กลับหน้าแรกธรรมสุตตะ

สำรวจหมวดหมู่

6 หมวด
🛕
เรื่องของพระ
เรื่องราวของพระสงฆ์ กิจกรรม พิกัดสัปปายะ
14 กระทู้
🙏
ปุจฉา-วิสัชนา
ถาม-ตอบ ปัญหาสภาวะธรรมล้วนๆ สำหรับอาภิธรรมิกะทุกระดับ
537 กระทู้
⚖️
กฎแห่งกรรม
เรื่องกรรมและผลของกรรม หลักธรรม และเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง
0 กระทู้
💬
เปิดประเด็น
คำถาม เรื่องชวนคิด และประเด็นสำหรับแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
1 กระทู้
🌏
ชีวิตในภพ
ชีวิตและความตาย (มี อสุภะ โปรดพิจารณาจิตก่อน)
3 กระทู้
🧘
ผ่อนคลาย
เรื่องเบาๆ สัพเพเหระในชีวิตประจำวัน
7 กระทู้

เรื่องน่าสนใจ

กระทู้เด่นจากชุมชน

กระทู้ล่าสุดทั้งหมด

562 กระทู้
+ ฝากข่าวสาร
ทั้งหมด 🛕 เรื่องของพระ🙏 ปุจฉา-วิสัชนา⚖️ กฎแห่งกรรม💬 เปิดประเด็น🌏 ชีวิตในภพ🧘 ผ่อนคลาย

(ก) ในจูฬนฺตรทุกะ มีทุกะกี่ประเภท คืออะไรบ้าง ?(ข) ทุกะที่มีชื่อต่างกัน แต่มีองค์ธรรมเหมือนกันมีกี่ทุกะ คือทุกะอะไรบ้าง ? และเมื่อว่าโดยทุกะ มีกี่ทุกะ เมื่อว่าโดยบท มีกี่บท ?

ตอบ(ก) ในจูฬนฺตรทุกะ มีทุกะ ๗ ประเภท คือ:๑. สปฺปจฺจยทุกะ | ๒. สงฺขตทุกะ | ๓. สนิทสฺสนทุกะ | ๔. สปฺปฏิฆทุกะ | ๕. รูปีทุกะ | ๖. โลกิยทุกะ | ๗. เกนจิวิญฺเญยฺยทุกะ(ข) ทุกะที่…

จงตอบในคำปุจฉาดังต่อไปนี้ว่า "ใช่" หรือ "ไม่ใช่":(ก) อสัญญสัตตบุคคล นามขันธ์เคยเกิด ใช่หรือไม่ใช่ ?(ข) อสัญญสัตตภูมิ นามขันธ์เคยเกิด ใช่หรือไม่ใช่ ?(ค) สุทธาวาสบุคคล ขันธ์ ๕ เคยเกิด ใช่หรือไม่ใช่ ?(ง) สุทธาวาสภูมิ ขันธ์ ๕ เคยเกิด ใช่หรือไม่ใช่ ?(จ) สุทธาว

ตอบ(ก) ใช่(ข) ไม่ใช่(ค) ใช่(ง) ใช่(จ) ไม่ใช่

คำว่า วิสยัปปวัตติ หมายความว่ากระไร ? และให้แสดงจำนวนวิสยัปปวัตติ ในวิถีมุตตจิตและในวิถีจิต ว่ามีเท่าไร ? อะไรบ้าง ? ไม่ต้องแสดงความหมาย ?

ตอบคำว่า วิสยัปปวัตติ หมายความว่า ความเป็นไปแห่งอารมณ์ในทวาร ๖ และพ้นจากทวาร ๖• วิสยัปปวัตติในวิถีมุตตจิต มี ๓ อย่าง คือ:๑. กรรมอารมณ์๒. กรรมนิมิตอารมณ์๓. คตินิมิตอารมณ์•…

(ก) ในพุทธมัตตัญญุภาสิตทุกมาติกานั้น เหตุโคจฺฉก มีกี่ทุกะ คืออะไรบ้าง ?(ข) ให้แสดงเป็นปฐมบท และทุติยบทพร้อมทั้งคำแปลโดยยกเอา ทุติยบทของสเหตุกทุกะ เข้าใน เหตุทุกะ ?

