณกเจตสิก ๖ ดวง๒. อกุศลราสีเจตสิก มี ๑๔ ดวง คือ- โมจตุกเจตสิก ๔ …

จงแสดงบาลีและคำแปลในอกุศลสสังขาริกจิต ๕ ดวง มาให้ถูกต้อง ?

แสดงบาลีและคำแปลในอกุศลสสังขาริกจิต ๕ ดวง ดังนี้๑. โสมนสฺสสหคตํ ทิฎฺฐิคตสมฺปยุตฺตํ สสงฺขาริกํแปลว่า: จิตที่เกิดขึ้นโดยมีการชักชวน พร้อมด้วยความดีใจ ประกอบด้วยความเห็นผิด๒…

แสดงความหมายของจิตดังต่อไปนี้ ?- อกุศลจิต- อเหตุกกุศลวิปากจิต- มหากุศลจิต- รูปาวจรจิต- อรูปาวจรจิต

แสดงความหมายของจิต ดังนี้- อกุศลจิต หมายความว่า จิตที่มีโทษและให้ผลตรงกันข้ามกับกุศลจิต หรือเป็นจิตที่ประกอบกับอกุศลเจตสิก- อเหตุกกุศลวิปากจิต หมายความว่า วิบากที่เกิดจาก…

ก. สมุจจยสังคหะ หมายความว่าอย่างไร ? ให้ยกวจนัตถะขึ้นแสดงด้วย ?ข. พระอนุรุทธาจารย์ แสดงการจําแนกวัตถุธรรม ๗๒ นั้น ออกเป็นกี่หมวด ? คืออะไรบ้าง? ให้บอกความหมายของหมวดนั้น ๆ มาด้วย ?

ตอบก. สมุจจยสังคหะ หมายความว่า ปริจเฉทที่แสดงการรวบรวมปรมัตถธรรมทั้ง ๔ ที่มีสภาพเข้ากันได้ให้อยู่เป็นหมวดๆ ชื่อว่าสมุจจยสังคหะ ดังมีวจนัตถะแสดงว่า สห อุจฺจียนฺเต เอตฺถาติ…

จงแสดงสัมปโยคนัยในอกุศลเจตสิก ๑๔ มาดู ?

แสดงสัมปโยคนัยในอกุศลเจตสิก ๑๔ ดังนี้๑. โมจตุกเจตสิก ๔ ประกอบได้ใน อกุศลจิต ๑๒ ทั้งหมด๒. โลภเจตสิก ประกอบได้ใน โลภมูลจิต ๘๓. ทิฏฐิเจตสิก ประกอบได้ใน ทิฏฐิคตสัมปยุตตจิต ๔๔…

คําว่าวัตถุในวัตถุสังคหะหมายความว่าอะไร ? วัตถุมีกี่อย่างคืออะไรบ้าง ? ให้บอกองค์ธรรมของวัตถุนั้นๆ มาด้วย

ตอบก. คําว่า วัตถุในวัตถุสังคหะ หมายความว่า ธรรมที่เป็นที่อาศัยของจิตเจตสิก ชื่อว่าวัตถุวัตถุมี ๖ อย่าง คือ๑. จักขุวัตถุ องค์ธรรมได้แก่ จักขุปสาท๒. โสตวัตถุ องค์ธรรมได้แก…

ก. ให้จําแนกจิต ๑๒๑ โดยเวทนา ๓ มาดู ?ข. ให้แสดงการจําแนกสเหตุกจิต โดยเหตุ

ตอบก. จําแนกจิต ๑๒๑ โดยเวทนา ๓ ดังนี้คือ๑. จิตที่เกิดพร้อมด้วยสุขเวทนามี ๖๓ คือ สุขสหคตกายวิญญาณจิต ๑ โสมนัสสสหคตจิต ๖๒๒. จิตที่เกิดพร้อมด้วยทุกขเวทนามี ๓ คือ ทุกขสหคตกาย…

กิเลสมีจํานวนเท่าใด คืออะไรบ้าง ? ให้แสดงมาเฉพาะชื่อ

ตอบ กิเลสมี ๑๐ คือ๑. โลภกิเลส๒. โทสกิเลส๓. โมหกิเลส๔. มานกิเลส๕. ทิฏฐิกิเลส๖. วิจิกิจฉากิเลส๗. ถีนกิเลส๘. อุทธัจจกิเลส๙. อหิริกกิเลส๑๐. อโนตตัปปกิเลส

จงแปลและแสดงองค์ธรรมของบทมาติการะหว่าง สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม กับ อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ?

