กลับหน้าแรกธรรมสุตตะ

สำรวจหมวดหมู่

6 หมวด
🛕
เรื่องของพระ
เรื่องราวของพระสงฆ์ กิจกรรม พิกัดสัปปายะ
14 กระทู้
🙏
ปุจฉา-วิสัชนา
ถาม-ตอบ ปัญหาสภาวะธรรมล้วนๆ สำหรับอาภิธรรมิกะทุกระดับ
537 กระทู้
⚖️
กฎแห่งกรรม
เรื่องกรรมและผลของกรรม หลักธรรม และเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง
0 กระทู้
💬
เปิดประเด็น
คำถาม เรื่องชวนคิด และประเด็นสำหรับแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
1 กระทู้
🌏
ชีวิตในภพ
ชีวิตและความตาย (มี อสุภะ โปรดพิจารณาจิตก่อน)
3 กระทู้
🧘
ผ่อนคลาย
เรื่องเบาๆ สัพเพเหระในชีวิตประจำวัน
7 กระทู้

เรื่องน่าสนใจ

กระทู้เด่นจากชุมชน

กระทู้ล่าสุดทั้งหมด

562 กระทู้
+ ฝากข่าวสาร
ทั้งหมด 🛕 เรื่องของพระ🙏 ปุจฉา-วิสัชนา⚖️ กฎแห่งกรรม💬 เปิดประเด็น🌏 ชีวิตในภพ🧘 ผ่อนคลาย

จงวิสัชนา (ไม่ต้องแปล) และแสดงองค์ธรรม ในข้อปุจฉา ดังต่อไปนี้ ?ยสฺส ทุกฺขสจฺจํ อุปฺปชฺชิตฺถ, ตสฺส มคฺคสจฺจํ อุปฺปชฺชิสฺสตีติ. ?

วิสัชนา: อคฺคมคฺคสมงฺคีนํ อรหนฺตานํ เย จ ปุถุชฺชนา มคฺคํ น ปฏิลภิสฺสนฺติ เตสํ ทุกฺขสจฺจํ อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ มคฺคสจฺจํ อุปฺปชฺชิสฺสติ, ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อคฺคมคฺคํ …
ยอดนิยม

คำว่า “กิจ” ในกิจจสังคหะ หมายความว่าอย่างไร ? และกิจมีจำนวนเท่าใด ? คืออะไรบ้าง ? และให้บอกความหมายของกิจนั้น ๆ มาด้วย ?

ตอบคำว่า กิจ ในคำว่ากิจจสังคหะนี้ หมายความว่า การงานของจิตและเจตสิก ชื่อว่า กิจกิจมีจำนวน ๑๔ อย่าง พร้อมความหมาย ดังนี้:๑. ปฏิสนธิกิจ: ทำหน้าที่สืบต่อภพใหม่๒. ภวังคกิจ: ท…

จงแสดงองค์ธรรมของ เย ธัมมา แรก และ องค์ธรรมของ เย ธัมมา หลัง ของนิทเทสดังต่อไปนี้ คือ จักขายตนนิทเทส, วิญญาณนิทเทส, สวิตักกสวิจารปทนิทเทส, อัปปัจจยปทนิทเทส, จิตตวิปปยุตตปทนิทเทส ตามปัญจมนยนิทเทส ?

แสดงองค์ธรรมของ เย ธัมมา แรก และ เย ธัมมา หลัง ตามปัญจมนยนิทเทส ดังนี้๑. จักขายตนนิทเทส- เย ธัมมา แรก: นามขันธ์ ๔, นิพพาน- เย ธัมมา หลัง: โอฬาริกรูป ๑๒๒. วิญญาณนิทเทส- เย…

(ก) จงแสดง วจนัตถะ ของคำว่า กุศล, อกุศล, อพยากตะ ?(ข) ให้แสดงเหตุผลที่พระพุทธองค์ทรงแสดงกุสลติกะก่อนติกะอื่น ๆ ?