ตอบ(ก) ในพุทธมัตตัญญุภาสิตทุกมาติกา เหตุโคจฺฉก มี ๙ ทุกะ คือ:๑. เหตุอเหตุกทุกะ | ๒. เหตุเหตุวิปฺปยุตฺตทุกะ | ๓. นเหตุเหตุสมฺปยุตฺตทุกะ๔. เหตุสเหตุกทุกะ | ๕. เหตุเหตุสมฺปย…

จงแสดงภาพจักขุทวาริก อติมหันตารมณ์วิถี ชวนวาระ ที่มีอาคันตุกภวังค์ พร้อมด้วยการจำแนกโดยบุคคล ภูมิ องค์ธรรมปรมัตถ์ และอารมณ์ ?

ตอบแสดงภาพวิถีพร้อมด้วยองค์ธรรมของจักขุทวาริก อติมหันตารมณ์วิถี ชวนวาระที่มีอาคันตุกภวังค์ ดังนี้:ภตีนทกามโส.ภ.๔ป๑จัก๑ส๑ณ๑วุ๑ชชชชชชชโทสชวนะ ๒อำ๕ภภภกามโส.ภ.๔• ว่าโดยบุคคล:…

(ก) คำว่า “กรรมทวาร” เมื่อแยกบทแล้วได้กี่บท ? และเมื่อรวมกันแล้วหมายความว่าอย่างไร ? และกรรมทวารมีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ? ให้บอกมาพร้อมความหมาย และองค์ธรรม ? อยากทราบว่ามโนทวารเกี่ยวกับอกุศลกรรมนั้นได้แก่จิตกี่ดวง ? คืออะไรบ้าง ?(ข) การดื่มสุราเมรัยนั้น

ตอบ(ก) คำว่า “กรรมทวาร” แยกบทได้ ๒ บท คือ• กมฺม หมายถึง การกระทำ• ทฺวาร หมายถึง ทาง หรือ เหตุให้เกิดรวมเป็น “กมฺมทฺวาร” หมายถึง: ทางแห่งการกระทำ หรือเหตุเป็นที่เกิดของการ…

(ก) ในบรรดาอัปปนาชวนมโนทวารวิถีเหล่านั้น กามชวนะกับอัปปนาชวนะ ที่มีเวทนาต่างกัน มีหรือไม่ และกามชวนะกับอัปปนาชวนะที่มีชาติต่างกันมีหรือไม่ ถ้ามี มีกี่วิถี ได้แก่วิถีใดบ้าง ให้อธิบายด้วย ?(ข) จงจำแนกตทารัมมณจิต ๑๑ โดยบุคคล ๘ (เว้นมรรคบุคคล ๔) มาโดยละเอียด

ตอบ(ก) กามชวนะและอัปปนาชวนะในอัปปนาชวนมโนทวารวิถี:• กามชวนะกับอัปปนาชวนะที่มีเวทนาต่างกัน: ไม่มี• กามชวนะกับอัปปนาชวนะที่มีชาติต่างกัน: มี ๑ วิถี ได้แก่ ผลสมาปัตติวิถีอธิ…

(ก) บุญกิริยาวัตถุ แปลว่าอย่างไร มีเท่าไร คืออะไร จงบอกความหมายด้วย ?(ข) ทรัพย์ที่พึงฝากไว้ ในขันธสันดานของตน เพื่อจะได้เป็นเสบียงเข้าสู่พระนิพพาน ที่ได้ชื่อว่า อุปนิธิภัณฑ์มีเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?(ค) กามาวจรกุศลกรรม หรือ กุศลกรรมบถ ๑๐ หรือ สุจริต ๑๐ เมื่

ตอบ(ก) บุญกิริยาวัตถุ แปลว่า เหตุเป็นที่ตั้งแห่งการทำบุญ หรือสิ่งที่เป็นเหตุแห่งการทำความดี มี ๑๐ ประการ คือ๑. ทาน: การบริจาคทาน๒. ศีล: การรักษาศีลสำรวมกายวาจา๓. ภาวนา: ก…

(ก) อัปปนาชวนมโนทวารวิถี มีกี่วิถี ? คืออะไรบ้าง ?(ข) โสดาปัตติมัคควิถี ว่าโดยบุคคลเกิดขึ้นแก่ใคร ? ในภูมิไหนบ้าง ?