ตอบสนิทัสสนสัปปฏิฆา ธมฺมา แปลว่า สภาวธรรมทั้งหลาย ที่เป็นไปพร้อมด้วยการเห็น และการกระทบ มีอยู่.องค์ธรรม ได้แก่ รูปารมณ์ (สีต่างๆ) ๑อนิทัสสนสัปปฏิฆา ธมฺมา แปลว่า สภาวธรรมท…

ในอกุศลสังคหะ มีธรรมอยู่กี่หมวด คืออะไรบ้าง เมื่อว่าโดยประเภทแล้วมีเท่าไร จงแสดงคันถะ ๔ พร้อมทั้งความหมายและองค์ธรรม ?

ตอบ ในอกุศลสังคหะมีธรรมอยู่ ๙ หมวดคือ๑. อาสวะ ๒. โอฆะ ๓. โยคะ ๔. คันถะ ๕. อุปาทาน ๖. นีวรณะ ๗. อนุสัย ๘. สังโยชน์ ๙. กิเลสเมื่อว่าโดยประเภท มี ๕๕แสดงคันถะ ๔ พร้อมทั้งความ…

สภาวธรรมทั้งหลายที่เกิดขึ้นพ้นจากกาลทั้ง ๓ นั้น มีหรือไม่ ?

ตอบ สภาวธรรมทั้งหลายที่เกิดขึ้นพ้นจากกาลทั้ง ๓ (อดีต ปัจจุบัน อนาคต) นั้น ไม่มี (เว้นแต่นิพพานและบัญญัติซึ่งเป็นกาลวิมุตต์ แต่ไม่ได้ชื่อว่าเกิดขึ้น)

เจตสิก ๕๒ นั้น เมื่อว่าโดยราศีมีเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ? และในราศีหนึ่ง ๆ มีจำนวนเท่าใด ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบเจตสิก ๕๒ จัดโดยราศีมี ๓ ราศี คือ:๑. อัญญสมานราสีเจตสิก มี ๑๓ ดวง คือ:• สัพพจิตตสาธารณเจตสิก ๗ ดวง• ปกิณณกเจตสิก ๖ ดวง๒. อกุศลราสีเจตสิก มี ๑๔ ดวง คือ:• โมจตุกเจตสิก ๔…

จงจำแนก สัมปยุตตปัจจัยโดยลักษณะ และชาติ กาล สัตติ ?

ตอบจำแนกสัมปยุตตปัจจัย โดยลักษณะ และชาติ กาล สัตติ ดังนี้:• ว่าโดยลักษณะ: มีอย่างเดียว คือ ประกอบกันอย่างสนิทสนมกลมกลืนคล้าย ๆ กับว่าเป็นอย่างเดียว กล่าวคือ ในขณะที่จิต เ…

(ก) ให้แปลบาลีดังต่อไปนี้: "เกนฏฺเฐน ยมกนฺติ ยุคฬฏฺเฐน ยุคฬญฺหิ ยมกนฺติ วุจฺจติ." และจงแสดงวจนัตถะของ "ยมกํ" นัยที่ ๑ ?(ข) ในยมกปกรณ์มีปัญหาและวิสัชนา ฝ่ายละกี่อย่าง คืออะไรบ้าง ? (ไม่ต้องแสดงความหมาย) และปัญหาไหนคู่กับวิสัชนาอะไร ?

ตอบ(ก) แปลบาลี และแสดงวจนัตถะของ "ยมกํ" นัยที่ ๑• แปลบาลี: ที่เรียกว่า ยมกะ เพราะอรรถว่ากระไร ? แก้ว่า ด้วยอรรถว่าเป็นคู่กัน จริงดังนั้น สิ่งที่เป็นคู่กันท่านจึงเรียกว่า …

(ก) ทานกุศล ที่จะส่งผลให้ได้เป็นทิฏฐธัมมเวทนียกรรมนั้น จะต้องประกอบด้วยองค์กี่อย่าง คืออะไรบ้าง ?(ข) ธรรมที่เป็นปัจจัยของ กัมมัสสกตาญาณ มีอยู่กี่ประการ ? คืออะไรบ้าง ? ให้แสดงพร้อมความหมาย ?

