กลับหน้าแรกธรรมสุตตะ

สำรวจหมวดหมู่

6 หมวด
🛕
เรื่องของพระ
เรื่องราวของพระสงฆ์ กิจกรรม พิกัดสัปปายะ
14 กระทู้
🙏
ปุจฉา-วิสัชนา
ถาม-ตอบ ปัญหาสภาวะธรรมล้วนๆ สำหรับอาภิธรรมิกะทุกระดับ
537 กระทู้
⚖️
กฎแห่งกรรม
เรื่องกรรมและผลของกรรม หลักธรรม และเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง
0 กระทู้
💬
เปิดประเด็น
คำถาม เรื่องชวนคิด และประเด็นสำหรับแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
1 กระทู้
🌏
ชีวิตในภพ
ชีวิตและความตาย (มี อสุภะ โปรดพิจารณาจิตก่อน)
3 กระทู้
🧘
ผ่อนคลาย
เรื่องเบาๆ สัพเพเหระในชีวิตประจำวัน
7 กระทู้

เรื่องน่าสนใจ

กระทู้เด่นจากชุมชน

กระทู้ล่าสุดทั้งหมด

562 กระทู้
+ ฝากข่าวสาร
ทั้งหมด 🛕 เรื่องของพระ🙏 ปุจฉา-วิสัชนา⚖️ กฎแห่งกรรม💬 เปิดประเด็น🌏 ชีวิตในภพ🧘 ผ่อนคลาย

จงแปลและแสดงองค์ธรรม ในบทดังต่อไปนี้:(ก) กุสลา ธมฺมา(ข) วิปากธมฺมธมฺมา(ค) อปฺปมาณา ธมฺมา(ง) สมฺมตฺตนิยตา ธมฺมา(จ) อนิทสฺสนอปฺปฏิฆา ธมฺมา ?

ตอบแปลและแสดงองค์ธรรม ในบทต่าง ๆ ดังนี้:(ก) กุสลา ธมฺมา:• คำแปล: ธรรมทั้งหลายที่ไม่ใช่สัตว์ ไม่ใช่ชีวิต เป็นแต่สภาวะ (นิสฺสตฺต นิชฺชีว สภาวา) ซึ่งมีลักษณะไม่มีโทษ ให้ผลเป…

จงแปลและแสดงองค์ธรรมในบทดังต่อไปนี้:(ก) วชิรูปมา ธมฺมา.(ข) โภชเน อมตฺตญฺญุตา จ อตฺถิ.(ค) อินฺทริเยสุ คุตฺตทฺวารตา จ อตฺถิ.(ง) สีลวิสุทฺธิ จ อตฺถิ.(จ) ขเย ญาณํ อตฺถิ. ?

ตอบแปลและแสดงองค์ธรรมในบทต่าง ๆ ดังนี้:(ก) วชิรูปมา ธมฺมา:• คำแปล: สภาวธรรมทั้งหลาย ที่เปรียบเสมือนฟ้าผ่า มีอยู่• องค์ธรรม: ได้แก่ ปัญญาเจตสิก ที่ในอรหัตตมัคคจิต ๑(ข) โภช…

ให้แสดงบทโดย อนุโลม ปฏิโลม โดยยกเอา:(ก) ปฐมบทของ สงฺกิเลสิกทุกะ เข้าใน กิเลสทุกะ(ข) ปฐมบทของ สงฺกิลิฏฺฐทุกะ เข้าใน กิเลสทุกะ(ค) ปฐมบทของ กิเลสสมฺปยุตฺตทุกะ เข้าใน กิเลสทุกะ ?