ตอบ(ก) อัปปนาชวนมโนทวารวิถี มี ๗ วิถี คือ๑. อาทิกัมมิกฌานวิถี (ฌานที่เกิดขึ้นเป็นครั้งแรก)๒. ฌานสมาปัตติวิถี (การเข้าเสวยความสุขในฌาน)๓. ปาทกฌานวิถี (ฌานที่เป็นบาทรองรับก…

(ก) โลกุตตรกุศลกรรม จัดเป็นครุกกรรมได้หรือไม่ ? และครุกกรรมในกัมมจตุกกะนี้ ท่านหมายเอากรรมชนิดไหน ?(ข) การทำอกุศลชนิดอทินนาทาน ที่เป็นการก้าวล่วงกรรมบถนั้น ต้องประกอบด้วยองค์เท่าไร ? คืออะไรบ้าง ? จงแสดงมาพร้อมองค์ปโยคะ ?

ตอบ(ก) โลกุตตรกุศลกรรม: จัดเป็นครุกกรรมโดยสภาพได้ก็จริง แต่ในกัมมจตุกกะนี้ไม่จัดเข้า เพราะประสงค์เอาเฉพาะกรรมที่จะส่งผลให้ปฏิสนธิเกิดในภพที่ ๒ เท่านั้น ส่วนโลกุตตรกุศลทำห…

จงแสดงอำนาจปัจจัยของข้อต่อไปนี้:(ก) อพฺยากตปทาวสาน ใน กุสลาพฺยากตบท แห่งสหชาตปัจจัย(ข) อพฺยากตปทาวสาน ใน อพฺยากตบท แห่งปุเรชาตินทริยปัจจัย(ค) อกุสลปทาวสาน ใน อกุสลบท แห่ง อารัมมณูปนิสสยปัจจัย(ง) กุสลปทาวสาน ใน อพฺยากตบท แห่งวัตถุปุเรชาตนิสสยปัจจัย(จ) อพฺย

ตอบ(ก) อพฺยากตปทาวสาน ใน กุสลาพฺยากตบท แห่งสหชาตปัจจัย:• ได้อำนาจปัจจัย ๔ ที่เข้าช่วยอุปการะในคราวเดียวกัน คือ สหชาตะ, สหชาตนิสสยะ, สหชาตัตถิ, สหชาตอวิคตะ เหล่านี้(ข) อพฺ…

จงบอกว่าเจตสิกดังต่อไปนี้ประกอบได้ในจิตเท่าไร คืออะไรบ้าง:(ก) วิตกเจตสิก ประกอบได้ในจิตเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?(ข) วิจารเจตสิก ประกอบได้ในจิตเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?(ค) อธิโมกข์เจตสิก ประกอบได้ในจิตเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?(ง) อหิริกเจตสิก ประกอบได้ในจิตเท่าไร ?

ตอบ(ก) วิตกเจตสิก: ประกอบได้ในจิต ๕๕ ดวง คือ กามจิต ๔๔ (เว้นทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐), ปฐมฌานจิต ๑๑(ข) วิจารเจตสิก: ประกอบได้ในจิต ๖๖ ดวง คือ กามจิต ๔๔ (เว้นทวิปัญจวิญญาณจิต ๑…

จงแสดงอารัมภบท มัคคปัจจยนิทเทส ทั้งพระบาลีและคำแปล ?

ตอบอารัมภบท มัคคปัจจยนิทเทสปจฺจยุทฺเทเส โย ยาทิโส ปจฺจโย มคฺคปจฺจโยติ ภควตา อุทฺทิฏฺโฐ, โส ตาทิโส ปจฺจโย ปจฺจยนิทฺเทเส, มคฺคงฺคานิ มคฺคสมฺปยุตฺตกานํ ธมฺมานํ ตํสมุฏฺฐานานญ…

(ก) จงแสดงคำปณามและปฏิญญาทั้งบาลีและคำแปล(ข) จงแสดงธรรมชาติของ จิต เจตสิก รูป นิพพาน โดยสังเขป (แสดงบาลีโดยเฉพาะด้วย) ?

ตอบ(ก) แสดงคำปณามและปฏิญญา ดังนี้:สมฺมำสมฺพุทฺธมตุลํ สสทฺธมฺมคณุตฺตมํอภิวำทิย ภำสิสฺสํ อภิธมฺมตฺถสงฺคหํคำแปล: ข้าพระพุทธเจ้า (พระอนุรุทธาจารย์) ขอนอบน้อมถวายอภิวันทนาการแ…

คำว่า "นิพพาน" เมื่อตัดบทออกแล้วมีกี่บท และให้บอกความหมายของบทนั้น ๆ ด้วย และจงแปลวจนัตถะดังต่อไปนี้:วินาติ สิพฺพตีติ = วานํวานโต นิกฺขนฺตนฺติ = นิพพานํ ?

