กลับหน้าแรกธรรมสุตตะ

สำรวจหมวดหมู่

6 หมวด
🛕
เรื่องของพระ
เรื่องราวของพระสงฆ์ กิจกรรม พิกัดสัปปายะ
14 กระทู้
🙏
ปุจฉา-วิสัชนา
ถาม-ตอบ ปัญหาสภาวะธรรมล้วนๆ สำหรับอาภิธรรมิกะทุกระดับ
537 กระทู้
⚖️
กฎแห่งกรรม
เรื่องกรรมและผลของกรรม หลักธรรม และเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง
0 กระทู้
💬
เปิดประเด็น
คำถาม เรื่องชวนคิด และประเด็นสำหรับแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
1 กระทู้
🌏
ชีวิตในภพ
ชีวิตและความตาย (มี อสุภะ โปรดพิจารณาจิตก่อน)
3 กระทู้
🧘
ผ่อนคลาย
เรื่องเบาๆ สัพเพเหระในชีวิตประจำวัน
7 กระทู้

เรื่องน่าสนใจ

กระทู้เด่นจากชุมชน

กระทู้ล่าสุดทั้งหมด

562 กระทู้
+ ฝากข่าวสาร
ทั้งหมด 🛕 เรื่องของพระ🙏 ปุจฉา-วิสัชนา⚖️ กฎแห่งกรรม💬 เปิดประเด็น🌏 ชีวิตในภพ🧘 ผ่อนคลาย

จิตมีกี่ประเภท คืออะไรบ้าง ? ยกบาลีขึ้นแสดงด้วย ?

จิตมี ๔ ประเภท คือกามาวจรจิตรูปาวจรจิตอรูปาวจรจิตโลกุตตรจิตดังมีบาลีแสดงว่า ตตฺถ จิตฺตํ ตาว จตุพฺพิธํ โหติ กามาวจรํ รูปาวจรํ อรูปาวจรํ โลกุตฺตรญฺเจติแปลความว่า จิตในที่นี…

(ก) เจตสิกที่ประกอบในโลกียจิตได้ทั้งหมด มีจำนวนเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?(ข) อกุศลเจตสิกที่ประกอบในโลภมูลจิตโดยเฉพาะนั้น มีกี่ดวง ? คืออะไรบ้าง ?(ค) โลภมูลจิต ๘ มีเจตสิกประกอบได้เท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) เจตสิกที่ประกอบในโลกียจิตได้ทั้งหมด:มี ๗ ดวง คือ สัพพจิตตสาธารณเจตสิก ๗(ข) อกุศลเจตสิกที่ประกอบในโลภมูลจิตโดยเฉพาะ:มี ๓ ดวง คือ โลภะ, ทิฏฐิ, มานะ (โลติกเจตสิก ๓)(ค…

คำว่า “ลกฺขณ นาม” เป็นต้น แปลว่า “ธรรมดาไตรลักษณ์นั้น มีสภาพเป็นบัญญัติ หาใช่เรียกว่า เป็นกามธรรม มหัคคตธรรม โลกุตตรธรรมแต่ประการใดไม่” ดังนี้ ไตรลักษณ์ที่กล่าวถึงนี้ เป็นไตรลักษณ์แท้หรือเทียม ? ที่ตอบเช่นนั้นอาศัยอะไรเป็นหลัก ?

ตอบไตรลักษณ์ที่กล่าวถึงนี้เป็น ไตรลักษณ์เทียมเหตุผลและหลักอ้างอิง:เพราะเป็นไตรลักษณ์ที่ผู้ปฏิบัติบริกรรมพิจารณาเอาเองโดยเฉพาะ ซึ่งไม่มีการกำหนดรู้รูปนามที่ปรากฏอยู่เฉพาะห…

อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา, อนิจจลักขณะ ทุกขลักขณะ อนัตตลักขณะ และอนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนา เหมือนกันหรือต่างกันอย่างไร ? จงแสดงพอให้เข้าใจ ?

ตอบความแตกต่างกันของธรรมเหล่านี้ แสดงพอให้เข้าใจได้ดังนี้:• อนิจจัง และ ทุกขัง: ได้แก่ สังขตธรรม คือรูปนามขันธ์ ๕ ที่เป็นปรมัตถ์อย่างเดียว• อนัตตา: ได้แก่ สังขตธรรมและอสั…

(ก) คำว่า กรรมนิมิต หมายความว่าอย่างไร ? มีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ?(ข) คำว่า คตินิมิต หมายความว่าอย่างไร ? มีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) คำว่า กรรมนิมิต หมายถึง อารมณ์ที่เป็นเหตุของการกระทำ หรือเครื่องหมายของกรรมที่เคยทำไว้ ปรากฏขึ้นทางมรณาสันนทวาร มี ๒ อย่าง คือ๑. อุปลัทธกรรมนิมิต: อารมณ์ ๖ ที่ตนได…

(ก) ผู้ที่จะเป็นพระอินทร์ได้นั้นต้องประกอบด้วยคุณธรรมกี่ประการ คืออะไรบ้าง ?(ข) ธรรมที่เป็นเครื่องให้ถึงความเป็นอริยะ หรือที่เรียกว่าทรัพย์ของสัปบุรุษ มีเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) คุณธรรม ๗ ประการของผู้ที่จะเป็นพระอินทร์:๑. เลี้ยงดูบิดามารดา๒. เคารพต่อผู้ใหญ่ในตระกูล๓. กล่าววาจาอ่อนหวาน๔. ไม่กล่าวคำส่อเสียด๕. ไม่มีความตระหนี่๖. มีความสัตย์๗.…

จงแสดงความหมายของคำต่อไปนี้:๑. ขณะ๒. ภวังคจิต๓. อตีตภวังค์๔. ภวังคจลนะ๕. ภวังคุปัจเฉทะ ?