ตอบแสดงบทโดย อนุโลม และ ปฏิโลม ดังนี้:(ก) ปฐมบทของ สงฺกิเลสิกทุกะ เข้าใน กิเลสทุกะ:• อนุโลม: กิเลสา เจว ธมฺมา สํกิเลสิกา จ• ปฏิโลม: สํกิเลสิกา เจว ธมฺมา โน จ กิเลสา(ข) ปฐ…

(ก) คำว่า กรรมในกัมมจตุกกะนี้ หมายความว่าอย่างไร ? แสดงวจนัตถะว่าอย่างไร องค์ธรรมได้แก่อะไร ?(ข) กัมมจตุกกะนี้ พระอนุรุทธาจารย์แสดงกรรมแบ่งออกเป็นกี่หมวด ? คืออะไรบ้าง ? และหมวดไหน แสดงตามสุตตันตนัย หมวดไหน แสดงตามอภิธัมมนัย จงแสดงมาตามลำดับ

ตอบ(ก) คำว่า กรรม หมายความว่า การกระทำที่เกี่ยวด้วย กาย วาจา ใจ ทั้งทางดีและทางไม่ดี ชื่อว่ากรรมหรือธรรมชาติที่ให้สำเร็จการกระทำนั้น ๆ ชื่อว่า กรรมวจนัตถะ:• กรณ = กมฺม (ก…

(ก) คำว่า ญาตปริญญา ตีรณปริญญา ปหานปริญญา หมายความว่าอย่างไร ?(ข) ในปัณณัตติวาระนิทเทส มีวาระกี่อย่าง คืออะไรบ้าง ให้อธิบายวาระนั้นๆ มาด้วย ?

(ก) ความหมายของ ปริญญา ๓ มีดังนี้- ญาตปริญญา: การกำหนดรู้ลักขณะ รส ปัจจุปัฏฐาน ปทัฏฐาน ของรูปนาม ขันธ์ ๕ เป็นต้น ตามความเป็นจริง- ตีรณปริญญา: การกำหนดรู้รูปนาม ขันธ์ ๕ เป…
ยอดนิยม

จงแสดงสัมปโยคนัยในเจตสิกดังต่อไปนี้ ว่ามีจิตประกอบได้เท่าไร ? อะไรบ้าง ?(วิจาร, อธิโมกข์, วิริยะ, ปีติ, ฉันทะ)

ตอบแสดงสัมปโยคนัยในเจตสิก ดังนี้:• วิจารเจตสิก: ประกอบได้ในจิต ๖๖ ดวง คือ กามจิต ๔๔ (เว้นทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐), ปฐมฌานจิต ๑๑, ทุติยฌานจิต ๑๑• อธิโมกข์เจตสิก: ประกอบได้ในจิ…
ยอดนิยม

พระพุทธองค์ทรงแสดงทุกมาติกาเป็นหมวด ๆ อยากทราบว่า หมวดที่มีชื่อว่า “โคจฺฉก” นั้นมีจำนวนเท่าใด ? คืออะไรบ้าง ? และหมวดที่มีชื่อว่า “ทุก” นั้น มีจำนวนเท่าใด ? คืออะไรบ้าง ? และในทุกมาติกา บทที่มีองค์ธรรมเป็นรูปปรมัตถ์อย่างเดียว หรือบทที่มีองค์ธรรมเป็นนิพพาน

ตอบ• หมวดที่มีชื่อว่า “โคจฺฉก” มีจำนวน ๑๐ โคจฺฉก คือ:๑. เหตุโคจฺฉก ๒. อาสวโคจฺฉก ๓. สญฺโญชนโคจฺฉก ๔. คนฺถโคจฺฉก ๕. โอฆโคจฺฉก ๖. โยคโคจฺฉก ๗. นีวรณโคจฺฉก ๘. ปรามาสโคจฺฉก ๙…

จงวิสัชนาพร้อมทั้งคำแปล และแสดงองค์ธรรม (ไม่ต้องจำแนกโกฏฐาส) ในคำปุจฉาดังต่อไปนี้:ปุจฉา: เยเกจิ อกุสลา ธมฺมา, สพฺเพ เต อกุสลมูเลน เอกมูลาติ ?

ตอบวิสัชนา: อเหตุกํ อกุสลํ อกุสลมูเลน น เอกมูลํ, สเหตุกํ อกุสลํ อกุสลมูเลน เอกมูลํ.คำแปล: อกุศลที่เป็นอเหตุกะ ไม่มีมูลเป็นอันเดียวกันกับอกุศลมูล,อกุศลที่เป็นสเหตุกะ มีมูล…

จงจำแนก กามปฏิสนธิวิญญาณ โดยอปุญญาภิสังขารและปุญญาภิสังขาร คือ มหากุศลเจตนา ๘ ให้แสดงโดยเฉพาะ ๆ ?

