กลับหน้าแรกธรรมสุตตะ

สำรวจหมวดหมู่

6 หมวด
🛕
เรื่องของพระ
เรื่องราวของพระสงฆ์ กิจกรรม พิกัดสัปปายะ
14 กระทู้
🙏
ปุจฉา-วิสัชนา
ถาม-ตอบ ปัญหาสภาวะธรรมล้วนๆ สำหรับอาภิธรรมิกะทุกระดับ
537 กระทู้
⚖️
กฎแห่งกรรม
เรื่องกรรมและผลของกรรม หลักธรรม และเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง
0 กระทู้
💬
เปิดประเด็น
คำถาม เรื่องชวนคิด และประเด็นสำหรับแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
1 กระทู้
🌏
ชีวิตในภพ
ชีวิตและความตาย (มี อสุภะ โปรดพิจารณาจิตก่อน)
3 กระทู้
🧘
ผ่อนคลาย
เรื่องเบาๆ สัพเพเหระในชีวิตประจำวัน
7 กระทู้

เรื่องน่าสนใจ

กระทู้เด่นจากชุมชน

กระทู้ล่าสุดทั้งหมด

562 กระทู้
+ ฝากข่าวสาร
ทั้งหมด 🛕 เรื่องของพระ🙏 ปุจฉา-วิสัชนา⚖️ กฎแห่งกรรม💬 เปิดประเด็น🌏 ชีวิตในภพ🧘 ผ่อนคลาย
ยอดนิยม

(ก) จงแสดงบาลีและคำแปลในอกุศลสสังขาริกจิต ๕ ดวง มาให้ถูกต้อง ?(ข) ให้แสดงบาลีพร้อมคำแปลในมหาวิปากจิต ดวงที่ ๕ ถึง ดวงที่ ๘ ตามลำดับ ?

ตอบ(ก) บาลีและคำแปลในอกุศลสสังขาริกจิต ๕ ดวง:๑. โสมนสฺสสหคตํ ทิฏฺฐิคตสมฺปยุตฺตํ สสงฺขาริกํแปล: จิตที่เกิดขึ้นโดยมีการชักชวน พร้อมด้วยความดีใจ ประกอบด้วยความเห็นผิด๒. โสมน…
ยอดนิยม

ปริวาส จ.โคราช

เริ่ม 25 เดือน 11

ให้แสดงองค์ธรรมของรูปดังต่อไปนี้:(ก) มหาภูตรูป ๔(ข) ปสาทรูป ๕(ค) วิญญัติรูป ๒(ง) วิการรูป ๓(จ) ลักขณรูป ๔ ?

ตอบแสดงองค์ธรรมของรูปหมวดต่าง ๆ ดังนี้:• (ก) มหาภูตรูป ๔:๑. ปฐวี: ได้แก่ สภาพแข็งและอ่อน๒. อาโป: ได้แก่ สภาพไหลหรือเกาะกุม๓. เตโช: ได้แก่ สภาพร้อนและเย็น๔. วาโย: ได้แก่ ส…

จงแสดงปุจฉาและวิสัชนาทั้งบาลีและไทย พร้อมทั้งแสดงองค์ธรรม (ไม่ต้องจำแนกโกฏฐาส) ในปวัตติวาระ นิโรธวาระ ปัจจุปปันนาตีตวาระ อนุโลมนัย ปุคคโลกาสวาระ เฉพาะอนุโลมปุจฉา ของ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลียมกะ ?

ตอบอนุโลมปุจฉา:ยสฺส ยตฺถ สมุทยสจฺจํ นิรุชฺฌติ, ตสฺส ตตฺถ มคฺคสจฺจํ นิรุชฺฌิตฺถาติ ฯคำแปล:สมุทยสัจจะกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคคสัจจะก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้นใช่ไ…

(ก) จงแสดงคาถาปฏิญญาของพระอนุรุทธาจารย์ทั้งบาลีและคำแปล ?(ข) ปัจจยสังคหะ หมายความว่าอย่างไร ?(ค) ธรรมที่เป็นปัจจัยในปฏิจจสมุปบาท และปัฏฐานนั้นได้แก่อะไร ?