(ก) วจนัตถะของคำว่า กุศล คือกุจฺฉิเต ปาปธมฺเม สลยติ กมฺเปติ วิทฺธํเสตีติ = กุสลํธรรมชาติใดย่อมทำให้หวั่นไหวหรือย่อมทำลายซึ่งบาปธรรม อันบัณฑิตทั้งหลายพึงเกลียด ฉะนั้น ธรรม…

จงแสดง กัตตุบท และสัมปทานบท ในวิธิพระบาลี ดังต่อไปนี้:(ก) กุสโล ธมฺโม อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย.(ข) กุสโล ธมฺโม กุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณาธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย.(ค) กุสโล ธมฺโม อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย.(ง) กุสโล ธมฺโม อกุสลสฺส ธ

ตอบแสดงกัตตุบท และสัมปทานบท ในวิธิพระบาลี เหล่านั้น ดังนี้:(ก) กุสโล ธมฺโม อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย.• กุสโล ธมฺโม: เป็นกัตตุบท แสดงให้รู้ถึงปัจจัย องค์ธรร…

จงแสดงชื่อฆฏนา องค์ธรรมของปัจจัย ปัจจยุปบัน และ อำนาจปัจจัยสงเคราะห์ ของฆฏนาที่ ๒๗, ๓๐ และ ๓๓ แห่งนามอาหารฆฏนา ?

ตอบ๑. ฆฏนาที่ ๒๗: สอินทริยฆฏนา สวิปากฆฏนา สอัญญมัญญวิปปยุตตฆฏนา• รายละเอียด: ถ้าในระหว่างวิญญาณาหารที่เป็นวิบากปฏิสนธิที่ในปัญจโวการภูมิเป็นปัจจัย ปฏิสนธิหทัยวัตถุรูป เป็…
ยอดนิยม

ติกะที่มีองค์ธรรมเหมือนกันทั้ง ๓ บทนั้น มีหรือไม่ ? ถ้ามี ได้แก่ติกะใด ? และบทที่มีองค์ธรรมเป็นอกุศลธรรมนั้น มีอยู่ ๘ บท ในติกมาติกา อยากทราบว่า ได้แก่บทไหนบ้าง ?

ตอบติกะที่มีองค์ธรรมเหมือนกันทั้ง ๓ บทนั้น มี ได้แก่ อตีตติกะและบทที่มีองค์ธรรมเป็นอกุศลธรรม ๘ บท ในติกมาติกา ได้แก่:๑. อกุสลา ธมฺมา๒. สงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิกา ธมฺมา๓. ทสฺสเ…

จงตอบในปุจฉาดังต่อไปนี้ (ใช่ หรือ ไม่ใช่)(ก) โมหเจตสิก ที่ในโมหมูลจิต ๒ เป็น นาม ใช่หรือไม่ใช่(ข) โมหเจตสิก ที่ในโมหมูลจิต ๒ เป็น นามมูล ใช่หรือไม่ใช่(ค) โมหเจตสิก ที่ในโมหมูลจิต ๒ มีมูลเป็นอันเดียวกันกับนามมูล ใช่หรือไม่ใช่(ง) นิพพาน เป็น นาม ใช่หรือไม่ใ

(ก) ใช่(ข) ใช่(ค) ไม่ใช่(ง) ใช่(จ) ไม่ใช่

จงวิสัชนาเป็นบาลีไทยพร้อมทั้งแสดงองค์ธรรม (ไม่ต้องจำแนกโกฏฐาส) ในคำปุจฉาดังต่อไปนี้:ยตฺถ รูปกฺขนฺโธ นิรุชฺฌิตฺถ, ตตฺถ เวทนากฺขนฺโธ นิรุชฺฌิสฺสตีติ ?