ตอบจำแนก กามปฏิสนธิวิญญาณ โดยสังขาร ๔ ประการ ดังนี้:๑. อปุญญาภิสังขาร ๑๑ (เว้นอุทธัจจเจตนา ๑): เป็นเหตุ ให้เกิด อุเบกขาสันตีรณอกุศลวิบากจิต ๑ เป็นผล นำปฏิสนธิในอบายภูมิ ๔…

ปฏิจจสมุปบาท (กล่าวโดยองค์ มี ๑๒ แต่) เมื่อแสดงโดยประเภทหรืออาการมีมากถึง ๒๐ นั้น แสดงการนับสงเคราะห์อย่างไร ? และประเภทหรืออาการ ๒๐ นั้นได้แก่อะไรบ้าง ?

ตอบการนับสงเคราะห์องค์ปฏิจจสมุปบาทในอัทธา ๓ เป็นอาการ ๒๐ ดังนี้:• โดยการยก อวิชชา และ สังขาร ขึ้นแสดงแล้ว แม้ ตัณหา, อุปาทาน, กัมมภวะ ทั้ง ๓ นี้ ก็พึงนับเข้าในอดีตอัทธาด้…

(ก) จงแสดงภูมิจตุกกะ มาทั้งบาลีคำแปล ?(ข) เทวดาทั้งหลายที่อยู่ในจาตุมหาราชิกาภูมิ มีอยู่ กี่พวก ? อะไรบ้าง ?(ค) สัญญาที่ปรากฏแก่ติรัจฉานทั้งหลายมีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) แสดงภูมิจตุกกะ ดังนี้ตตฺถ อปายภูมิ กามสุคติภูมิ รูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ เจติ จตสฺโส ภูมิโย นาม ฯแปลความว่า: ในบรรดาจตุกกะ ๔ ประการเหล่านั้น ชื่อว่าภูมิ ๔ ได้แก่ อ…

คำว่า บริกรรม, บริกรรมภาวนา, อุปจาร, อุปจารภาวนา, อัปปนา, อัปปนาภาวนา หมายความว่าอย่างไร ?

ตอบ• บริกรรม: หมายความว่า วิถีจิตอันใดย่อมจัดแจงปรุงแต่งอัปปนา หรือวิถีจิตที่เป็นเหตุแห่งการเจริญกรรมฐานเบื้องต้น• บริกรรมภาวนา: หมายความว่า วิถีจิตที่จัดแจงปรุงแต่งอัปปน…

จงแสดงองค์ธรรมของ “เย ธมฺมา” แรก และองค์ธรรมของ “เย ธมฺมา” หลัง ของนิทเทสต่อไปนี้ (สมุทยสัจจนิทเทส, รูปภวนิทเทส, สัมมัปปธานนิทเทส, อัปปัจจยปทนิทเทส, อนุตตรปทนิทเทส) ตามทสมนยนิทเทส ?

ตอบแสดงองค์ธรรมของ “เย ธมฺมา” แรก และ “เย ธมฺมา” หลัง ตามทสมนยนิทเทส ดังนี้:๑. สมุทยสัจจนิทเทส:• องค์ธรรมของ เย ธมฺมา แรก: โทสมูลจิตตุปบาท, โมหมูลจิตตุปบาท, กุศลจิตตุปบาท…

จงแสดงการแผ่เมตตา แบบบริกรรมท่องจำทั่วไปอย่างสามัญ ให้แก่บุคคล ๑๒ ที่อยู่ในทิศใหญ่ ๖ ทั้งบาลีและคำแปล ?