ตอบคำว่า "นิพพาน" เมื่อตัดบทออกแล้วมี ๒ บท คือ นิ + วาน• นิ: แปลว่า พ้น• วาน: แปลว่า ธรรมที่เป็นเครื่องเกี่ยวโยงไว้ หมายถึง ตัณหาเมื่อรวม ๒ บทเข้าด้วยกันแล้วเป็น นิพพาน (…

จงตอบคำถามดังต่อไปนี้:(ก) สัพพจิตตสาธารณเจตสิก ๗ เป็นขันธ์อะไรได้บ้าง ?(ข) หทยวัตถุเป็นอายตนะอะไร ?(ค) อเหตุกกิริยาจิต ๓ เป็นธาตุอะไรได้บ้าง ?(ง) รูป ๒๘ นิพพาน เป็นสัจจะอะไรได้บ้าง ?(จ) องค์ธรรมของ ธัมมารมณ์ ธัมมายตนะ ธัมมธาตุ เหมือนกันหรือต่างกันอย่างไร

ตอบ(ก) สัพพจิตตสาธารณเจตสิก ๗: เป็น เวทนาขันธ์, สัญญาขันธ์, สังขารขันธ์(ข) หทยวัตถุ: เป็น ธัมมายตนะ(ค) อเหตุกกิริยาจิต ๓: เป็น มโนธาตุ, มโนวิญญาณธาตุ(ง) รูป ๒๘ และ นิพพาน…

(ก) จงแสดงคาถาปฏิญญาของพระอนุรุทธาจารย์ ทั้งบาลีและคำแปล ?(ข) องค์ปฏิจจสมุปบาทมีเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ? ให้จำแนกองค์ปฏิจจสมุปบาทเหล่านั้น โดยกาลทั้ง ๓ ?

ตอบ(ก) คาถาปฏิญญาของพระอนุรุทธาจารย์ พร้อมคำแปล:เยสํ สํขตธมฺมานํ เย ธมฺมา ปจฺจยา ยถาตํ วิภาคเมธทานิ ปวกฺขามิ ยถารหํ ฯแปลความว่า: ธรรมทั้งหลายเหล่าใด คือ สังขตธรรม อสังขตธ…

ธรรมอะไรเป็นเหตุให้ท่านเกิดตายอยู่เสมอ และถ้าท่านอยากพ้นจากการเกิดตายแล้ว ท่านจะต้องปฏิบัติให้ธรรมชนิดไหนเกิดขึ้นกับท่าน ให้แสดงองค์ธรรมมาด้วย ?

ตอบ• ธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดตายอยู่เสมอ: ได้แก่ อาจยคามิธรรมองค์ธรรม: ได้แก่ อกุศลจิต ๑๒, โลกียกุศลจิต ๑๗, เจตสิก ๕๒• ธรรมที่ต้องปฏิบัติเพื่อให้พ้นจากการเกิดตาย: ได้แก่ อป…

ทวารสังคหะ แปลว่ากระไร ? คำว่าทวารในที่นี้หมายความว่ากระไร ? และมีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ? ให้บอกองค์ธรรมของทวารนั้นๆ มาด้วย ?

ตอบคำแปลและความหมาย:• ทวารสังคหะ: แปลว่า การสงเคราะห์ จิต เจตสิก โดยประเภทแห่งทวาร• คำว่า "ทวาร": หมายความว่า ประตู ซึ่งเป็นที่เข้าออกของวิถีจิตทั้งหลาย เหมือนหนึ่งประตูส…

(ก) ให้แสดงการจำแนกสเหตุกจิตโดยเหตุ ?(ข) อโลภะ อโทสะ ที่ประกอบกับญาณวิปปยุตตจิตนั้น เป็นเจตสิกพวกไหน ? อโลภะ อโทสะ ที่ประกอบกับญาณสัมปยุตตจิตนั้น เป็นเจตสิกพวกไหน ? และติเหตุกเจตสิก ๓๕ ดวงนั้น ได้แก่อะไรบ้าง เหตุ ๓ นั้น คืออะไร ? ให้แสดงตามคหิตัคคหนนัย ?

ตอบ(ก) การจำแนกสเหตุกจิต ๗๑ หรือ ๑๐๓ โดยเหตุ มี ๓ ประเภท คือ:๑. เอกเหตุกจิต: จิตที่มีเหตุ ๑ มี ๒ ดวง คือ โมหมูลจิต ๒ (มีเหตุ ๑ คือ โมหเหตุ)๒. ทวิเหตุกจิต: จิตที่มีเหตุ ๒ …