ตอบแสดงความหมายของคำต่าง ๆ ดังนี้:๑. ขณะ: หมายความว่า ชั่วระยะเล็กน้อยที่สุดจะหาอะไรมาเปรียบเทียบมิได้๒. ภวังคจิต: หมายความว่า เป็นจิตที่มีประจำตัวของสัตว์ทั้งหลายในภพหนึ…

จงแสดงธรรมที่เป็นปัจจัย ปัจจยุปบัน ปัจจนิก ของกัมมะทั้ง ๒ ?

ตอบกัมมะทั้ง ๒ คือ สหชาตกัมมปัจจัย และนานักขณิกกัมมปัจจัย๑. สหชาตกัมมปัจจัย (สรุปเนื้อความมีอยู่ ๓ ประการ):• สหชาตกัมมปัจจัย: ได้แก่ เจตนาเจตสิก ๘๙ ที่ในจิต ๘๙• สหชาตกัมม…

ปุจฉา: สญฺญา, สญฺญากฺขนฺโธติ ?จงวิสัชนาเป็นบาลี แปลเป็นไทย พร้อมแสดงองค์ธรรม (ไม่ต้องจำแนกโกฏฐาส) ?

ตอบวิสัชนา: ทิฏฺฐิสญฺญา สญฺญา น สญฺญากฺขนฺโธ, สญฺญากฺขนฺโธ สญฺญา เจว สญฺญากฺขนฺโธ จ.คำแปล: ทิฏฐิสัญญา ชื่อว่าสัญญา แต่ไม่ชื่อว่าสัญญาขันธ์, สัญญาขันธ์ ชื่อว่าสัญญาก็ใช่ ช…

จงแปลและแสดงองค์ธรรมในบทต่อไปนี้ก. วิชฺชูปมา ธมฺมาข. วชิรูปมา ธมฺมาค. สุกฺกา ธมฺมาง. นามญฺจ อตฺถิจ. รูปญฺจ อตฺถิ

ตอบก. วิชฺชูปมา ธมฺมา. แปลว่า สภาวธรรมทั้งหลายที่เปรียบเสมือนสายฟ้าแลบ มีอยู่.องค์ธรรม ได้แก่ ปัญญาเจตสิก ที่ในมัคคจิตเบื้องต่ำ ๓ข. วชิรูปมา ธมฺมา. แปลว่า สภาวธรรมทั้งหลา…

จงแสดงความหมายและองค์ธรรมของ มัคคารัมมณธรรม ?

ตอบมัคคารัมมณา ธมฺมา แปลว่า สภาวธรรมทั้งหลาย ที่มีอริยมรรค ๔ เป็นอารมณ์ มีอยู่.องค์ธรรม ได้แก่ มหากุศลญาณสัมปยุตตจิต ๔, มหากิริยาญาณสัมปยุตตจิต ๔, อภิญญาจิต ๒, โลกุตตรกุศ…

(ก) ปฏิจจสมุปบาทธรรม หมายความว่าอย่างไร มีจำนวนเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?(ข) ปฏิจจสมุปบันธรรม หมายความว่าอย่างไร ? มีจำนวนเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?(ค) เมื่อจำแนกปฏิจจสมุปบาท ๑๒ โดยการสืบต่อกันแล้ว มีเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?

(ก) ปฏิจจสมุปบาทธรรม หมายความว่า ธรรมที่เป็นเหตุ มี ๑๑ ได้แก่ อวิชชา, สังขาร, วิญญาณ, นามรูป, สฬายตนะ, ผัสสะ, เวทนา, ตัณหา, อุปาทาน, ภวะ, ชาติ(ข) ปฏิจจสมุปบันธรรม หมายควา…
ยอดนิยม

(ก) กิเลสมีจำนวนเท่าใด ? คืออะไรบ้าง ? ให้แสดงมาเฉพาะชื่อ ?(ข) ให้แสดงการนับกิเลสโดยพิสดาร ๑๕๐๐ มาดู ?