(ก) แสดงคาถาปฏิญญาของพระอนุรุทธาจารย์ ทั้งบาลีและคำแปล ดังนี้เยสํ สงฺขตธมฺมานํ เย ธมฺมา ปจฺจยา ยถาตํ วิภาคมิเหทานิ ปวกฺขามิ ยถารหํ.คำแปล: ธรรมทั้งหลายเหล่าใด คือสังขตธรรม…

(ก) ให้แสดงความหมาย พร้อมทั้งจำนวนภูมิว่ามีเท่าไร อะไรบ้าง ?๑. นานัตตกายนานัตตสัญญี๒. นานัตตกายเอกัตตสัญญี๓. เอกัตตกายนานัตตสัญญี๔. เอกัตตกายเอกัตตสัญญี(ข) จงแสดงยอดภูมิที่พรหมบุคคลไปเกิดแล้ว จะไม่ไปเกิดในภูมิอื่น ๆ อีกนั้นมีอะไรบ้าง ? มีชื่อเรียกว่าอะไร

(ก) แสดงความหมาย มีดังนี้คือ๑. นานัตตกายนานัตตสัญญี หมายถึง สัตว์ที่มีรูปร่างต่างกัน และมีปฏิสนธิวิญญาณต่างกัน มีอยู่ ๗ ภูมิ คือ กามสุคติภูมิ ๗๒. นานัตตกายเอกัตตสัญญี หมา…

จงบอกธรรมที่ไม่ประกอบกับนิทเทสดังต่อไปนี้ คือ สัทธินทริยนิทเทส, เอกโวการภวนิทเทส, จิตตปทนิทเทส, อสังกิลิฏฐปทนิทเทส, โลกียปทนิทเทส ?

ธรรมที่ไม่ประกอบกับนิทเทสต่างๆ มีดังนี้๑. สัทธินทริยนิทเทส ไม่ประกอบกับ อโสภณจิตตุปบาท, รูป, นิพพาน๒. เอกโวการภวนิทเทส ไม่ประกอบกับ จตุโวการภวะ, จิต เจตสิกที่เป็นปัญจโวกา…

(ก) ให้แสดงคาถารูปปรมัตถ์ พร้อมคำแปล ?(ข) ในรูป ๒๘ นั้น เมื่อจัดเป็นประเภทใหญ่ และประเภทเล็กแล้ว มีจำนวนเท่าไร ? คืออะไรบ้าง ?

ตอบ(ก) คาถารูปปรมัตถ์ พร้อมคำแปล:สมุทฺเทสา วิภาคา จ สมุฏฺฐานา กลาปโตปวตฺติกฺกมโต เจติ ปญฺจธา ตตฺถ สงฺคโห ฯคำแปล: การแสดงสงเคราะห์รูปในรูปปริจเฉทนี้ พระอนุรุทธาจารย์แสดงเป…

จงจำแนกกิจ ๑๔ โดยอเหตุกจิต ๑๘ ?

ตอบจำแนกกิจ ๑๔ โดยอเหตุกจิต ๑๘ ดังนี้:• จิตที่ทำหน้าที่ปฏิสนธิกิจ ภวังคกิจ จุติกิจ มี ๒ ดวง: คือ อุเบกขาสันตีรณจิต ๒• จิตที่ทำหน้าที่อาวัชชนกิจ มี ๒ ดวง: คือ ปัญจทวาราวัช…
ยอดนิยม

(ก) ให้แปลคาถาดังต่อไปนี้:“ปญฺจวีส ปริตฺตมฺหิ ฉ จิตฺตานิ มหคฺคเตเอกวีสติ โวหาเร อฏฺฐ นิพฺพานโคจเร”(ข) อารมณ์ ๖ เมื่อจำแนกโดยประเภทใหญ่แล้วมีกี่ประเภท ? คืออะไรบ้าง ? ให้แสดงองค์ธรรมมาด้วย ?