ตอบวิสัชนา: อสญฺญสตฺเต ตตฺถ รูปกฺขนฺโธ นิรุชฺฌิตฺถ โน จ ตตฺถ เวทนากฺขนฺโธ นิรุชฺฌิสฺสติ, ปญฺจโวกาเร ตตฺถ รูปกฺขนฺโธ จ นิรุชฺฌิตฺถ เวทนากฺขนฺโธ จ นิรุชฺฌิสฺสติ.คำแปล: ในอส…
ยอดนิยม

(ก) ปริจเฉทที่ ๓ เรียกว่า ปกิณณกสังคหะนั้น เพราะเหตุใด ?(ข) ให้แปลคาถาดังต่อไปนี้:“สุขํ ทุกฺขมุเปกฺขาติ ติวิธา ตตฺถ เวทนาโสมนสฺสํ โทมนสฺส มิติ เภเทน ปญฺจธา” ?

ตอบ(ก) ปริจเฉทที่ ๓ เรียกว่า ปกิณณกสังคหะนั้น เพราะเหตุว่า:เป็นการแสดงสงเคราะห์จิต เจตสิก โดยเรี่ยรายทั่วไป คือแสดงสงเคราะห์โดยประเภทแห่งเวทนาบ้าง เหตุบ้าง กิจบ้าง ทวารบ้…

อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา อนิจจลักขณะ ทุกขลักขณะ อนัตตลักขณะ และอนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนา เหมือนกัน หรือต่างกันอย่างไร ? จงแสดงมาพอให้เข้าใจ ?

อนิจจัง และ ทุกขัง ได้แก่ สังขตธรรม คือ รูป นาม ขันธ์ ๕ ที่เป็นปรมัตถ์อย่างเดียวอนัตตา ได้แก่ สังขตธรรม และอสังขตธรรม คือ รูป นาม ขันธ์ ๕ นิพพาน บัญญัติ ซึ่งเป็นธรรมทั้งห…

(ก) จงแสดงเฉพาะคำปุจฉาพร้อมทั้งคำแปล รูปภวนิทเทส ตามทสมนยนิทเทส ?(ข) จงวิสัชนาพร้อมทั้งคำแปล ในคำปุจฉาดังต่อไปนี้ ?- ปุจฉา: อิตฺถินฺทฺริเยน เย ธมฺมา ขนฺธสงฺคเหน สงฺคหิตา อายตนสงฺคเหน สงฺคหิตา ธาตุสงฺคเหน สงฺคหิตา เต ธมฺมา กตีหิ ขนฺเธหิ กตีหายตเนหิ กตีหิ ธ

(ก) แสดงเฉพาะคำปุจฉาพร้อมทั้งคำแปล รูปภวนิทเทส ตามทสมนยนิทเทส ดังนี้ปุจฉา: รูปภเวน เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา เตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา เต ธมฺมา กตีหิ ขนฺเธหิ กตีหายตเน…

(ก) ทวารฉักกะ ได้แก่อะไรบ้าง จงแสดงมาพร้อมองค์ธรรม ?(ข) วิญญาณฉักกะ ได้แก่อะไรบ้าง จงแสดงมาพร้อมองค์ธรรม ?

(ก) ทวารฉักกะ (ทวาร ๖) พร้อมองค์ธรรม คือ๑. จักขุทวาร องค์ธรรมได้แก่ จักขุปสาท๒. โสตทวาร องค์ธรรมได้แก่ โสตปสาท๓. ฆานทวาร องค์ธรรมได้แก่ ฆานปสาท๔. ชิวหาทวาร องค์ธรรมได้แก่…

อำนาจปัจจัยเมื่อสรุปแล้วมีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ? ธรรมที่เป็นปัจจัยได้นั้น ต้องประกอบด้วยอำนาจปัจจัยจริงๆ ได้กี่อย่าง ?

อำนาจปัจจัยเมื่อสรุปแล้ว มี ๓ อย่าง คือ๑. ชนกสัตติ มีอำนาจให้ปัจจยุปบันธรรมเกิดขึ้นได้อย่างหนึ่ง๒. อุปถัมภกสัตติ มีอำนาจช่วยอุดหนุนให้ปัจจยุปบันธรรมตั้งอยู่อย่างหนึ่ง๓. อ…

(ก) สัทธรรมมีกี่อย่าง คืออะไรบ้าง ให้แสดงความหมายด้วย ? (ข) เมื่อสรุปความแล้วธรรมชาติของจิตมีเท่าไร คืออะไรบ้าง ?