ตอบการแผ่เมตตาให้แก่บุคคล ๑๒ ที่อยู่ในทิศใหญ่ ๖:บาลี:ปุรตฺถิมาย ทิสาย, ปจฺฉิมาย ทิสาย, อุตฺตราย ทิสาย, ทกฺขิณาย ทิสาย, เหฏฺฐิมาย ทิสาย, อุปริมาย ทิสายสพฺเพ สตฺตา, สพฺเพ ป…

(ก) อัพภันตรมาติกานิทเทส ที่พระพุทธองค์ทรงแสดงในทุติยนยนิทเทส มีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ?(ข) จงแสดง ปุจฉา เฉพาะภาษาไทย เวทนานิทเทส (ปฏิจจสมุปปาท) ตามตติยนยนิทเทส ?

ตอบ(ก) อัพภันตรมาติกานิทเทส ในทุติยนยนิทเทส มี ๔ อย่าง คือ:๑. อายตนนิทเทส๒. ธาตุนิทเทส๓. อินทริยนิทเทส๔. ปฏิจจสมุปบาทนิทเทส(ข) แสดง ปุจฉา เฉพาะภาษาไทย เวทนานิทเทส (ปฏิจจส…

จงวิสัชนาเป็นบาลีคำแปลพร้อมแสดงองค์ธรรมและการจำแนกโกฏฐาสในข้อปุจฉาดังต่อไปนี้:ยสฺส รูปกฺขนฺโธ นุปฺปชฺชิตฺถ, ตสฺส เวทนากฺขนฺโธ นุปฺปชฺชิตฺถาติ ?

ตอบวิสัชนา: นตฺถิ.คำแปล: ไม่มีแสดงองค์ธรรมและการจำแนกโกฏฐาสในอนุโลมปุจฉา ยสฺส รูปกฺขนฺโธ นุปฺปชฺชิตฺถ เป็นสันนิฏฐานบท, ตสฺส เวทนากฺขนฺโธ นุปฺปชฺชิตฺถ เป็นสังสยบท• องค์ธรร…

จงแสดงองค์ธรรมของคำดังต่อไปนี้: ปฐมวิชชาญาณ, ทุติยวิชชาญาณ, ตติยวิชชาญาณ, รูปกาย, นามกาย ?

ตอบแสดงองค์ธรรมของคำต่าง ๆ ดังนี้• ปฐมวิชชาญาณ: ได้แก่ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ (ปุพเพนิวาสญาณ)• ทุติยวิชชาญาณ: ได้แก่ ทิพพจักษุญาณ• ตติยวิชชาญาณ: ได้แก่ อาสวักขยญาณ• รูปกาย:…

จงวิสัชนา พร้อมทั้งแปล และแสดงองค์ธรรม ในปฏิโลมปุจฉา ของอุปปาทวาระ อตีตวาระ อนุโลมนัย ปุคคโลกาสวาระ จักขายตนมูละ ธัมมายตนมูลียมกะ ?

ตอบวิสัชนา: อสญฺญสตฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺป…

จงแปลปุจฉา และวิสัชนาภาษาบาลี-ไทย พร้อมทั้งแสดงองค์ธรรม ในคำปุจฉาดังต่อไปนี้:คนฺโธ คนฺธายตนนฺติ ?

ตอบปุจฉา: ธรรมที่ชื่อว่าคันธะ ชื่อว่า คันธายตนะ ใช่ไหม ?วิสัชนา: สีลคนฺโธ สมาธิคนฺโธ ปญฺญาคนฺโธ คนฺโธ น คนฺธายตนํ, คนฺธายตนํ คนฺโธ เจว คนฺธายตนญฺจ.คำแปล: สีลคันธะ สมาธิคั…

ในสัจจยมก ปริญญาวาระนั้น พระพุทธองค์ทรงแสดงโดยความเป็นมูละมูลีได้กี่สัจจะ คืออะไรบ้าง เพราะเหตุใด ?

ตอบในปริญญาวาระนี้ พระองค์ทรงแสดงเฉพาะ ทุกขสัจจมูละ และ สมุทยสัจจมูลี เท่านั้นสำหรับ นิโรธสัจจะ และ มัคคสัจจะ ทั้งสองนั้นไม่ทรงแสดง เพราะสัจจะทั้งสองนี้เป็นโลกุตตรธรรม ส่…