ตอบ(ก) แปลคาถาอารัมมณสังคหะ:• จิต ๒๕ ดวง: (คือ ทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐, มโนธาตุ ๓, สันตีรณจิต ๓, มหาวิปากจิต ๘, หสิตุปปาทจิต ๑) เกิดได้ในอารมณ์ ๖ ที่เป็นกามธรรมอย่างเดียว• จิ…

จงแสดงอำนาจปัจจัยที่เข้ากันได้ในการช่วยอุปการะ ดังต่อไปนี้ ?(ก) สังขาร ๓ เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่วิปากจิต(ข) ปฏิสนธิวิญญาณ เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่หทัยวัตถุรูป(ค) เวทนา เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่ตัณหา

(ก) สังขาร ๓ เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่วิปากจิต ได้อำนาจปัจจัย ๒ คือ๑. ปกตูปนิสสยปัจจัย๒. นานักขณิกกัมมปัจจัย(ข) ปฏิสนธิวิญญาณ เป็นปัจจัยช่วยอุปการะแก่หทัยวัตถุรูป ได้อำนาจ…

จงบอกองค์ธรรมของคาถาต่อไปนี้(ก) ภูมิที่จักขายตนะกำลังเกิด แต่กายายตนะไม่เคยเกิดมีกี่ภูมิ ? คือภูมิอะไรบ้าง ?(ข) ภูมิที่รูปธาตุเคยเกิด แต่รสธาตุจักไม่เกิดมีกี่ภูมิ ? คือภูมิอะไรบ้าง ?(ค) ภูมิที่รูปายตนะเคยเกิด แต่กายายตนะจักไม่เกิดมีกี่ภูมิ ? คือภูมิอะไร

(ก) มี ๑๕ ภูมิ คือ รูปภูมิ ๑๕ (เว้นอสัญญสัตตภูมิ ๑)(ข) มี ๑๖ ภูมิ คือ รูปภูมิ ๑๖(ค) มี ๑๖ ภูมิ คือ รูปภูมิ ๑๖(ง) มี ๑๑ ภูมิ คือ กามภูมิ ๑๑
ยอดนิยม

(ก) จักขุทวาริกเจตสิก ปัญจทวาริกเจตสิก ทวารวิมุตเจตสิก ทั้ง ๓ อย่างนี้ โดยแน่นอนไม่มีนั้น เพราะเหตุใด ?(ข) ปัญญาเจตสิกที่เกิดขึ้นโดยไม่ใช่ทางตา ทางหู ทางจมูก ทางลิ้น ทางกาย และทางใจนั้นมีหรือไม่ ? ถ้ามีเป็นปัญญาเจตสิกดวงไหน ?

ตอบ(ก) เหตุผลที่เจตสิกทั้ง ๓ อย่างนี้โดยแน่นอนไม่มี:เพราะเจตสิกที่ประกอบกับจักขุวิญญาณจิตโดยเฉพาะไม่มี, เจตสิกที่ประกอบกับมโนธาตุ ๓ โดยเฉพาะไม่มี, และเจตสิกที่ประกอบกับมห…
ยอดนิยม

ให้จำแนกเจตสิก ๕๒ โดย ธาตุ, สัจจะ และสัจจวิมุต ?

ตอบจำแนกเจตสิก ๕๒ โดย ธาตุ, สัจจะ และสัจจวิมุต ดังนี้:• จัดเป็นธาตุ ได้ ๑ ธาตุ คือ:ธัมมธาตุ• จัดเป็นสัจจะ ได้ ๓ สัจจะ คือ:๑. ทุกขสัจจะ: ได้แก่ เจตสิก ๕๑ ดวง (เว้นโลภเจตสิ…

เจตสิก ๕๒ นั้น เมื่อว่าโดยราศีมีเท่าใด คืออะไรบ้าง และในราศีหนึ่ง ๆ มีจำนวนเท่าใด คืออะไรบ้าง

เจตสิก ๕๒ นั้น เมื่อว่าโดยราศีมี ๓ คือ๑. อัญญสมานราศีเจตสิก๒. อกุศลราศีเจตสิก๓. โสภณราศีเจตสิกในราศีหนึ่ง ๆ มีดังนี้ คือ๑. อัญญสมานราศีเจตสิก มี ๑๓ ดวง คือ สัพพจิตตสาธารณ…

ในสรุปเนื้อความ ๓ ประการนั้น เฉพาะปัจจนิกธรรม หมายความว่าอย่างไร ? จงอธิบายตามวจนัตถะ ?