(ก) ทานกุศล ที่จะส่งผลให้ได้เป็นทิฏฐธัมมเวทนียกรรมนั้น จะต้องประกอบด้วยองค์ ๔ อย่าง คือ๑. วัตถุสัมปทา ปฏิคาหกผู้รับทานนั้น เป็นพระอนาคามี หรือพระอรหันต์๒. ปัจจยสัมปทา วัต…

จงวิสัชนา และแสดงองค์ธรรม จำแนกโกฏฐาส ในปุจฉาดังต่อไปนี้ ?“โย รูปกฺขนฺธํ ปริชานาติ, โส เวทนากฺขนฺธํ ปริชานาตีติ ฯ”

ตอบวิสัชนา:อามนฺตา ฯ (ใช่)แสดงองค์ธรรมและการจำแนกโกฏฐาส:ในอนุโลมปุจฉา:• สันนิฏฐานบท: โย รูปกฺขนฺธํ ปริชานาติ• สังสยบท: โส เวทนากฺขนฺธํ ปริชานาติ• องค์ธรรมของสันนิฏฐานบท ไ…

จงตอบคำถามดังต่อไปนี้ว่า “ใช่” หรือ “ไม่ใช่” ?(ก) ปัญจโวการภูมิ รูปขันธ์เคยเกิด ใช่ หรือ ไม่ใช่ ?(ข) อรูปภูมิ เวทนาขันธ์จักเกิด ใช่ หรือ ไม่ใช่ ?(ค) อสัญญสัตตภูมิ เวทนาขันธ์จักดับ ใช่ หรือ ไม่ใช่ ?(ง) สุทธาวาสภูมิ รูปขันธ์เคยเกิด ใช่ หรือ ไม่ใช่ ?(จ) สุทธ

ตอบ(ก) ปัญจโวการภูมิ รูปขันธ์เคยเกิด: ใช่(ข) อรูปภูมิ เวทนาขันธ์จักเกิด: ใช่(ค) อสัญญสัตตภูมิ เวทนาขันธ์จักดับ: ไม่ใช่(ง) สุทธาวาสภูมิ รูปขันธ์เคยเกิด: ใช่(จ) สุทธาวาสบุค…

จงวิสัชนา พร้อมทั้งคำแปล และแสดงองค์ธรรมในข้อปุจฉาดังต่อไปนี้ ?(ก) ยสฺส จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ, ตสฺส ชิวฺหายตนํ อุปฺปชฺชตีติ. ?(ข) ยตฺถ วา ปน ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชติ, ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชตีติ. ?

(ก) ยสฺส จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ, ตสฺส ชิวฺหายตนํ อุปฺปชฺชตีติ. ?วิสัชนา: สจกฺขุกานํ อชิวฺหกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ ชิวฺหายตนํ อุปฺปชฺชติ, สจกฺ…

จงวิสัชนาแปล และแสดงองค์ธรรมในคำปุจฉาดังต่อไปนี้ (ไม่ต้องจำแนกโกฏฐาส)ยสฺส มนายตนํ อุปฺปชฺชติ, ตสฺส ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ. ?

วิสัชนา: ปจฺฉิมภวิกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ มนายตนํ อุปฺปชฺชติ โน จ เตสํ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิสฺสติ, อิตเรสํ สจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ธมฺมายตนญฺจ อุ…

(ก) จงแสดงคำปณามและปฏิญญาทั้งบาลีและคำแปล (ข) จงแสดงธรรมชาติของ จิต เจตสิก รูป นิพพาน โดยสังเขป (แสดงบาลีโดยเฉพาะด้วย)

(ก) แสดงคำปณามและปฏิญญาดังต่อไปนี้สมฺมาสมฺพุทฺธมตุลํ สสทฺธมฺมคณุตฺตมํอภิวาทิย ภาสิสฺสํ อภิธมฺมตฺถสงฺคหํข้าพระพุทธเจ้า (พระอนุรุทธาจารย์) ขอนอบน้อมถวายอภิวันทนาการแด่พระสั…