(ก) สัทธรรมมี ๓ อย่าง คือ๑. ปริยัติสัทธรรม ได้แก่ พระบาลีและอรรถกถา อันเป็นคำสอนที่ควรศึกษาเล่าเรียน๒. ปฏิบัติสัทธรรม ได้แก่ การรักษาศีล การถือธุดงค์ การเจริญสมถกรรมฐาน แ…

(ก) ในมิสสกสังคหะนั้น มีธรรมอยู่กี่หมวด ? คืออะไรบ้าง ? เมื่อว่าโดยประเภทแล้ว มีจำนวนเท่าไร ?(ข) ให้แสดงอธิบดี ๔ พร้อมทั้งความหมายและองค์ธรรม ?

ตอบ(ก) หมวดธรรมในมิสสกสังคหะ:มีธรรมอยู่ ๗ หมวด คือ:๑. เหตุ ๒. ฌานังคะ ๓. มัคคังคะ ๔. อินทรีย์ ๕. พละ ๖. อธิบดี ๗. อาหารเมื่อว่าโดยประเภทแล้ว มีจำนวน ๖๔ ประเภท(ข) แสดงอธิบ…

(ก) จงแปลคาถาดังต่อไปนี้ สมฺปยุตฺตา ยถาโยคํ ฯลฯ สงฺคโห นาม นียเต(ข) ให้อธิบายความเป็นไปแห่งประเภทเวทนา ๓ มาดู ?

(ก) แปลคาถาดังต่อไปนี้สภาวธรรม ๕๓ คือจิตและเจตสิก ชื่อว่า นามเตปญฺญาส ว่าโดยลักษณะของตน ๆ ประกอบด้วย เอกุปฺปาทตา เป็นต้น ตามที่ประกอบได้ ดังแสดงแล้วโดยพิสดาร (ในปริจเฉทที…

(ก) ให้แปลคาถาดังต่อไปนี้:“สมฺมาสมฺพุทฺธมตุลํ สสทฺธมฺมคณุตฺตมํอภิวาทิย ภาสิสฺสํ อภิธมฺมตฺถสงฺคหํ ฯ”(ข) จงแสดงธรรมชาติของจิต เจตสิก รูป นิพพาน ?

ตอบ(ก) แปลคาถา:ข้าพระพุทธเจ้า (พระอนุรุทธาจารย์) ขอนอบน้อมถวายอภินันทนาการแด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้ตรัสรู้เญยยธรรมทั้งหลายเองไม่มีผู้เปรียบปาน พร้อมด้วยพระสัทธรรมและคณะพ…

(ก) ให้จำแนกบุคคล ๑๐ โดยกาล ๓ ?(ข) ให้จำแนกกาลทั้ง ๓ โดยบุคคล ๑๐ ?

(ก) จำแนกบุคคล ๑๐ โดยกาล ๓ ดังนี้๑. อรหัตตมัคคบุคคล กำลังรู้รอบรูปนามขันธ์ ๕ เท่านั้น (ปริชานาติ) ไม่ใช่เคยรู้รอบและไม่ใช่จะรู้รอบ (น ปริชานิตฺถ, น ปริชานิสฺสติ)๒. อรหัตต…

ให้แสดงบทโดย อนุโลม ปฏิโลม โดยยกเอา(ก) ปฐมบทของ สงฺกิเลสิกทุก เข้าใน กิเลสทุก(ข) ปฐมบทของ สงฺกิลิฏฺฐทุก เข้าใน กิเลสทุก(ค) ปฐมบทของ กิเลสสมฺปยุตฺตทุก เข้าใน กิเลสทุก

(ก) ปฐมบทของ สงฺกิเลสิกทุก เข้าใน กิเลสทุกอนุโลม: กิเลสา เจว ธมฺมา สงฺกิเลสิกา จ.ปฏิโลม: สงฺกิเลสิกา เจว ธมฺมา โน จ กิเลสา.(ข) ปฐมบทของ สงฺกิลิฏฺฐทุก เข้าใน กิเลสทุกอนุโล…