ตอบปัจจนิกธรรม: หมายความว่า ธรรมที่มิใช่ผล หรือธรรมที่เป็นปฏิปักษ์กันกับปัจจยุปบันธรรมอธิบายตามคำจำกัดความ (วจนัตถะ):ชี้ให้เห็นว่า ธรรมที่เป็นปัจจนิกนั้น หาได้เป็นธรรมที่…

ในวัตถุธรรม ๗๒ นั้น วัตถุธรรมที่แสดงไว้ในอกุศลสังคหะ มิสสกสังคหะ โพธิปักขิยสังคหะ สัพพสังคหะ แต่ละหมวด มีจำนวนเท่าใด คืออะไรบ้าง?

ในวัตถุธรรม ๗๒ นั้นวัตถุธรรมที่แสดงไว้ในอกุศลสังคหะ มี ๑๔ คือ อกุศลเจตสิก ๑๔วัตถุธรรมที่แสดงไว้ในมิสสกสังคหะ มี ๓๖ คือ จิต ๑ เจตสิก ๒๖ รูป ๙วัตถุธรรมที่แสดงไว้ในโพธิปักขิ…
ยอดนิยม

(ก) คำว่า “เหตุ” หมายความว่าอย่างไร ? ผลที่เกิดจากเหตุนั้น ได้แก่อะไร ?(ข) เจตสิกที่ทำหน้าที่มากที่สุดนั้น มีกี่ดวง ? คืออะไรบ้าง ? ให้บอกหน้าที่นั้น ๆ มาด้วย ?

ตอบ(ก) ความหมายของเหตุ และผลที่เกิดจากเหตุ:• เหตุ: หมายความว่า เป็นธรรมที่ให้ผลเกิดขึ้น และให้ผลธรรมนั้นตั้งมั่นในอารมณ์ และให้เจริญขึ้นได้• ผลที่เกิดจากเหตุ ได้แก่: กายก…

(ก) พาหิรมาติกา ที่พระพุทธองค์ทรงแสดงในทุติยนยนิทเทสนั้น มีกี่นิทเทส ? คือนิทเทสอะไรบ้าง ?(ข) จงแปลปุจฉา และวิสัชนาเฉพาะภาษาไทย ในปุจฉาดังต่อไปนี้ ?• ปุจฉา: ฆานวิญฺญาณธาตุยา เย ธมฺมา ขนฺธสงฺคเหน สงฺคหิตา อายตนสงฺคเหน สงฺคหิตา ธาตุสงฺคเหน อสงฺคหิตา เต ธมฺม

ตอบ(ก) พาหิรมาติกา ที่พระพุทธองค์ทรงแสดงในทุติยนยนิทเทส มี ๕ นิทเทส คือ:๑. สนิทัสสนสัปปฏิฆปทนิทเทส๒. อนิทัสสนสัปปฏิฆปทนิทเทส๓. สนิทัสสนปทนิทเทส๔. สัปปฏิฆปทนิทเทส๕. อุปาทา…

ปุจฉา: โย วา ปน เวทนากฺขนฺธํ ปริชานิสฺสติ, โส รูปกฺขนฺธํ ปริชานาตีติ ?จงวิสัชนาเป็นบาลีคำแปล พร้อมแสดงองค์ธรรมและการจำแนกโกฏฐาส ?

ตอบวิสัชนา: โน.คำแปล: ไม่ใช่แสดงองค์ธรรมและการจำแนกโกฏฐาสในปฏิโลมปุจฉา โย วา ปน เวทนากฺขนฺธํ ปริชานิสฺสติ เป็นสันนิฏฐานบท, โส รูปกฺขนฺธํ ปริชานาติ เป็นสังสยบท• องค์ธรรมขอ…