ตอบ(ก) กิเลสมีจำนวน ๑๐ ชื่อ ได้แก่:๑. โลภกิเลส ๒. โทสกิเลส ๓. โมหกิเลส ๔. มานกิเลส ๕. ทิฏฐิกิเลส ๖. วิจิกิจฉากิเลส ๗. ถีนกิเลส ๘. อุทธัจจกิเลส ๙. อหิริกกิเลส ๑๐. อโนตตัปป…

จงวิสัชนาพร้อมคำแปล และแสดงองค์ธรรมในคำปุจฉาดังต่อไปนี้ (ไม่ต้องจำแนกโกฏฐาส) ?“รูปํ, รูปกฺขนฺโธติ ฯ”

ตอบวิสัชนา:ปิยรูปํ สาตรูปํ รูปํ น รูปกฺขนฺโธ, รูปกฺขนฺโธ รูปญฺเจว รูปกฺขนฺโธ จ ฯคำแปล:ปิยรูป สาตรูป ชื่อว่ารูป แต่ไม่ชื่อว่ารูปขันธ์;รูปขันธ์ ชื่อว่ารูปก็ใช่ ชื่อว่ารูปขั…

จงบอกธรรมที่ไม่ประกอบกับนิทเทสดังต่อไปนี้ (รสายตนนิทเทส, สัญญีภวนิทเทส, จิตตนิทเทส, โลกุตตรปทนิทเทส, อรณปทนิทเทส) ?

ตอบธรรมที่ไม่ประกอบกับนิทเทสต่าง ๆ มีดังนี้:• รสายตนนิทเทส: ไม่ประกอบกับ นามขันธ์ ๔• สัญญีภวนิทเทส: ไม่ประกอบกับ เนวสัญญีนาสัญญีภวะ, กุศลจิตตุปบาท, อกุศลจิตตุปบาท, กิริยา…

(ก) ในพระอภิธรรม ๗ คัมภีร์ คัมภีร์ที่ ๓ ชื่อว่าอะไร ? เพราะเหตุใดจึงชื่อว่าอย่างนั้น ?(ข) นยมาติกา มีจำนวนเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) คัมภีร์ที่ ๓ ชื่อว่า ธาตุกถา:เพราะพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงจำแนกธรรมทั้งหลายมีขันธ์ ๕ เป็นต้น จนถึงอรณธรรมเป็นที่สุด โดยนัย ๑๔ ประการ เป็นคำปุจฉาและวิสัชนา อันเกี่ยว…

(ก) จงแสดง ปัญจโวการภวนิทเทส (เฉพาะอสังคหิตะ) ตามจุททสมนยนิทเทส ?(ข) จงแสดง อกุศลปทนิทเทส (เฉพาะสังคหิตะ) ตามจุททสมนยนิทเทส ?

ตอบ(ก) แสดง ปัญจโวการภวนิทเทส (เฉพาะอสังคหิตะ) ตามจุททสมนยนิทเทส:ปุจฉา: ปญฺจโวการภเวน เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา เต ธมฺมา กตีหิ ขนฺเธหิ กตีหายตเนหิ กตีหิ ธาตูหิ อสงฺคหิตา ?แปล:…

(ก) อัพภันตรมาติกา ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตั้งไว้โดยบทนั้นมีกี่บท ? คืออะไรบ้าง ?(ข) จงวิสัชนาพร้อมทั้งคำแปล ในคำปุจฉาดังต่อไปนี้ ?• ปุจฉา: รูปภโว กตีหิ ขนฺเธหิ กตีหายตเนหิ กตีหิ ธาตูหิ สงฺคหิโต ?• ปุจฉา: อนิทสฺสนสปฺปฏิฆา ธมฺมา กตีหิ ขนฺเธหิ กตีหายตเนหิ กต

ตอบ(ก) อัพภันตรมาติกา ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตั้งไว้โดยบทมี ๑๒๕ บท คือ:ขันธ์ ๕, อายตนะ ๑๒, ธาตุ ๑๘, สัจจะ ๔, อินทรีย์ ๒๒, ปฏิจจสมุปบาท ๑๒, สติปัฏฐาน ๔, สัมมัปปธาน ๔, อิทธิ…

จงตอบคำถามเกี่ยวกับปัจจัยดังต่อไปนี้(ก) ปัจจัยที่มีมากกว่าหนึ่งปัจจัยมีจำนวนเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?(ข) ในปัจจัยเหล่านี้ ปัจจัยที่มี ๒ ปัจจัย, ๓ ปัจจัย, ๔ ปัจจัยนั้น แต่ละปัจจัยได้แก่ปัจจัยอะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) ปัจจัยที่มีมากกว่าหนึ่งปัจจัย มี ๑๐ ปัจจัย คือ:๑. อธิปติปัจจัย๒. นิสสยปัจจัย๓. อุปนิสสยปัจจัย๔. ปุเรชาตปัจจัย๕. กัมมปัจจัย๖. อาหารปัจจัย๗. อินทริยปัจจัย๘. วิปปยุตต…

คำว่า ปฏิสนธิ หมายความว่าอย่างไร ? และจงแสดงความหมายของปฏิสนธิ ๔ อย่าง ?

ตอบคำว่า "ปฏิสนธิ": หมายความว่า เมื่อภพเก่าสิ้นสุดลงแล้ว จิต เจตสิก และกัมมชรูป ปรากฏเกิดขึ้นครั้งแรกในภพใดภพหนึ่ง โดยอำนาจแห่งการสืบต่อภพเก่ากับภพใหม่ เรียกว่า ปฏิสนธิแส…